APEC – Cửa sổ cho Việt Nam hướng ra thế giới

Từ khi gia nhập Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC), vị thế của Việt Nam không ngừng được củng cố và nâng cao, có nhiều đóng góp chung cho sự phát triển thịnh vượng của toàn khu vực.

Việt Nam chính thức được kết nạp vào APEC năm 1998. Suốt 12 năm qua, quan hệ giữa APEC và Việt Nam đã có bước phát triển ấn tượng trên các lĩnh vực đầu tư, thương mại, du lịch. Không chỉ tích cực tham gia các chương trình hợp tác về tự do hóa, tạo thuận lợi cho thương mại đầu tư và hợp tác kinh tế kỹ thuật của APEC, Việt Nam đã và đang khẳng định được vai trò của mình trong quá trình hợp tác với các thành viên APEC thông qua việc đưa ra các sáng kiến mới thuộc ba trụ cột chính của APEC về tự do hoá thương mại, đầu tư; thuận lợi hoá thương mại và hợp tác kinh tế kỹ thuật.

Hơn nữa, Việt Nam cũng đã và đang cùng APEC thảo luận, hợp tác nhằm tìm ra những phương hướng giải quyết một cách tối ưu các vấn đề về kinh tế, chính trị nổi cộm của khu vực và thế giới như: giải quyết khủng hoảng tài chính khu vực; đối phó với sự leo thang của giá lương thực; chống khủng bố…

Sau 12 năm gia nhập APEC, Việt Nam đã thu được những kết quả quan trọng, đẩy mạnh tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế, tăng cường quan hệ nhiều mặt với các nước trong khu vực phát triển năng động này.

Tính từ năm 1998 đến hết tháng 9/2006, các thành viên APEC đã đầu tư vào Việt Nam 6.527 dự án, với tổng số vốn đăng ký mới và bổ sung đạt gần 49,4 tỷ USD, chiếm trên 83% tổng số dự án và 69,2% tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Việt Nam trong thời gian này. Trong 14 nước và vùng lãnh thổ đầu tư lớn nhất vào Việt Nam, có 10 nền kinh tế thành viên của APEC. Tổng vốn đầu tư vào Việt Nam của các thành viên này đạt gần 47,3 tỷ USD, chiếm 95,7% tổng vốn đầu tư của APEC.

APEC cũng là diễn đàn có lượng vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) lớn nhất cho Việt Nam so với các khu vực khác, trong đó Nhật Bản có số vốn cam kết và giải ngân lớn nhất. Nguồn vốn này đã góp phần cải thiện đáng kể cơ sở hạ tầng kinh tế xã hội và cân đối ngân sách của Việt Nam

Về mặt chính sách, hợp tác trong khuôn khổ APEC giúp Việt Nam tiếp cận những thông lệ chính sách và phương thức quản lý, điều hành tốt, qua đó góp phần thực hiện công cuộc đổi mới một cách hiệu quả. APEC cũng là kho thông tin và trung tâm trao đổi thông tin để qua đó Việt Nam có thể nắm chiều hướng phát triển của thế giới để định hướng và điều chỉnh chính sách trong nước, thúc đẩy đầu tư và giao thương với các nước.

Ngoài việc tiếp cận các thông lệ chính sách tốt, tham gia APEC cũng là tham gia cơ chế tiếp xúc, đối thoại thường xuyên về các vấn đề chính sách ở các cấp độ khác nhau, từ cấp chuyên viên đến cấp bộ trưởng và các nhà lãnh đạo nền kinh tế. Cơ chế đối thoại và tiếp xúc này sẽ mở ra nhiều cơ hội để ta có thể trao đổi và giải quyết các vấn đề cùng quan tâm, tháo gỡ những khó khăn về chính sách thương mại, đầu tư và thúc đẩy quan hệ song phương với các đối tác quan trọng của Việt Nam.

APEC cũng tạo ra những tác động tích cực đối với chính sách và hoạt động thương mại của Việt Nam thông qua các chương trình hợp tác kinh tế kỹ thuật. Chương trình này bao trùm nhiều lĩnh vực hợp tác với trên 200 dự án được triển khai mỗi năm nhằm hợp tác phát triển nguồn nhân lực, hỗ trợ kỹ thuật, trao đổi kinh nghiệm quản lý, phát triển cơ sở hạ tầng và thị trường. Những chương trình này tạo điều kiện cho Việt Nam nâng cao năng lực sản xuất, kinh doanh, tăng cường khả năng cạnh tranh của nền kinh tế.

Việt Nam có nhiều cơ hội hợp tác với các nền kinh tế phát triển nhằm đẩy mạnh quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, tích cực tham gia vào giải quyết các vấn đề cấp thiết của khu vực và thế giới. APEC hội tụ hầu hết các đối tác thương mại chính của Việt Nam và các thành viên APEC đóng góp tới 80% kim ngạch xuất khẩu và 75% nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài của Việt Nam.

Ngoài ra với Việt Nam, APEC còn là một diễn đàn phục vụ mục đích đa dạng hóa quan hệ đối ngoại. APEC đóng vai trò là diễn đàn đối thoại, trao đổi, hợp tác trên cơ sở tự nguyện. Các cam kết trong APEC không mang tính ràng buộc, do đó không gây sức ép, mà mang tính khuyến khích thúc đẩy. Các diễn đàn trong khuôn khổ APEC là cơ hội để Việt Nam kêu gọi sự giúp đỡ và đẩy mạnh hợp tác đầu tư quốc tế.

APEC đã trở thành diễn đàn góp phần quan trọng vào việc nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế. Việc tổ chức thành công APEC năm 2006 là đỉnh cao, làm cho Việt Nam được nhìn nhận không chỉ ở tầm khu vực, mà đã chủ trì những sự kiện, giải quyết những vấn đề ở tầm liên khu vực với quy mô và tính chất phức tạp hơn nhiều.

Hiện nay Việt Nam đã tham gia khoảng 70 thể chế đa phương ở các cấp độ khác nhau, từ toàn cầu, liên khu vực đến khu vực và tiểu khu vực. Trong số các thể chế đa phương liên khu vực, APEC được xác định là diễn đàn quan trọng, để Việt Nam phát huy vai trò, vị thế và uy tín, đồng thời thúc đẩy quan hệ song phương với các đối tác lớn trên toàn cầu.