HÀ NỘI

Huyện Thạch Thất: Vùng đất đa nghề

09:43:34 | 18/7/2023

Thạch Thất là huyện ngoại thành nằm ở phía Tây Thủ đô Hà Nội gồm 22 xã và 1 thị trấn. Toàn huyện có tổng số 59 làng thì có đến 50 làng là làng nghề, trong đó 10 làng nghề được công nhận “Làng nghề truyền thống”. Các làng nghề truyền thống của huyện đã tạo ra một khối lượng hàng hóa lớn đa dạng, phong phú phục vụ cho tiêu dùng và xuất khẩu, giải quyết nhiều việc làm cho người lao động tăng thu nhập trong nhân dân đồng thời phần bảo tồn và giữ gìn giá trị văn hóa của làng nghề.

Tinh hoa làng nghề

Các làng nghề  nổi tiếng ở Thạch Thất như: Làng nghề cơ - kim khí Phùng Xá; Làng nghề mộc - may Hữu Bằng; Làng nghề mây tre giang đan Phú Hòa; Làng nghề mây tre giang đan thôn Thái Hòa; Làng nghề mây tre giang đan thôn Bình Xá; Làng nghề Bánh chè lam thôn Thạch; Làng nghề mộc Chàng Sơn; Làng nghề mộc - xây dựng xã Canh Nậu, Di Nậu; Làng nghề truyền thống mộc dân dụng và làm nhà gỗ cổ truyền xã Hương Ngải,…

Kiệt tác của lịch sử mỹ thuật Việt Nam của nghệ nhân làng Chàng Sơn được thể hiện qua hơn 70 pho tượng trong chùa. Đặc sắc nhất là 18 pho tượng La Hán, bức tượng nào cũng được tạc vô cùng công phu, tinh xảo và sống động từ nét mặt cho đến cử chỉ, ánh mắt. Thông qua bức tượng, chúng ta không chỉ thấy tinh hoa sáng tạo của cha ông, mà còn thấy sự kết hợp hài hòa trong vật liệu, kết cấu, hình khối, tạo nên đỉnh cao của nghệ thuật điêu khắc tượng đương thời. Quạt Chàng Sơn, nổi tiếng hàng trăm năm nay, những chiếc quạt độc đáo với màu sắc bắt mắt, mẫu mã đa dạng, được làm từ các chất liệu như giấy, lụa, vải… Bàn tay khéo léo và tỉ mỉ của các nghệ nhân tạo ra những sản phẩm chất lượng. Các hình vẽ trên mỗi chiếc quạt là biểu trưng cho những danh lam thắng cảnh nổi tiếng của dân tộc; chúng còn gửi đến bạn bè năm châu những câu chuyện cổ, sơ lược về các vị anh hùng dân tộc. Thật sự, những nghệ nhân - thợ giỏi của huyện Thạch Thất muốn gửi gắm đến người dùng quạt tinh hoa văn hóa dân tộc, trời đất và cả con người Việt Nam thông qua chiếc quạt.

Đặc biệt nhất là “quạt lá đề” với nhiều mẫu mã, màu sắc đa dạng, vốn là một sản phẩm phải trải qua nhiều công đoạn chuẩn bị và cần tới tay nghề cao của nghệ nhân, thợ giỏi. Hiện nay, các cơ sở sản xuất chủ yếu theo đơn đặt hàng để khách làm quà biếu Tết, quà mừng thọ, quà cho người đi xa quê hương. Ngoài ra, sản phẩm mành tre được xuất khẩu sang các nước châu Âu cũng như tiêu thụ trong nước. Thực hiện Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” OCOP, 20 sản phẩm thủ công mỹ nghệ mây giang đan của Công ty TNHH Xuất khẩu Mỹ nghệ Đại Việt, xã Bình Phú, đã được phân hạng đạt 4 sao.

Sản phẩm Chuồn chuồn tre của Làng nghề Thạch Xá, từ nguyên liệu tự nhiên là các thanh tre thô cứng, những con chuồn chuồn tre độc đáo ra đời nhờ bàn tay khéo léo và óc sáng tạo của nghệ nhân đã tạo nên kỷ niệm tuổi thơ của nhiều người. Sản phẩm chuồn chuồn tre với những màu sắc bắt mắt có thể đứng được trên mọi vật liệu, mọi chỗ có điểm tựa, đã trở thành món quà lưu niệm và vật trang trí yêu thích của rất nhiều người. Sản phẩm đã được phân hạng và công nhận là sản phẩm OCOP năm 2021.

Còn Mây tre giang đan của xã Bình Phú, nghề này có từ xa xưa, phát triển mạnh nhất vào những năm đầu của thập niên 90; thị trường chủ yếu là các nước Đông Âu, với nhiều sản phẩm khác nhau.

