Chiến lược “thủ lĩnh sản phẩm xuất khẩu” để tăng kim ngạch bền vững
Việt Nam đã có 29 mặt hàng xuất khẩu trên 1 tỷ USD, thậm chí đã có mặt hàng xuất khẩu đến 45 tỷ USD. Nếu tăng được số lượng các mặt hàng xuất khẩu này nhiều hơn thì hoàn toàn có cơ sở để thực hiện được mục tiêu kim ngạch xuất nhập khẩu 500 tỷ USD trong tương lai gần.
Theo Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc tại Hội nghị toàn quốc về Giải pháp tổng thể thúc đẩy xuất khẩu được tổ chức vào cuối tháng 4 vừa qua, Phải có ý tưởng xây dựng vùng chiến lược để có “thủ lĩnh sản phẩm xuất khẩu” để tăng kim ngạch bền vững. Từ 29 mặt hàng xuất khẩu trên 1 tỷ USD hiện này, Thủ tướng cho rằngnếu tăng được số lượng các mặt hàng xuất khẩu này nhiều hơn thì hoàn toàn có cơ sở để thực hiện được mục tiêu kim ngạch xuất nhập khẩu 500 tỷ USD kim ngạch xuất nhập khẩu 2 chiều trong tương lai gần. Đây cốt lõi của chiến lược “thủ lĩnh sản phẩm xuất khẩu” để tăng kim ngạch bền vững.
Chiến lược “thủ lĩnh sản phẩm xuất khẩu” với những ý tưởng táo bạo như: xây dựng vùng sản xuất chiến lược đặc biệt tập trung vào các tỉnh có điều kiện như Hà Giang, Tuyên Quang để sản xuất chuyên canh vùng cam và xây dựng nhà máy chế biến; Lạng Sơn phát triển mạnh trồng cây na với chất lượng quả vượt trội. Hưng Yên với quả vải; Cà Mau với con tôm của Cà Mau… Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc gợi ý tại Hội nghị này rằng: “Phải thay đổi tư duy chiến lược, hành động mau lẹ hơn về XNK mới đưa đất nước bứt phá đi lên”. Thủ tướng cũng cho rằng phải hợp tác liên kết cùng phát triển, cùng có lợi mới phát triển bền vững được, nhất là những địa phương có điều kiện.
Trước mắt, để thực hiện đạt mục tiêu tổng kim ngạch xuất nhập khẩu trên 425 tỷ USD trong năm 2018, 5 vấn đề lớn và 9 giải pháp đã được Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đặc biệt lưu ý, trong đó tập trung gia tăng giá trị xuất khẩu, đẩy mạnh tham gia chuỗi giá trị toàn cầu mà không chỉ dừng ở chế biến; có sáng kiến loại bỏ những nút thắt lớn trong xuất khẩu; có cơ chế thông tin rõ ràng minh bạch để giúp DN nắm bắt thông tin thị trường nước ngoài, nhìn được cơ hội, lường được rủi ro. Đặc biệt, cần có một chiến lược quốc gia về xuất khẩu một cách có hệ thống chứ không rời rạc, chắp vá. Việc tháo gỡ các rào cản và loại bỏ điểm nghẽn cũng là một giải pháp lớn cần triển khai ngay.
Thủ tướng yêu cầu các Bộ ngành tập trung đẩy mạnh các giải pháp tháo gỡ khó khăn cho DN trong thuế, phí, hải quan, chi phí sản xuât kinh doanh, kiểm tra chuyên ngành, đồng thời xây dựng được một hệ thống logistics hậu cần hiện đại với phí rẻ hơn. Việc giảm chi phí sản xuất kinh doanh được Thủ tướng nêu lên như một giải pháp cấp bách bởi chi phí vốn sản xuất tại Việt Nam còn quá lớn và chi phí không chính thức vẫn tồn tại.
Liên quan vấn đề mở rộng thị trường và kênh phân phối, Thủ tướng gợi ý cần xâm nhập vào kênh phân phối của tập đoàn bán lẻ. Các DN cần tập trung nâng cao chất lượng sản phầm hàng hóa để đẩy mạnh khai thác xuất khẩu sản phẩm thông qua kênh phân phối hết sức hiệu quả này song song với kênh xuất khẩu trực tiếp.
Thủ tướng cho rằng, cần có chiến lược toàn diện để thúc đẩy xuất khẩu chứ không phải chắp vá trong phát triển. Nâng cao giá trị gia tăng của Việt Nam trong xuất khẩu với công việc cần làm trước mắt là hỗ trợ các doanh nghiệp Việt Nam tạo liên kết với khu vực FDI, từ đó gia nhập và tiến lên chuỗi giá trị toàn cầu. Nghiên cứu các rào cản đối với liên kết này, từ đó đưa ra các giải pháp cụ thể, kể cả sửa đổi Nghị định 111, 215 về công nghiệp phụ trợ… 75% kim ngạch xuất khẩu là từ khu vực FDI, do đó, nếu liên kết được khu vực này thì giá trị gia tăng của Việt Nam cao hơn.
Nhận định về xu hướng năm 2018, Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh cho rằng cơ hội cho xuất khẩu lớn nhưng cũng nhiều rủi ro. Thương mại toàn cầu năm 2018 được dự báo sẽ tiếp tục khởi sắc nhưng vẫn tiềm ẩn những biến động khó lường khi quan hệ ngoại giao, kinh tế giữa các nền kinh tế lớn đang trở nên căng thẳng trong thời gian gần đây. vẫn tồn tại nguy cơ về một cuộc chiến thương mại giữa các cường quốc. Chủ nghĩa bảo hộ đang xuất hiện trở lại và rõ ràng hơn. Việc áp dụng các tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm và về bảo vệ môi trường ngày càng khắt khe hơn, như: EC xiết chặt mức dư lượng thuốc bảo vệ thực vật đối với nông sản nhập khẩu, áp dụng các quy định về đánh bắt thủy sản hợp pháp (IUU) và sử dụng gỗ nguyên liệu hợp pháp (FLEGTI); nhiều nước ban hành quy định về truy xuất nguồn gốc.
Nguyễn Thanh
English
