Thúc đẩy hợp tác bền vững giữa doanh nghiệp Việt Nam và EU

“Đối tác EU không chỉ quan tâm đến giá cả hay tiến độ giao hàng mà đặt ra những câu hỏi rất cụ thể về: nguồn gốc nguyên liệu, điều kiện sản xuất, tiêu chuẩn môi trường, lao động, và tính minh bạch của toàn bộ chuỗi cung ứng. Nếu doanh nghiệp không trả lời được những câu hỏi đó một cách rõ ràng và nhất quán, thì dù giá có cạnh tranh đến đâu, cơ hội hợp tác cũng rất mong manh”.

Đây là chia sẻ của bà Hoàng Ngọc Oanh - Chuyên gia, Thạc sỹ chính sách và Luật thương mại quốc tế tại Lễ tổng kết dự án “Thúc đẩy hợp tác với thị trường EU và khuyến khích triển khai mô hình phát triển bền vững trong doanh nghiệp Việt Nam”. Dự án do VCCI thực hiện, Bộ Ngoại giao Bulgaria tài trợ thông qua Đại sứ quán Bulgaria tại Việt Nam, thu hút đông đảo sự tham gia của các doanh nghiệp trên cả nước.

Tổng thư ký VCCI Trần Thị Lan Anh (thứ hai từ trái sang) tại Lễ tổng kết dự án “Thúc đẩy hợp tác với thị trường EU và khuyến khích triển khai mô hình phát triển bền vững trong doanh nghiệp Việt Nam”, ngày 18/12/2025

Theo bà Trần Thị Lan Anh – Tổng Thư ký VCCI, Dự án được triển khai trong bối cảnh Việt Nam đang nỗ lực hiện thực hóa các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs) đến năm 2030 và tận dụng tối đa các cơ hội từ Hiệp định thương mại tự do Việt Nam – EU (EVFTA). Mục tiêu xuyên suốt là nâng cao năng lực cho doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNNVV) Việt Nam, giúp họ tiếp cận thị trường EU, áp dụng các mô hình kinh doanh bao trùm, tuân thủ các tiêu chuẩn và thực hành tốt của châu Âu, hướng tới phát triển bền vững.

Trong khuôn khổ có hạn, Dự án đã triển khai thành công một chuỗi các hoạt động thiết thực như: Diễn đàn quốc gia về phát triển bền vững và thúc đẩy quan hệ đối tác Việt Nam – EU, diễn đàn kết nối quan trọng, cập nhật chính sách mới của EU (như CSRD), tháo gỡ khó khăn và hướng dẫn doanh nghiệp thực thi EVFTA; sổ tay “Xuất khẩu sản phẩm gỗ sang EU và những điều cần biết” - tài liệu hữu ích, cung cấp kiến thức toàn diện về thị trường, tiêu chuẩn môi trường và phát triển bền vững cho doanh nghiệp ngành gỗ – ngành xuất khẩu chủ lực của Việt Nam,...

Đối với quan hệ Việt Nam – EU, Dự án đã trực tiếp góp phần thúc đẩy việc hiểu biết và thực thi EVFTA – một hiệp định thế hệ mới với những chương về phát triển bền vững và lao động rất tiến bộ. Thông qua các diễn đàn đối thoại và tài liệu hướng dẫn, hàng trăm doanh nghiệp Việt Nam đã được trang bị kiến thức để đáp ứng các yêu cầu khắt khe về vệ sinh an toàn thực phẩm (SPS), về quy tắc xuất xứ, về các tiêu chuẩn môi trường và xã hội của EU. Điều này không chỉ mở ra cánh cửa thị trường rộng lớn mà còn giúp nâng cao chính năng lực nội tại và vị thế của doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu. Dự án đã chứng minh rằng, hợp tác với EU không chỉ là thương mại, mà còn là sự chia sẻ giá trị, kinh nghiệm quản trị và cùng hướng tới một nền kinh tế xanh, tuần hoàn và có trách nhiệm.

Đối với quan hệ Việt Nam – Bulgaria, Dự án là minh chứng sinh động và cụ thể cho mối quan hệ hợp tác truyền thống và ngày càng phát triển giữa hai nước. Mặc dù sự hiện diện của cộng đồng doanh nghiệp Bulgaria tại Việt Nam chưa thật sự đông đảo, nhưng Dự án đã đặt viên gạch quan trọng để xây dựng lòng tin và kết nối trực tiếp hơn giữa cộng đồng doanh nghiệp hai nước.

