Giao thương Việt Nam- Liên bang Nga: Cơ hội mới từ đối tác cũ

Việt Nam – Liên bang Nga là hai quốc gia đã có bề dày truyền thống trong quan hệ bang giao. Về lĩnh vực kinh tế thương mại, từ lâu Nga đã là bạn hàng truyền thống của Việt Nam, với cơ cấu hàng hóa nhập khẩu, xuất khẩu có sự tương hỗ lẫn nhau. Tại “Hội thảo Xúc tiến đầu tư thương mại Hà Nội – Matxcova 2012”, phóng viên Tạp chí Vietnam Business Forum đã có cuộc trao đổi với ông Xlipnhiôp Bộ trưởng thương mại Ủy ban kinh tế Á Âu. Anh Phương thực hiện.

Hợp tác kinh tế giữa hai nước đã có bước phát triển tốt đẹp, năm 2011, kim ngạch thương mại Việt-Nga đạt 2,12 tỷ USD, trong đó, xuất khẩu đạt 1,38 tỷ USD, tăng 66,2% so với năm 2010 và trở thành năm đầu tiên Việt Nam xuất siêu sang thị trường Nga. Còn theo số liệu thống kê của Tổng cục Hải Quan Việt Nam, trong hai tháng đầu năm 2012 , Việt Nam đã xuất khẩu sang Nga 223,7 triệu USD, tăng 35,82% so với cùng kỳ năm trước. Ngoài ra, theo kế hoạch trung hạn Việt – Nga trong lĩnh vực thương mại – đầu tư cho đến năm 2012, kim ngạch XNK hai nước sẽ đạt 3 tỷ USD. Hai nước cũng đang đặt mục tiêu nâng kim ngạch thương mại song phương lên mức 5 tỷ USD vào năm 2015 và 10 tỷ USD vào năm 2020. – ông Xlipnhiôp cho biết.

Thưa ông, theo đánh giá của ông, thị trường Nga có điểm hấp dẫn nào đối với các doanh nghiệp Việt Nam?

Hàng hóa Việt Nam sẽ rất có lợi thế khi tiêu thụ và cạnh tranh với các sản phẩm cùng loại tại Nga. Ngoài ra, theo lộ trình trong vòng từ 3-4 năm nữa, một số chủng loại hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam vào Liên bang Nga sẽ có mức thuế nhập khẩu thấp từ 30% đến 50% so với mức hiện hành. Mặt khác, ngoài tư cách là thành viên của WTO, Liên bang Nga còn là thành viên của Liên minh hải quan Nga –Belarus – Kazakhstan. Hiện tại, phía Việt Nam cũng đang tích cực tham gia đàm phán Hiệp định tự do thương mại (FTA). Nếu FTA được ký kết thông qua, hàng hóa Việt Nam sẽ có được miễn thuế 100% hoặc được hạ xuống mức tối thiếu. Điều này, sẽ là rất cần thiết để hàng Việt Nam có thể cạnh tranh bình đẳng hơn nữa về cả giá và chất lượng sản phẩm.

Thêm vào đó, thị trường hai nước còn có rất nhiều tiềm năng, kinh tế Việt Nam và Nga tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng nhanh, có tích chất bổ sung cho nhau. Hiện tại dân số Nga là 140 triệu người, có mức sống và sức mua không ngừng được tăng lên. Thị trường Nga lại đặc biệt có nhu cầu với các mặt hàng tiêu dùng Việt Nam có thế mạnh như nông – thủy – hải sản, may mặc cũng như một số mặt hàng mới như điện thoại di động, hàng điện tử, vi tính.... Về phần mình, Việt Nam đang có nhu cầu rất lớn đối với các nguyên nhiên liệu và máy móc của Nga nhắm đáp ứng nhu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

Bên cạn đó, không thể không nhắc đến cộng đồng đông đảo hơn 60 ngàn người Việt Nam đã sinh sống, làm ăn tại Nga, phần lớn tập chung tại Mátxcơva, có nhiều kinh nghiệm, hiểu biết và quan hệ tại thị trường Nga. Đây chính là một kênh xúc tiến đầu tư – thương mại hiệu quả mà các doanh nghiệp Việt Nam nên nhắm đến.