Bảo tồn, phát triển làng nghề

Theo Phó Chủ tịch UBND huyện Thạch Thất Nguyễn Kim Loan: sản phẩm của các làng nghề truyền thống ở huyện Thạch Thất là sự kết hợp giữa văn hóa và trình độ kỹ thuật của người làm nghề; là kết tinh giá trị thẩm mỹ, bàn tay và khối óc tài hoa của các nghệ nhân qua nhiều thế hệ. Không chỉ có ý nghĩa về mặt kinh tế, mà còn phản ánh sinh động lối sống, phong tục, tập quán và ước mơ, khát vọng của người dân xứ Đoài từ xưa đến nay. Tuy nhiên, số lượng doanh nghiệp, hộ sản xuất các sản phẩm thủ công mỹ nghệ còn nhỏ lẻ; quy mô sản xuất vẫn là hộ gia đình. Tình trạng giá nguyên vật liệu tăng cao, thị trường bị thu hẹp, thiếu mặt bằng sản xuất, lao động trẻ hạn chế, thu nhập thấp so với các các lĩnh vực khác, đã tạo ra nhiều khó khăn cho công tác bảo tồn - phát triển làng nghề, ngành nghề truyền thống của Huyện.

Để tháo gỡ khó khăn, kết nối cung cầu, tìm đầu ra cho các sản phẩm làng nghề của huyện, UBND huyện Thạch Thất đã triển khai một loạt giải pháp, bố trí kinh phí để tổ chức các hội chợ, triển lãm để đẩy mạnh và thúc đẩy các hoạt động xúc tiến thương mại, tạo điều kiện kết nối các doanh nghiệp, hộ kinh doanh nhằm trưng bày, giới thiệu, trao đổi hàng hóa.


Sản phẩm Bánh Chè Lam Xã Thạch Xá

Cùng với đó, huyện Thạch Thất vừa triển khai đồng bộ nhiều giải pháp gắn với chương trình xây dựng NTM và Chương trình OCOP. Trong đó, huyện đẩy nhanh tiến độ triển khai xây dựng Cụm công nghiệp làng nghề Dị Nậu, Chàng Sơn - giai đoạn 2 theo quyết định của UBND thành phố để tạo mặt bằng sản xuất cho các hộ, doanh nghiệp trên địa bàn. Đồng thời, có cơ chế hỗ trợ kinh phí đào tạo nghề, truyền nghề, nâng cao tay nghề với khả năng sáng tạo ra những sản phẩm mới, có mẫu mã đẹp, chất lượng tốt, giá thành hạ, nhằm tạo cơ hội tìm kiếm việc làm, ổn định đời sống của người lao động tại địa phương có ngành nghề truyền thống phát triển, thúc đẩy sự phát triển bền vững của các làng nghề truyền thống Hà Nội gắn với xây dựng thương hiệu “Thành phố sáng tạo”; chủ động có các giải pháp kết nối để phát triển du lịch giữa các phố nghề, kết nối chuỗi du lịch trung tâm Thủ đô với các làng nghề truyền thống ở ngoại thành trên địa bàn thành phố nói chung và huyện Thạch Thất nói riêng.

Theo Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn Nguyễn Văn Chí, Hà Nội có 1.350 làng có nghề, trong đó có 318 làng nghề làng nghề truyền thống được công nhận danh hiệu làng nghề truyền thống.  Các sản phẩm làng nghề nhiều chủng loại, đa số mẫu mã đẹp, chất lượng tốt, một số sản phẩm có lợi thế cạnh tranh trên thị trường. Hoạt động sản xuất, kinh doanh của làng nghề tạo việc làm cho khoảng 1 triệu lao động nông thôn, thu nhập bình quân 5-6 triệu đồng/ người/tháng.

Tuy vậy, các làng nghề ở Hà Nội đang đối mặt với nhiều vấn đề nội tại như: Ô nhiễm môi trường; mặt bằng sản xuất chật hẹp; thiết bị công nghệ lạc hậu; quy mô sản xuất theo tính chất hộ gia đình là chủ yếu nên chưa có phương án tổ chức sản xuất hiệu quả; gặp khó khăn trong tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi... Để khai thác tiềm năng thế mạnh của làng nghề Hà Nội đóng góp vào sự phát triển kinh tế- xã hội của Thủ đô, Hà Nội cũng đã đề ra các giải pháp đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền, quy hoạch phát triển làng nghề, xây dựng thương hiệu sản phẩm làng nghề. Đồng thời đầu tư cải tiến máy móc thiết bị, nâng cao chất lượng mẫu mã sản phẩm, thúc đẩy đào tạo nghề và phát triển du lịch làng nghề gắn với chương trình Mỗi xã một sản phẩm OCOP.

Trang thông tin có sự phối hợp của Chi cục Phát triển nông thôn Hà Nội

Bảo Đan (Vietnam Business Forum)

Sự kiện sắp tới

Kính mời doanh nghiệp tham gia Khóa đào tạo " Xây dựng thương hiệu các nhân”

27-28/06/2024

Hội trường tầng 7, tòa nhà VCCI, số 9 Đào Duy Anh, Hà Nội

Mời tham gia Khóa đào tạo “Quản trị chuỗi cung ứng hiệu quả và bền vững cho doanh nghiệp”

06-07/06/2024

Tầng 7, Tòa nhà VCCI, Số 09 Đào Duy Anh, Đống Đa, Hà Nội.