Sự tăng trưởng mạnh mẽ đầu tư Hoa Kỳ vào Việt Nam

Theo tổng cục thống kê, tháng 11 năm 2001 Mỹ có thêm 22 dự án, với tổng số vốn đăng ký 82,184 triệu USD được cấp phép đầu tư tại Việt Nam. Đến thời điểm này Mỹ đã có 129 dự án đầu tư tại Việt Nam còn hiệu lực, với tổng số vốn đầu tư hơn 1 tỷ USD.

Trong đó có 86 dự án đã được thực hiện, vốn đạt gần 500 triệu USD. Mỹ đầu tư vào Việt Nam tập trung chủ yếu trong lĩnh vực công nghiệp với 82 dự án chiếm 58,6% tổng vốn đầu tư; các ngành dịch vụ (giao thông vận tải, bưu điện, tài chính, ngân hàng, văn hóa, y tế và giáo dục) có 31 dự án, chiếm 27,9% tổng vốn đầu tư; ngành nông - lâm nghiệp - thủy sản có 16 dự án chiếm 13,5% tổng vốn đầu tư. Hơn một nửa đầu tư của Mỹ tại Việt Nam là hình thức đầu tư 100% vốn nước ngoài. Các dự án của Mỹ có mặt tại 26 tỉnh, thành phố rải trên cả 3 miền Bắc, Trung, Nam, nhưng tập trung chủ yếu ở thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội và Đồng Nai, là những địa bàn có cơ sở hạ tầng, điều kiện sản xuất kinh doanh tốt hơn so với các nơi khác trong cả nước. Hầu hết các dự án của Mỹ đầu tư vào Việt Nam đều hoạt động tốt.

Theo số liệu của Bộ Kế hoạch - Đầu tư, tính đến cuối tháng 11/2006, đầu tư Mỹ vào Việt Nam có khoảng 305 dự án đầu tư trực tiếp với tổng vốn đăng ký khoảng 2,112 tỷ USD, vốn thực hiện ước đạt 730 triệu USD. Với con số này, Mỹ chỉ đứng thứ 9/75 quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư vào Việt Nam . Tuy nhiên, trong quá trình theo dõi luồng vốn đầu tư của Mỹ vào Việt Nam, các chuyên gia thuộc Bộ Kế hoạch - Đầu tư cho rằng, cần phải thay đổi cách nhìn để nhận biết chính xác hơn đầu tư của Mỹ vào Việt Nam. Nhiều tập đoàn lớn của Mỹ đã đầu tư mạnh vào Việt Nam như: Coca Cola, Procter & Gamble, Unocol, Conoco... thông qua các chi nhánh và công ty con ở nước thứ 3. Các địa điểm mà công ty đóng trụ sở thường là Hồng Kông, Singapore , British Virgin Island... Cũng theo Bộ Kế hoạch - Đầu tư, trong thời gian qua đã có khoảng 74 dự án với số vốn khoảng 2,4 tỷ USD đầu tư của Mỹ vào Việt Nam thông qua nước thứ 3. Tổng hợp cả hai phương thức thì đầu tư của Mỹ vào Việt Nam đã lên tới 4,4 tỷ USD, đứng thứ 5/75 quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư Việt Nam.

Ngày 26/5, Đại sứ Mỹ tại Việt Nam Michael W.Michalak khẳng định quan hệ kinh tế Việt -Mỹ sẽ tiếp tục phát triển. Tại buổi tọa đàm "Doanh nghiệp Việt Nam với 15 năm bình thường hóa quan hệ Việt-Mỹ," ông Michael W.Michalak cho biết nhìn vào kết quả đạt được trong 15 năm qua, doanh nghiệp Mỹ sẽ có cơ hội lớn trên thị trường Việt Nam. Doanh nghiệp Mỹ có thế mạnh cạnh tranh trong lĩnh vực viễn thông, công nghệ thông tin, khai thác dầu khí. Mới đây, VNPT ký thỏa thuận với một doanh nghiệp vệ tinh của Mỹ về việc thiết kế và sản xuất vệ tinh thương mại thứ hai của Việt Nam; TKV và doanh nghiệp Independent Power Producer (IPP) của Mỹ cũng đã liên kết với nhau trong việc xây dựng nhà máy điện ở Quảng Ninh.

