Giá cả vẫn có xu hướng tăng

Theo thông tin từ Tổ điều hành thị trường trong nước, chỉ tính riêng trong hai tháng đầu năm nay, chỉ số CPI đã tăng 3,35%, trong khi mục tiêu đặt ra dưới 7%. Như vậy, theo các chuyên gia kinh tế, năm 2010 nhiệm vụ kiếm chế lạm phát đặt ra rất khó khăn.

Đã tính toán hợp lý

Thông tin kể từ ngày 1/3 chính thức tăng giá điện đã buộc các cơ quan chức năng phải tăng cường nhân lực, vật lực để bình ổn giá cả nhiều loại mặt hàng thiết yếu trên thị trường, tránh tình trạng sốt giá hệ lụy không tốt đến nền kinh tế nói chung. Theo phân tích của Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Văn Hiếu, hiện giá cả hàng hoá trên thị trường phụ thuộc vào nhiều yếu tố và chịu tác động từ một loạt chính sách quản lý nên không thể chỉ vì giá điện tăng mà một loạt hàng hoá trên thị trường cũng tăng giá, tạo áp lực lạm phát. Việc tăng giá lần này, Bộ Tài chính đã có tính toán hợp lý, việc giá điện tăng bình quân 6,8% sẽ không gây ra biến động lớn nào đối với mặt bằng giá, và các doanh nghiệp có tần xuất sử dụng điện lớn sẽ không quá khó khăn khi phải điều tiết hoạt động sản xuất kinh doanh của mình để thích ứng với mặt bằng giá điện mới.

Các chuyên gia thị trường cho rằng, các cơ quan chức năng cần chủ động, linh hoạt tìm lời giải cho bài toán cung- cầu.

Bên cạnh đó, theo ông Nguyễn Tiến Thỏa, Cục trưởng Cục quản lý giá (Bộ Tài chính), việc tăng giá điện lần này sẽ là một liều thuốc thử đặt các doanh nghiệp vào tình huống phải rà soát lại toàn bộ quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh để tính toán các yếu tố đầu vào ra một cách hợp lý nhất, tiết giảm các khâu không mang lại lợi nhuận cao, tập trung vào những công việc có hiệu quả kinh tế. Ngoài ra, Bộ Tài chính cũng sẽ có biện pháp chỉ đạo các Sở Tài chính kiểm tra, giám sát việc sử dụng điện, xem đây như yếu tố đầu vào của sản xuất tại các doanh nghiệp lớn để xét tính hợp lý của giá sản phẩm thông qua đăng ký giá.

Theo con số thống kê, thị trường mua sắm – dịch vụ có diễn biến nóng, tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ xã hội đạt 123.639 tỷ đồng, tăng 27,4% so với cùng kỳ 2009. Giá cả hàng hóa Tết (như các loại thực phẩm chế biến, thực phẩm tươi sống, đồ uống, bánh mứt kẹo…) tuy có tăng nhưng không có sự đột biến mà được điều chỉnh tăng dần từ khoảng hơn 1 tháng trước Tết. Sự tăng giá này ngoài nguyên nhân do nhu cầu hàng hóa tăng mạnh vào dịp Tết còn do tác động của các chi phí sản xuất lưu thông (nguyên liệu đầu vào, xăng dầu, chất đốt…) tăng cao hơn. Tuy nhiên nhờ những hoạt động sôi động như xúc tiến thương mại, khuyến mại, giảm giá và các chương trình lễ hội… đặc biệt là nhiều địa phương đã thực hiện tốt việc chuẩn bị và bán hàng bình ổn giá. Điều đó đã đem lại hiệu ứng tích cực cho thị trường, nhất là ở các thành phố lớn như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Cần Thơ… Nhìn chung, theo đánh giá của Tổ điều hành thị trường trong nước, tình hình cung cầu hàng hóa bảo đảm, phong phú, dồi dào, giá cả tương đối ổn định so với các tết khác hoặc chỉ tăng nhẹ, không có hiện tượng tăng đột biến, gây bất ổn thị trường.

