Xăng dầu kém chất lượng: Lỗi do đại lý?

Ngày 16/2, Bộ Công Thương đã họp với 13 doanh nghiệp đầu mối về tình hình quản lý chất lượng xăng dầu, qua đó đưa ra những phương án kiểm soát chất lượng mặt hàng thiết yếu này cũng như chỉ rõ trách nhiệm của các nhà phân phối, các đại lý.

Trách nhiệm do ai?

Theo số liệu của Bộ Khoa học và Công nghệ, tính riêng năm 2011, qua kiểm tra 594 lô hàng xăng dầu nhập khẩu được kiểm tra chỉ có khoảng 1% có vấn đề về chất lượng, trong đó 4 lô là được tái chế để sử dụng, chỉ có 1 lô là phải tái xuất. Việc kiểm tra, kiểm soát chất lượng xăng dầu từ các nguồn nhập khẩu, từ Dung Quất đến các doanh nghiệp đầu mối đến tổng đại lý về cơ bản là không có vấn đề lo ngại về chất lượng.

Tại cuộc họp, đại diện các doanh nghiệp đầu mối cũng cho rằng, nguồn nhập khẩu xăng dầu đều được kiểm soát chặt chẽ và nghiêm ngặt, nên không thể có tình trạng chất lượng xăng dầu kém là do các đầu mối.

Ông Lê Xuân Trình – Phó Tổng giám đốc PV Oil quy trách nhiệm cho các đại lý: “Xăng dầu từ lúc nhập đến tay người tiêu dùng phải qua nhiều khâu, nguồn nhập khẩu, hay nguồn xăng dầu từ Dung Quất được kiểm soát rất chặt chẽ nên khó xảy ra việc nhập xăng dầu kém chất lượng. Việc quản lý cũng rất nghiêm ngặt, có các bộ phận kiểm tra kỹ càng, như khi nhập phải lấy mẫu xăng dầu, khi xuất cũng lấy mẫu, trong quá trình bảo quản phải thường xuyên kiểm tra định kỳ. Tuy nhiên, nhiều đại lý đòi tự đến kho nhận hàng nên DN đầu mối không thể chịu trách nhiệm khi xăng dầu đã ra khỏi kho”.

Đồng tình với ý kiến trên, ông Nguyễn Quang Kiên - Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) cho biết: “mặt hàng xăng dầu được kiểm soát khá tốt với nhiều mặt hàng khác. Tuy nhiên, những vi phạm về chất lượng xăng dầu được phát hiện trong thời gian vừa qua chủ yếu là ở hệ thống các đại lý”.

Nhiều doanh nghiệp cho rằng vì lợi nhuận và thù lao thấp nên các đại lý sẵn sàng trộn các hóa chất giá rẻ vào với xăng dầu cũng như nhập xăng từ những nguồn gốc trôi nổi trên thị trường. Theo tính toán, chi phí hoa hồng mà các đại lý hiện nay đang nhận trung bình khoảng 600 đồng/lít không đủ bù chi phí lương, lãi suất, biến động ngoại tệ, mặt bằng…

Một trong những nguyên nhân khiến gian lận thương mại trong kinh doanh xăng dầu gia tăng trong thời gian gần đây là kinh doanh xăng dầu lợi nhuận thấp hoặc không có lợi nhuận vì thù lao thấp nên một số đại lý đã nảy sinh gian lận thương mại qua việc mua lại nguồn xăng dầu trôi nổi hoặc trộn các hóa chất với giá rẻ để pha trộn vào xăng dầu.

Tăng cường kiểm soát chất lượng xăng dầu

Theo báo cáo của Bộ Công Thương, trên địa bàn cả nước hiện nay có hơn 13 nghìn cửa hàng xăng dầu, trong đó các cửa hàng trong hệ thống doanh nghiệp đầu mối chỉ chiếm 25-30%. Điều này cho thấy việc quản lý hơn 10.000 đại lý, cửa hàng xăng dầu không thuộc các doanh nghiệp đầu mối vô cùng phức tạp.

Bà Hồ Thị Kim Thoa – Thứ trưởng Bộ Công Thương yêu cầu các DN đầu mối có biện pháp tăng cường quản lý chất lượng xăng dầu tại hệ thống đại lý.

Doanh nghiệp nào vi phạm, ngoài biện pháp xử lý theo pháp luật sẽ thông báo rộng rãi trên phương tiện thông tin đại chúng. Thương nhân kinh doanh xăng dầu phải chịu trách nhiệm về chất lượng xăng dầu trong hệ thống phân phối thuộc mình quản lý. Phải bảo đảm độ chính xác của dụng cụ đo lường xăng dầu bán cho các đối tượng sử dụng; bán đủ số lượng, đúng chất lượng. Sắp tới, Bộ Công Thương sẽ xem xét bổ sung các quy định về kiểm tra kiểm soát của Nhà nước đối với hoạt động kinh doanh xăng dầu.

Một số doanh nghiệp như Saigon Petro đã tiến hành lắp thiết bị định vị, giám sát hành trình của xe chở xăng dầu, PV Oil xây dựng cơ sở thí nghiệm để có thể kiểm soát chất lượng thông qua việc lấy mẫu tại bất kỳ thời điểm nào.

Ông Võ Văn Quyền - Vụ trưởng Vụ thị trường trong nước, Bộ Công Thương đề xuất một số giải pháp như bù lỗ, chi hoa hồng cho đại lý hợp lý. Thời gian tới các cơ quan quản lý Nhà nước cũng phải soát xét lại hoạt động kinh doanh của DN, nhất là quá trình phân phối lưu thông xăng dầu.

Hương Ly