Thành phố Hà Nội và Mátxcơva đã có những dự án cụ thể được triển khai, xin ông đánh giá về điều này?

Hiện tại, có khá nhiều doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu hàng hóa sang Nga, song phần lớn các doanh nghiệp này lại chưa có đầu mối thương mại giao dịch tập chung ổn định. Số lượng doanh nghiệp có văn phòng đại diện hay chi nhánh tại Nga cũng rất ít. Chính từ thực tiễn trên, việc hợp tác đầu tư xây dựng dự án Trung tâm Văn hóa, Thương mại (đa chức năng) và Khách sạn Hà Nội – Mátxcơva với tổng số vốn lên đến 200 triệu USD là minh chứng cho sự hợp tác toàn diện này. Trung tâm “Hà Nội tại Mátxcơva sẽ là nơi giao thương hàng hóa giữa Việt Nam và Liên bang Nga, là đầu mối thông tin về thị trường và đối tác cho doanh nghiệp hai quốc gia. Ngoài ra, đây cũng là địa điểm lý tưởng cho để các công ty, doanh nghiệp đặt văn phòng đại diện hay mở showroom trưng bày, giới thiệu hàng hóa vào thị trường Nga. Trung tâm Hà Nội – Mátxcơva là Trung tâm thương mại lớn nhất được đầu tư từ Việt Nam tính đến thời điểm hiện tại. Hiện công trình cũng đang gấp rút đẩy nhanh tiến độ và sẽ sớm hoàn thành vào tháng 5/1013.

Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại một số khó khăn trong giao thương Việt - Nga, theo ông đâu là những điểm cần tháo gỡ?

Ở thị trường Nga khó khăn lớn nhất cho các doanh nghiệp Việt Nam chính là thủ tục thanh toán không thuận lợi, thiếu hụt thông tin nghiên cứu sâu về thị trường. Các doanh nghiệp Việt Nam cũng cần tăng cương hơn nữa công tác quảng bá giới thiệu sản phẩm. Bởi hiện Việt Nam vẫn chưa có thị phần xứng đáng với tiềm năng của doanh nghiệp, dù đã có mặt tại nhiều thị trường lớn như EU, Nhật, Hoa Kỳ... Hiện ở thị trường Nga có sự cạnh tranh gay gắt giữa các mặt hàng giống nhau từ nhiều nước cùng xuất khẩu vào Nga. Do đó, các doanh nghiệp Việt Nam cần chú trọng hơn nữa đến khâu quảng bá, và xúc tiến thương mại, tích cực tham gia vào các hội chợ triển lãm, đặt văn phòng đại diện tại Nga nhằm thiết lập các đầu mối xuất khẩu.

Ngoài ra, trong một điều khoản chính thức được công bố mới đây của Chính phủ Nga yêu cầu tất cả các doanh nghiệp làm ăn trên lãnh thổ Nga thì đều phải sử dụng ngôn ngữ Nga. Điều này cũng sẽ gây một số khó khăn trong giao dịch kinh tế thương mại giữa doanh nghiệp Việt Nam và Nga.

Bên cạnh đó, trước đây các doanh nghiệp Việt Nam thường không chú trọng thỏa đáng đến chất lượng và mẫu mã hàng hóa xuất sang Nga, vì cho rằng thị trường Nga dễ tính. Tuy nhiên, với việc đời sống người dân Nga không ngừng được nâng lên, thị Nga cũng khắt khe hơn, do đó cần chú trọng nâng cao hơn nữa chất lượng sản phẩm hàng hóa xuất sang Liên bang Nga.