Khu công nghiệp Thuận Thành III - Phân khu B: Vượt điểm nghẽn quy hoạch, tạo dựng không gian phát triển mới

Trong dòng chảy phát triển công nghiệp của tỉnh Bắc Ninh, Khu công nghiệp Thuận Thành III - Phân khu B nổi lên như một minh chứng sinh động cho tinh thần “vừa làm, vừa gỡ”, chủ động thích ứng trước những thay đổi lớn về quy hoạch và thể chế. Đằng sau những con số tăng trưởng và thu hút đầu tư là cả một hành trình bền bỉ của doanh nghiệp, chính quyền và nhà đầu tư trong việc tháo gỡ các “nút thắt” mang tính hệ thống.

Hành trình từ tái khởi động đến tăng tốc

Công ty Cổ phần Đầu tư Trung Quý - Bắc Ninh được tái khởi động từ năm 2018, do đó sự khởi đầu của Khu công nghiệp Thuận Thành III - Phân khu B không hề thuận lợi khi phải xử lý hàng loạt tồn tại lịch sử. Phải đến năm 2022, dự án mới chính thức được cấp phép xây dựng - một dấu mốc quan trọng mở ra giai đoạn tăng tốc.

Một góc hạ tầng giao thông nội khu xanh - sạch - đẹp tại Khu công nghiệp Thuận Thành III - Phân khu B

Chỉ trong vòng hơn hai năm (2022 - 2024), Trung Quý - Bắc Ninh đã phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương để đạt được những kết quả đáng ghi nhận: giải phóng mặt bằng và giao đất đạt 259ha trên tổng quy mô 300,04ha; hoàn thiện cơ bản hệ thống hạ tầng kỹ thuật: giao thông, san lấp, cấp thoát nước, điện, xử lý môi trường; đã thu hút 43 nhà đầu tư, với tổng vốn đăng ký lên tới 10.455 tỷ đồng (xấp xỉ 420 triệu USD).

Đây là những con số không chỉ phản ánh năng lực triển khai của doanh nghiệp, còn cho thấy sức hấp dẫn của môi trường đầu tư Bắc Ninh - nơi luôn quán triệt tinh thần của Nghị quyết số 50-NQ/TW của Bộ Chính trị về định hướng hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng, hiệu quả thu hút đầu tư nước ngoài đến năm 2030.

Khi dự án đang trên đà phát triển, một biến số lớn đã xuất hiện: quy hoạch tuyến đường cao tốc kết nối sân bay Gia Bình với Thủ đô Hà Nội - công trình hạ tầng trọng điểm quốc gia, có mặt cắt lên tới 120m, đi xuyên qua khu công nghiệp. Tác động của tuyến đường này không chỉ dừng ở việc thu hồi đất mà còn tạo ra một “cú xoay trục” toàn diện đối với cấu trúc dự án: sau nhiều lần điều chỉnh hướng tuyến, có khoảng 16 nhà đầu tư bị ảnh hưởng trực tiếp; thậm chí một số nhà máy đã xây dựng hoàn chỉnh phải tạm dừng hoạt động. Trường hợp điển hình là một nhà đầu tư lớn đã hoàn thiện nhà xưởng và hạ tầng kỹ thuật với diện tích gần 20ha, nhưng buộc phải “đóng cửa chờ điều chỉnh”. Đây không chỉ là thiệt hại về chi phí, còn là áp lực tâm lý rất lớn đối với nhà đầu tư FDI - những đơn vị luôn yêu cầu tiến độ nhanh và tính ổn định cao.

Đại diện Công ty Cổ phần Đầu tư Trung Quý - Bắc Ninh chia sẻ: “Khó khăn lớn nhất không phải là thay đổi quy hoạch, mà là làm sao giảm thiểu tối đa tác động đến các nhà đầu tư đã tin tưởng và lựa chọn chúng tôi”.

Chính quyền sát cánh cùng nhà đầu tư

Quy hoạch mới khiến toàn bộ hệ thống hạ tầng nội khu bị chia cắt và buộc phải tái cấu trúc: hệ thống giao thông nội bộ, hệ thống thoát nước mưa, hệ thống thu gom - xử lý nước thải, hệ thống cấp nước và phòng cháy chữa cháy,… phải thiết kế lại để kết nối hai phần bị chia tách, đảm bảo sự phù hợp và đồng bộ.

