Vai trò của đại học trong hệ sinh thái khởi nghiệp

2:31:46 PM | 12/9/2017


1/ Hệ sinh thái khởi nghiệp

Hệ sinh thái khởi nghiệp (startup ecosystem) là tập hợp các doanh nghiệp khởi nghiệp (đóng vai trò trung tâm, dẫn dắt và lãnh đạo (leaders) hệ sinh thái khởi nghiệp) và các bên liên quan khác (đóng vai trò hỗ trợ (feeders)), bao gồm nhưng không giới hạn các tổ chức hỗ trợ, các tổ chức tài trợ vốn, các doanh nghiệp lớn, các trường đại học/viện nghiên cứu, các nhà cung cấp dịch vụ,… có mối quan hệ hữu cơ, cùng tồn tại và phát triển bền vững (xem Hình 1). Nhà nước có vai trò hỗ trợ (feeder), tạo dựng môi trường pháp (regulatory framework) hay gọi đơn giản là “luật chơi” cho hệ sinh thái khởi nghiệp phát triển. Sức mạnh của hệ sinh thái khởi nghiệp tùy thuộc vào sự “gắn kết” chặt chẽ của các thành phần bên trong hệ sinh thái khởi nghiệp.

Mỗi ngành dọc (vertical) có một hệ sinh thái khởi nghiệp tương ứng riêng. Ví dụ, hệ sinh thái khởi nghiệp cho lĩnh vực công nghệ thông tin sẽ khác với hệ sinh thái khởi nghiệp trong lĩnh vực công nghệ sinh học. Tất nhiên, giữa các hệ sinh thái khởi nghiệp có phần giao nhau.


 
Hình 1: Các bên liên quan trong hệ sinh thái khởi nghiệp

2/ Các yếu tố cốt lõi của hệ sinh thái khởi nghiệp

Theo Techstars , một chương trình tăng tốc khởi nghiệp tại Boulder, Hoa kỳ, sự phát triển của một hệ sinh thái khởi nghiệp địa phương chịu tác động của năm (05) yếu tố cốt lõi (key vectors), bao gồm:

Tài năng (Talent)

Văn hóa (Culture)

Mật độ (Density)

Nguồn vốn (Capital)

Môi trường pháp lý (Regulatory Framework)

Trong đó, yếu tố tài năng (talent) là yếu tố nền tảng của hệ sinh thái khởi nghiệp. Để phát triển bền vững hệ sinh thái khởi nghiệp, cần phải bắt đầu từ phát triển một thế hệ trẻ tài năng, có tư duy mới: tư duy khởi nghiệp (entreptreneurial mindset).

3/ Vai trò của đại học trong hệ sinh thái khởi nghiệp

Vai trò của đại học trong hệ sinh thái khởi nghiệp có thể được giới hạn ở các nhiệm vụ chính sau:

Đào tạo và phát triển nhân tài (talent), bao gồm: (entrepreneurs), các nhà quản lý (managers) và các nhà chuyên môn (experts);

Cung cấp công nghệ (được bảo hộ và không bảo hộ), nguồn lực quan trọng cho các doanh nghiệp tăng trưởng nhanh;

Cung cấp điều kiện cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất, phòng thí nghiệm cho các doanh nghiệp/dự án khởi nghiệp.

Trong đó, nhiệm vụ chính của đại học là đào tạo và phát triển nhân tài. Đại học có thể có vườn ươm, nhưng mục đích chính của nó là để tạo môi trường trải nghiệm cho sinh viên chứ không phải là phát triển doanh nghiệp (chỉ là sản phẩm phụ).

Để hoạt động đào tạo và phát triển doanh nhân trong sinh viên, đại học cần tạo ra một môi trường tổng thể (holistic environment) để giúp các bạn trải nghiệm, khám phá và tích lũy các kiến thức, kỹ năng về khởi nghiệp.

Cần thực tế rằng hoạt động khởi nghiệp không dành cho tất cả mọi sinh viên. Theo thống kê số lớn, chỉ có khoảng 2-3% sinh viên đại học là có thiên hướng khởi nghiệp. Trong đó, chỉ một phần nhỏ trong số này sẽ trở thành doanh nhân khởi nghiệp về sau.

Nguyễn Anh Thi,
Giám đốc Khu Công nghệ Phần mềm Đại học quốc gia TP.HCM (ITP)