Kết nối cộng đồng DN - kênh hợp tác kinh tế hiệu quả

Nhân kỷ niệm 235 năm Quốc khánh Hoa Kỳ, 16 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và Hoa Kỳ và sự kiện VCCI sẽ tổ chức đoàn doanh nghiệp đi khảo sát, xúc tiến thương mại, đầu tư tại Hoa Kỳ từ 8/7/2011 đến 18/7/2011, PV Tạp chí Vietnam Business Forum đã có cuộc trao đổi với TS Đoàn Duy Khương, Phó Chủ tịch VCCI về mối quan hệ hợp tác giữa DN VN và DN Hoa Kỳ.

Thưa ông, mối quan hệ giữa VN và Hoa Kỳ đã có những chuyển biến rất tích cực trong những năm qua, đặc biệt là quan hệ giữa cộng đồng DN 2 nước. Ông có thể cho biết những hoạt động cụ thể của VCCI nhằm đóng góp vào sự phát triển này?

Một trong những hoạt động quan trọng của VCCI trong thời gian qua nhằm kết nối cộng đồng DN VN – Hoa Kỳ chính là việc thành lập Diễn đàn doanh nghiệp Việt Nam – Hoa Kỳ với gần 200 thành viên đầu tiên.

Ngoài việc là cầu nối của doanh nghiệp hai nước, tổ chức các hoạt động xúc tiến thương mại và đầu tư thường xuyên, Diễn đàn còn là kênh thông tin chính thức để cộng đồng doanh nghiệp đóng góp ý kiến với Chính phủ hai nước nhằm tạo dựng môi trường đầu tư kinh doanh ngày càng thuận lợi hơn. Việc thành lập Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam - Hoa Kỳ góp phần thiết thực, hiệu quả, tạo ra sự đổi mới, thúc đẩy phát triển mạnh mẽ hơn nữa quan hệ thương mại đầu tư giữa hai nước...

Trong thời gian qua, Diễn đàn đã tổ chức và biên tập nội dung quyển sách giới thiệu các thành viên của Diễn đàn, xây dựng cổng thương mại điện tử Việt Nam – Hoa Kỳ; Tổ chức Buổi nói chuyện của Giáo sư Tom Cannon với chủ đề “Chiến lược phát triển trong thời kỳ khủng hoảng toàn cầu và xây dựng tương lai bền vững cho doanh nghiệp Việt Nam”; Hội thảo xúc tiến xuất khẩu vào thị trường Hoa Kỳ, tổ chức đoàn doanh nghiệp khảo sát thị trường Hoa Kỳ cũng như đón các đoàn doanh nghiệp Hoa Kỳ sang Việt Nam tìm hiểu cơ hội đầu tư kinh doanh….

Ông đánh giá thế nào về mối quan hệ kinh tế-thương mại và đầu tư giữa VN- Hoa Kỳ trong thời gian qua?

Kể từ khi hai nước chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao, đặc biệt Thỏa thuận khung về đầu tư và thương mại (TIFA) được ký kết, quan hệ thương mại Việt Nam - Hoa Kỳ đã phát triển mạnh mẽ. Cả VN và Hoa Kỳ đều cho rằng sự hợp tác trong thời gian qua trên các lĩnh vực thương mại hàng hóa, đầu tư, sở hữu trí tuệ, công nghệ thông tin, dịch vụ và nông nghiệp, tranh chấp thương mại, đều đã có những kết quả tích cực.

Kim ngạch thương mại song phương năm 2010 đạt 18 tỷ USD, tăng 13 lần so với năm 2001 khi ký Hiệp định thương mại song phương (BTA). Hoa Kỳ đã trở thành thị trường quan trọng nhất, lớn nhất cho nhiều hàng hóa xuất khẩu chủ lực của Việt Nam trong nhiều năm qua. Hiện có khoảng 13.000 du học sinh, nghiên cứu sinh Việt Nam tại Hoa Kỳ. Đầu tư của Hoa Kỳ hiện đã đạt mức vốn cam kết 16 tỷ USD, đứng thứ 6 trong tổng số 92 nước và vùng lãnh thổ có đầu tư tại Việt Nam.

