Thủ phủ cà phê toàn cầu trong tương lai

Buôn Ma Thuột chính thức được xem như thủ phủ cà phê của cả nước từ khi sự kiện thương hiệu cà phê Buôn Ma Thuột là tài sản quốc gia được Nhà nước bảo hộ vô thời hạn công bố tại Festival Cà phê lần thứ 1 – năm 2005.

Và với dự án “Thủ phủ cà phê toàn cầu”, khát vọng khẳng định vị trí hàng đầu thế giới về sản xuất cà phê của Buôn Ma Thuột – Đắk Lắk nói riêng cũng như Việt Nam nói chung càng có nhiều cơ hội trở thành hiện thực khi dự án được giới chuyên môn đánh giá cao và được Thủ tướng Chính phủ ủng hộ.

Ý tưởng về dự án “Thủ phủ cà phê toàn cầu” được Chủ tịch HĐQT Công ty CP Trung Nguyên Đặng Lê Nguyên Vũ ấp ủ trong nhiều năm qua.Mục tiêu đầu tiên mà dự án này hướng tới là tạo ra một thương hiệu cà phê quốc gia số 1 thế giới, xây dựng một “Thiên đường cà phê toàn cầu” tại Buôn Ma Thuột, đưa nơi đây trở thành thánh địa của hàng tỷ tín đồ cà phê trên thế giới. Tại đây sẽ áp dụng triệt để nhất Bộ Nguyên tắc chung cho Cộng đồng cà phê, gọi tắt là 4C (Common Code for the Coffee Comunnity) nhằm xây dựng một ngành sản xuất, chế biến và kinh doanh cà phê nhân bền vững. Công nghệ tiên tiến, phương pháp quản lý hiện đại sẽ được áp dụng và phổ cập nhằm tối ưu hóa chuỗi giá trị cà phê từ khâu giống, trồng, chăm sóc, thu hái, chế biến thô, chế biến thành phẩm, làm thương hiệu, hậu cần, kho vận... Huyền thoại về vùng đất bazan màu mỡ được tạo lập trong quá trình vận động địa chất 160 triệu năm, những yếu tố văn hóa, tâm linh, dưỡng sinh đặc sắc của Tây Nguyên cũng sẽ được "đóng gói" vào thương hiệu cà phê quốc gia nhằm tăng giá trị thương phẩm. Người nông dân vừa tuân thủ quy trình kỹ thuật 4C vừa tuân thủ một quy trình về văn hóa với những nghi thức nhằm gửi gắm tình cảm, sự cầu mong sáng tạo, thành công và hạnh phúc đến những người thụ hưởng cà phê cuối cùng. Làm được điều đó thì chắc chắn sẽ tăng sức cạnh tranh cho sản phẩm, tạo nên một sản phẩm hàng đầu cả về mặt lý tính lẫn cảm tính.

Có thể nói đây là một dự án mang đầy tính táo bạo và ý tưởng to lớn. “Thủ phủ cà phê toàn cầu” trong tương lai là thành phố sinh thái đặc trưng về cà phê với nhiều công trình kiến trúc độc đáo được xây dựng từ loại đá núi lửa nghìn năm. “Thủ phủ cà phê toàn cầu” được xây dựng với định hướng trở thành không gian đậm đặc chất cà phê trong hệ sinh thái hài hoà, bền vững với nền tảng là sản xuất nông nghiệp xanh và sạch. Dự án bao gồm cả cấu phần vật chất và cấu phần phi vật chất. Trong đó, điểm nhấn là Trường đại học đa ngành đạt đẳng cấp quốc tế, Viện bảo tàng cà phê thế giới tại Việt Nam, Viện nghiên cứu cà phê tầm cỡ thế giới, Sàn giao dịch nông sản được kết nối với các định chế tài chính trung lập và các quốc gia sản xuất, xuất khẩu cà phê hàng đầu thế giới, những dãy phố đặc trưng cà phê, các doanh nghiệp, đồn điền thực hành cà phê sạch, thực hiện các dự án bảo vệ, tái tạo rừng, nguồn nước và các không gian sinh thái tự nhiên…Tất cả tạo thành một quần thể tích hợp của du lịch văn hoá – sinh thái – cà phê theo hướng thám hiểm thực tế với những dịch vụ cao cấp, độc đáo nhất thế giới. Trong tổng thể hài hoà đó, các hoạt động văn hoá, nghệ thuật và tâm linh mang đậm bản sắc Tây Nguyên như không gian văn hoá cồng chiêng, hình mẫu hoá các không gian trồng cà phê và các đặc trưng văn hoá cà phê trên thế giới, lễ hội hoa cà phê toàn cầu... là chủ thể quan trọng trong việc tạo ra sức hút với những tín đồ cà phê.

Trước mắt theo dự án, sẽ tập trung đầu tư cho khoảng 3.000 ha mô hình hóa, sau đó sẽ nhân rộng. Và một sàn giao dịch cà phê cũng như các mặt hàng nông sản có giá trị khác cũng sẽ là một phần quan trọng trong dự án tổng thể của "thủ phủ cà phê toàn cầu". “Thủ phủ cà phê toàn cầu” còn mang một khát vọng lớn, đưa thế giới hội nhập với Việt Nam bằng niềm đam mê những giọt cà phê mang đậm phong vị Việt theo hai giá trị sáng tạo và hài hoà.

Nhận xét về dự án “Thủ phủ cà phê toàn cầu”, Nguyên Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn Lê Huy Ngọ nhấn mạnh điều tâm đắc nhất ở dự án này là mục tiêu xây dựng một mô hình phát triển mới mang lại giá trị thu nhập cao và bền vững cho người trồng cà phê. Đánh giá về tính khả thi của dự án, GS TS Tôn Thất Nguyễn Thiêm khẳng định lựa chọn Đắk Lắk để xây dựng “Thủ phủ cà phê toàn cầu” là xác đáng bởi từ yếu tố thổ nhưỡng đến con người, từ cảnh quan đến địa thế,... tất cả đều là những tiềm năng lớn cho việc tạo dựng một tương quan mới có khả năng làm nổi trội lợi thế so sánh của Việt Nam.

Từ một góc độ khác, nhà sử học Dương Trung Quốc - Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Hội Khoa học Lịch sử cho rằng “Thủ phủ cà phê toàn cầu” thể hiện một tầm tư duy rộng lớn và bao quát để giành lại lợi ích chính đáng; mô hình này thành công có tính khích lệ chung cho nhiều lĩnh vực khác. Tuy nhiên, ông Dương Trung Quốc cũng cho rằng muốn làm được điều đó phải tạo ra được thương hiệu cà phê Việt Nam đủ mạnh, trong đó ngoài chất lượng cà phê và các yếu tố khác, cần phải lưu tâm đến vấn đề xúc tiến thương mại. Đặc biệt khi xây dựng thủ phủ cà phê toàn cầu, trong cái chung phải lưu ý cái riêng, có nghĩa toàn cầu hóa đến đâu đi nữa thì vẫn phải giữ cái riêng, làm ra sản phẩm nhưng ý nghĩa định vị lâu dài chính là bản sắc sau sản phẩm.