Tuy nhiên, trong thách thức cũng xuất hiện những điểm sáng. Nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa doanh nghiệp và cơ quan chức năng, tuyến đường sân bay được thiết kế tích hợp với hầm chui và hai cầu vượt. Giải pháp này không chỉ duy trì kết nối nội khu mà còn tận dụng chính hạ tầng quốc gia để nâng cao năng lực giao thông cho khu công nghiệp.

Bên cạnh yếu tố quy hoạch, một khó khăn khác xuất phát từ việc điều chỉnh địa danh hành chính làm gián đoạn quy trình xác định nguồn gốc đất. Hệ quả là công tác giải phóng mặt bằng bị chững lại trong nhiều tháng. Thực tiễn này đặt ra yêu cầu cấp thiết trong việc triển khai hiệu quả Nghị quyết số 18-NQ/TW về sắp xếp tổ chức bộ máy hành chính tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Trong đó, nhấn mạnh việc đảm bảo tính liên tục của quản lý nhà nước khi điều chỉnh địa giới.

Trong bối cảnh đó, Trung Quý - Bắc Ninh đã chủ động triển khai các giải pháp mang tính chia sẻ rủi ro: Xây dựng phương án đền bù, hỗ trợ và tái bố trí đất; ưu tiên quỹ đất mới cho các nhà đầu tư bị ảnh hưởng; điều chỉnh tiến độ và hỗ trợ thủ tục pháp lý. Cách tiếp cận này phù hợp với tinh thần của Nghị quyết số 02/NQ-CP về cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, trong đó nhấn mạnh vai trò của chính quyền và doanh nghiệp trong việc đồng hành cùng nhà đầu tư. Một cán bộ đoàn khảo sát nhận định: “Những giải pháp hiện nay tuy chưa thể bù đắp hoàn toàn thiệt hại, nhưng đã giải tỏa phần lớn tâm lý của nhà đầu tư - yếu tố then chốt để giữ chân dòng vốn”.

Đáng chú ý, tỉnh Bắc Ninh và chính quyền địa phương đã vào cuộc quyết liệt, thể hiện rõ tinh thần “chính quyền đồng hành cùng doanh nghiệp” thông qua việc thường xuyên làm việc trực tiếp với doanh nghiệp, kịp thời điều chỉnh quy hoạch, bố trí quỹ đất bù đắp và hỗ trợ tháo gỡ thủ tục. Ở cấp cơ sở, chính quyền các phường Thuận Thành, Trí Quả cũng đang tích cực phối hợp, từng bước tháo gỡ các vướng mắc về đất đai và hành chính, đảm bảo tiến độ chung của dự án.

Phát huy những kết quả đã đạt được, Trung Quý - Bắc Ninh đặt mục tiêu: hoàn thành giải phóng mặt bằng phần còn lại; hoàn thiện hệ thống hạ tầng điều chỉnh; bàn giao đất cho các nhà đầu tư đã chờ đợi. Dự kiến, toàn bộ diện tích gần 330ha sau điều chỉnh quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2000 của Khu công nghiệp Thuận Thành III - Phân khu B sẽ được hoàn thành trước năm 2030. Đây không chỉ là mục tiêu của riêng doanh nghiệp, còn là bước đi cụ thể nhằm hiện thực hóa định hướng phát triển các khu công nghiệp theo mô hình hiện đại, bền vững, tích hợp hạ tầng đúng với tinh thần các nghị quyết của Trung ương và địa phương.

Khu công nghiệp Thuận Thành III - Phân khu B là một trường hợp điển hình cho bài toán phát triển trong bối cảnh mới: Khi các dự án công nghiệp không chỉ đối mặt với thách thức nội tại mà còn chịu tác động từ các quy hoạch hạ tầng cấp quốc gia. Tuy nhiên, chính trong những biến động đó, năng lực thích ứng, tinh thần đồng hành và tư duy kiến tạo đã được thể hiện rõ nét - từ doanh nghiệp đến chính quyền.

Đại diện Trung Quý - Bắc Ninh chia sẻ: “Chúng tôi xác định khó khăn là nhất thời, còn cam kết với nhà đầu tư và định hướng phát triển bền vững mới là lâu dài”. Chính tinh thần đó đang góp phần tạo dựng nền tảng vững chắc để Khu công nghiệp Thuận Thành III - Phân khu B vượt qua thách thức, vươn lên trở thành một điểm sáng mới trong bản đồ công nghiệp của Bắc Ninh và cả nước.

Duy Anh (Vietnam Business Forum)