Kiểm soát lượng cung – cầu

Một thành viên trong Tổ Điều hành phân tích, so sánh mức tăng giá hiện tại là 3,35% so với các năm trước thì con số dôi dư không qua lớn, nằm trong quy luật cho phép (năm 2005: 3,6%; 2006: 3,3%; 2007: 3,24%), đây là mức tăng hợp lý. Cũng theo cơ cấu chỉ số giá, các nhóm mặt hàng chỉ tăng nhẹ, không có đột biến lớn, nhóm mặt hàng có mức tăng mạnh nhất là nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống tang cao nhất với mức 3,09% do đây là thời gian cao điểm trong năm mua sắm lương thực, thực phẩm Tết. Tiếp đến là nhóm hàng hóa và dịch vụ khác với mức tăng 2,52%; nhóm đồ uống, thuốc lá tăng 2,27% vì đây là loại hàng hóa tiêu dùng nhiều vào dịp Tết. Còn lại các nhóm có mức tăng từ 0,12 đến 1,75%; riêng nhóm bưu chính viễn thông tiếp tục giảm 1,23%. Về mức tăng theo cơ cấu vùng, các vùng phía Bắc tăng trên 2%, có mức tăng cao hơn các vùng phía Nam (tăng từ 1,74 đến 1,9%). Điều này cho thấy xu hướng tiêu dùng của người dân các tỉnh phía Bắc vẫn nặng về mua sắm hàng hóa- thực phẩm Tết. Còn các tỉnh phía Nam, ngoài việc mua sắm hàng hóa tết, nhu cầu vui chơi, giải trí, du lịch… tăng cao hơn mọi năm.

Riêng trong tháng 3, mặc dù không là tháng cao điểm đúng vào dịp Tết nhưng tình hình biến động giá vẫn còn tiềm ẩn. Cụ thể, việc tăng giá xăng sẽ tác động vào CPI khoảng 0,01%, tăng giá điện từ 1/3 sẽ tác động vào CPI 0,16%, ngoài ra tác động của giá sữa, giá thức ăn chăn nuôi… Tính chung, các mặt hàng ảnh hưởng tăng CPI khoảng 0,4%. Đó là chưa tính tới giá một số loại hàng hóa nguyên liệu nhập khẩu vẫn có xu hướng tăng nhẹ, giá hàng hóa, dịch vụ Tết hiện nay vẫn ở mức cao trong kỳ tính chỉ số giá; tác động điều chỉnh tỷ giá USD/VND đối với hàng nhập khẩu…

Chủ tịch Hiệp hội Thép Việt Nam cũng cho biết, dự báo trong tháng 3 giá thép sẽ tăng vì bị ảnh hưởng do giá điện tăng, nên mỗi tấn thép tăng khoảng 600.000 đồng/tấn. Chủ tịch Hiệp hội Xi măng Việt Nam cũng cho biết, do việc tăng giá than, giá điện, mỗi tấn xi măng chịu thêm chi phí đầu vào khoảng 120.000 đồng/tấn. Đó là những áp lực trong việc khống chế CPI tháng 3 tới.

Vì thế, theo ông Nguyễn Tiến Thỏa và ông Hoàng Thọ Xuân- Vụ trưởng Vụ thị trường trong nước, nếu các cơ quan chức năng không có những điều chỉnh và chế tài hợp lý sẽ rất dễ xẩy ra tình trạng “tát nước theo mưa”. Việc cần làm ngay hiện nay là phải tăng cường công tác kiểm tra giám sát đối với hàng hóa trong các trung tâm thương mại, siêu thị, cửa hàng.

Các chuyên gia thị trường cho rằng, các cơ quan chức năng cần chủ động, linh hoạt tìm lời giải cho bài toán cung- cầu. Đặc biệt, đối với nhóm mặt hàng thiết yếu như: gạo, xăng dầu, phân bón, xi măng, sắt thép… để không gây tình trạng khan hiếm hàng hóa, ảnh hưởng đến sản xuất và đời sống của người dân.

Anh Phương