“VCCI cam kết sẽ tiếp tục duy trì và mở rộng các kênh thông tin, tư vấn, kết nối doanh nghiệp với các đối tác EU và Bulgaria. Cơ sở dữ liệu doanh nghiệp quan tâm tới SDGs và EVFTA sẽ được cập nhật và phát huy hiệu quả. Đồng thời sẽ chuyển giao các kết quả, khuyến nghị của Dự án tới các cơ quan hữu quan để góp phần hoàn thiện chính sách hỗ trợ doanh nghiệp phát triển bền vững”, bà Lan Anh khẳng định.

Theo bà Hoàng Ngọc Oanh, một chuyển biến quan trọng khi tham gia Dự án là doanh nghiệp đã ý thức hơn rất nhiều trong việc chủ động cập nhật thông tin và các quy định của thị trường EU. Nếu như trước đây, nhiều doanh nghiệp chỉ thực sự quan tâm đến quy định khi đã phát sinh vướng mắc – khi hàng bị giữ lại, khi bị yêu cầu bổ sung hồ sơ, hoặc khi đối tác đặt câu hỏi khó – thì sau Dự án, doanh nghiệp đã bắt đầu tìm hiểu sớm và có hệ thống hơn các khung pháp lý và tiêu chuẩn mới của EU.

Bà Oanh cho biết, rất nhiều doanh nghiệp đã chủ động trao đổi về các nội dung như REACH, hay Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon – CBAM. Các doanh nghiệp không còn coi đây chỉ là “yêu cầu từ phía đối tác EU”, mà đã nhìn nhận đúng bản chất: đây là những quy định mà doanh nghiệp buộc phải hiểu và chủ động tuân thủ nếu muốn duy trì quan hệ hợp tác lâu dài, ổn định với thị trường EU.

“Khi doanh nghiệp nắm được các quy định như REACH hay CBAM từ đầu, họ có thể chủ động điều chỉnh quy trình sản xuất, chuẩn bị hồ sơ, dữ liệu ngay từ khâu đầu vào, làm việc hiệu quả hơn với đối tác và đơn vị tư vấn, và đặc biệt là giảm đáng kể rủi ro về pháp lý, chi phí và thời gian trong quá trình xuất khẩu. Trong bối cảnh chi phí logistics, chi phí tuân thủ và chi phí vốn ngày càng tăng, việc giảm rủi ro chính là một lợi thế cạnh tranh rất quan trọng”, bà Oanh chia sẻ.

Đại sứ Bulgaria tại Việt Nam - Pavlin Todorov “Năm 2025 là năm đặc biệt đối với Bulgaria và Việt Nam, khi hai nước kỷ niệm 75 năm thiết lập quan hệ ngoại giao.  Trong năm kỷ niệm quan trọng này, quan hệ song phương đã đạt được dấu mốc mới. Tổng Bí thư Tô Lâm đã có chuyến thăm chính thức Bulgaria vào tháng 10/2025. Trong chuyến thăm này, hai bên đã nhất trí nâng cấp quan hệ Bulgaria – Việt Nam lên Đối tác chiến lược. Mục tiêu của khuôn khổ hợp tác mới là nâng tầm quan hệ cả trên bình diện song phương và đa phương, thông qua việc củng cố các cơ chế hiện có và xây dựng những cơ chế mới. Quan trọng hơn cả, quan hệ Đối tác chiến lược tập trung vào hợp tác thực chất, mang lại kết quả cụ thể, lợi ích thiết thực cho người dân hai nước, đồng thời đóng góp vào hòa bình, ổn định và thịnh vượng của khu vực và trên thế giới. Trong khuôn khổ này, kinh tế và thương mại giữ vai trò trung tâm. Bulgaria và Việt Nam đều thể hiện mong muốn mạnh mẽ trong việc tiếp tục thúc đẩy thương mại và đầu tư song phương, dựa trên các thỏa thuận song phương và đa phương hiện có. Việc tận dụng hiệu quả các cơ hội từ EVFTA, cùng với đà tăng trưởng bền vững của nền kinh tế Việt Nam và thế mạnh cạnh tranh của các doanh nghiệp Bulgaria trong một số lĩnh vực, sẽ cho phép hai bên đạt được những kết quả cụ thể trong ngắn hạn. Thông qua sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước và cộng đồng doanh nghiệp, Bulgaria tiếp tục khẳng định vai trò là đối tác tin cậy và là cửa ngõ để doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường Liên minh châu Âu, trong khi Việt Nam có thể củng cố vị thế là đối tác chiến lược của Bulgaria tại Đông Nam Á. Sự cộng hưởng này mở ra nhiều cơ hội to lớn cho doanh nghiệp hai nước, đặc biệt trong các lĩnh vực nông nghiệp và chế biến thực phẩm, dược phẩm, công nghệ thông tin và truyền thông, cơ khí chế tạo và du lịch”.

Anh Mai (Vietnam Business Forum)