Hợp tác trong khuôn khổ Hội đồng TIFA Việt Nam- Hoa Kỳ là kênh hợp tác song phương có hiệu quả, tuy nhiên 2 bên cần tăng cường hơn nữa hợp tác ở cấp Ban Thư ký TIFA để kịp thời giải quyết khó khăn, trong đó có việc thực hiện tốt cơ chế "cảnh báo sớm" cho nhau những khó khăn khi mới nảy sinh. Hai bên đề ra mục tiêu phấn đấu mức tăng kim ngạch hàng năm khoảng 20-25%, và tạo dựng cân bằng hợp lý cán cân thương mại song phương.

Thông qua khuôn khổ hợp tác TIFA, hiện hai bên đang tiến hành đàm phán Hiệp định Đầu tư song phương (BIT) và Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP).

Theo ông, hiện nay, những khó khăn lớn nhất mà DN Hoa Kỳ gặp phải khi kinh doanh tại thị trường VN là gì? Và cần phải làm gì để tháo gỡ những khó khăn đó?

Hiện nay, có một số vấn đề về môi trường kinh doanh tại VN mà DN Hoa Kỳ phàn nàn. Đó là cơ sở hạ tầng vẫn tồn tại nhiều bất cập và chậm chễ nghiêm trọng trong việc phát triển các dự án cơ sở hạ tầng trọng điểm, đặc biệt là các tuyến đường liên tỉnh, cầu, cảng bao gồm cả đường kết nối, điện năng…

Ngoài ra, các vấn đề về nguồn nhân lực giá rẻ cũng không còn là lợi thế nữa nên các DN Hoa Kỳ cho rằng Chính phủ cần phải có những hành động tích cực hơn nữa nhằm cải thiện và nâng cấp kỹ năng cho lực lượng lao động thông qua hiện đại hóa giáo dục và hệ thống đào tạo nghề.

Đặc biệt, tại Diễn đàn doanh nghiệp VN giữa kỳ vừa qua, tính minh bạch và hiệu quả quản trị nhà nước tiếp tục là vấn đề lớn mà các DN Hoa Kỳ quan tâm. Hệ thống kiểm soát hiện hữu không đủ để ngăn chặn những tiêu cực, lãng phí đặc biệt ở các dự án cơ sở hạ tầng. Các DN Hoa Kỳ khuyến nghị Chính phủ tiến hành việc áp dụng thông lệ quốc tế tốt nhất về chuẩn mực kế toán và thu thuế nhằm giải quyết mối quan ngại về tham nhũng ngày càng gia tăng…

Đối với các DNVN, cần phải làm gì để kinh doanh thành công tại Mỹ?

Muốn thâm nhập vào thị trường tiềm năng này, các DN VN nên xem xét việc thành lập công ty con tại Mỹ. Vì theo quy định của pháp luật Mỹ, công ty mẹ tại Việt Nam hoàn toàn không liên quan đến trách nhiệm trả nợ đối với công ty con nếu làm ăn thua lỗ. Đồng thời, việc thành lập công ty con cũng sẽ giúp cho các đơn vị có thể kiểm soát được hàng hóa của mình, tránh được các rủi ro khi phải thông qua nhà phân phối của Mỹ như mất thương hiệu, khó khăn khi nhận thanh toán…Hơn nữa có thể tạo thêm giá trị gia tăng trong chuỗi giá trị sản phảm của mình.

Việc thành lập công ty cổ phần và công ty trách nhiệm hữu hạn ở Hoa Kỳ rất đơn giản. Chi phí thành lập không lớn (từ vài trăm đến hơn một nghìn USD) và các công ty này cũng không có yêu cầu về vốn điều lệ. Đối với công ty cổ phần thời gian thành lập chỉ cần một ngày, còn đối với công ty trách nhiệm hữu hạn cũng chỉ là 1-2 tháng để hoàn tất các thủ tục thành lập. VCCI cũng đang có những kế hoạch hợp tác phát triển 1 số Trung tâm xúc tiến thương mại tại Hoa kỳ để hỗ trợ các doanh nghiệp Việt Nam trong lĩnh vực này.

Xin cảm ơn ông!

Quỳnh Chi