Năm 2001, kim ngạch xuất nhập khẩu song phương giữa hai nước mới đạt 1,4 tỷ USD nhưng năm 2009 con số này đã lên tới 15 tỷ USD. Mỹ trở thành thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam. Hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ đã được hưởng thuế nhập khẩu ưu đãi. Kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ tăng từ 1,05 tỷ USD năm 2001 lên tới 12 tỷ USD vào năm 2009. Trong khi đó, trong giai đoạn suy giảm kinh tế toàn cầu năm 2009, xuất khẩu của Mỹ vào Việt Nam vẫn tăng 11%, cao hơn so với các nước ASEAN. Theo ông Nguyễn Cẩm Tú - Thứ trưởng Bộ Công Thương, Mỹ đã và đang là thị trường xuất khẩu quan trọng nhất trong chiến lược phát triển kinh tế-thương mại của Việt Nam. Quan hệ kinh tế-thương mại song phương giữa Việt Nam và Mỹ sẽ là mối quan hệ quan trọng trong chiến lược hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam.

Trong 6 tháng đầu năm giá trị của Mỹ xuất khẩu vào Việt Nam đạt 1,6 tỷ USD, đầu tư của Mỹ vào Việt Nam đã sẵn sàng có những bước tăng trưởng mạnh mẽ trong năm 2008. Theo trang tin Dow Jones Newswire, UBND tỉnh Quảng Nam đã cấp phép cho hai công ty Mỹ đầu tư 4,15 tỷ USD vào một dự án du lịch sinh thái. Theo kế hoạch sẽ xây dựng khu du lịch sinh thái Dragon Beach tại tỉnh. Đây được xem là dự án FDI lớn nhất miền Trung cho tơi thời điểm này.

Trong định hướng xúc tiến đầu tư , Bộ Kế hoạch – Đầu tư đã nhận định, Mỹ là nơi hội tụ của nhiều tập đoàn xuyên quốc gia có thế mạnh về tài chính và công nghệ hiện đại, mạng lưới thị trường quốc tế và kỹ năng quản trị kinh doanh tốt. Những kỹ năng này một khi kết hợp với các lợi thế của Việt Nam thì sẽ cho ra kết quả đáng kể và thiết thực cho cả các bên. Việt Nam chủ trương hướng mạnh vào việc tiếp cận và thu hút các nhà đầu tư của Mỹ theo cả hai hướng: thực hiện những dự án lớn, công nghệ cao hướng tơi xuất khẩu, tạo điều kiện cho các tập đoàn xuyên quốc gia đầu tư xây dựng các trung tâm nghiên cứu, phát triển công nghệ vườn ươm công nghệ gắn với đào tạo nguồn nhân lực. Việt Nam mong muốn các tập đoàn lớn cũng như các doanh nghiệp đầu tư hơn nữa vào Việt Nam.

Chỉ thống kê năm dự án của các nhà đầu tư Mỹ được cấp phép trong vòng hai năm gần đây số vốn đăng ký đã lên đến 12,13 tỉ USD, tương đương hơn 50% của cả năm 2009. Dự án mới nhất đến từ Mỹ là Trung tâm hội nghị triển lãm du lịch quốc tế Dragon Sea của Tập đoàn Sky Bridge Intercontinental Development Corporation tại thành phố Vũng Tàu. Số vốn đầu tư của dự án hơn 900 triệu USD, gần bằng 50% trên tổng vốn đầu tư thu hút mới của ba tháng đầu năm 2010. Dự án bất động sản này được chia thành tám giai đoạn, hoàn tất trong tối đa 10 năm. Dự án lớn điển hình khác là thành phố Sáng tạo ở Phú Yên, theo chủ đầu tư là Tập đoàn Galileo, giai đoạn một của thành phố mới này chỉ 1.100ha, vốn đầu tư 1,68 tỉ USD. Dự án này không dừng lại ở đó mà sẽ được triển khai trên diện tích 5.600ha, vốn đầu tư tối thiểu 11,4 tỉ USD! Còn dự án Dragon Beach ở Quảng Nam cũng vừa được cấp phép với số vốn đầu tư là 4 tỉ USD.

Trong thời gian tới Việt Nam mong muốn Hoa Kỳ sẽ là nhà đầu tư số một tại thị trường Việt Nam. Ngày 14 tháng 4 năm 2010, tại Washington, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã có cuộc trao đổi với chủ tịch ngân hàng thế giới (WB) ông Robert Zoellick. Thủ tướng bày tỏ mong muốn WB tăng các khoản hỗ trợ giúp Việt Nam có thêm nguồn lực tiếp tực cải cách, điều chỉnh cơ cấu và khắc phục hậu quả khủng hoảng kinh tế. Thủ tướng đề nghị WB tiếp tục duy trì mức phân bổ cao vốn IDA và IBRD cho Việt Nam, giữ nguyên các điều kiện vay ưu đãi IDA dành cho Việt Nam đến sau năm 2015. Chủ tịch WB Robert Zoellick đánh giá cao các dự án Việt Nam triển khai từ nguồn vốn vay của WB là điển hình tốt để các nước khác tham khảo. Ông Robert Zoellick khẳng định WB sẽ tích cực giúp đỡ Việt Nam phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2011 – 2015.

Mai Xuân