Tiến tới tự do hóa thương mại và đầu tư khu vực Châu Á-Thái Bình Dương

Nhân dịp kỳ họp của Hội đồng tư vấn kinh doanh APEC lần thứ 3 năm 2012- ABAC 3 sẽ diễn ra tại TP.HCM từ ngày 16 đến 19/7/2012, phóng viên Tạp chí Vietnam Business Forum đã có cuộc trao đổi với ông Hoàng Văn Dũng- Phó chủ tịch thường trực VCCI, Chủ tịch ABAC Việt Nam xung quanh sự kiện này. Quỳnh Chi thực hiện.

Ông có thể cho biết những nội dung chủ yếu của kỳ họp ABAC 3 và ABAC Việt Nam sẽ có những khuyến nghị gì trong kỳ họp lần này?

Kỳ họp ABAC 3 sẽ tập trung thảo luận để đưa ra Báo cáo chính thức, các khuyến nghị của ABAC gửi lên các nhà lãnh đạo APEC và nội dung đối thoại với lãnh đạo APEC tại kỳ họp thượng đỉnh. Nội dung chủ yếu của kỳ họp xoay quanh vấn đề hội nhập kinh tế khu vực, tự do hóa thương mại và đầu tư, thúc đẩy đàm phán TPP, lộ trình tiến tới khu vực mậu dịch tự do Châu Á- Thái Bình Dương.

Các nội dung cụ thể bao gồm: Thúc đẩy tự do hóa đầu tư và thương mại; khởi động chương trình dịch vụ mới; tăng cường kết nối chuỗi cung ứng; tăng cường an ninh lương thực; giải quyết an ninh năng lượng; thúc đẩy chuyển giao công nghệ và đầu tư công nghệ cao; hỗ trợ phát triển DNNVV và siêu nhỏ; thúc đẩy hội nhập thị trường tài chính khu vực; hỗ trợ nguồn tài chính cho các sáng kiến và ý tưởng sáng tạo.

Ngoài việc các thành viên ABAC Việt Nam tham gia các phiên họp thảo luận về các vấn đề khu vực, dự kiến Tổng cục đo lường chất lượng Việt Nam cũng sẽ được mời tham luận về vấn đề tiêu chuẩn trong chuỗi cung ứng khu vực.

Bên lề kỳ họp sẽ có Hội nghị về đầu tư của APEC, giới thiệu về môi trường và cơ hội đầu tư các nền kinh tế Mỹ La tinh và Diễn đàn doanh nhân nữ APEC với VN.

Thưa ông, dự kiến sẽ có bao nhiêu đại biểu tham dự kỳ họp này và Việt Nam sẽ có những đại diện nào?

Cho đến nay đã có 166 đại biểu từ các nền kinh tế APEC đăng ký tham dự hội nghị. Đại biểu ABAC Việt Nam và các đại biểu DN tham dự Hội nghị về đầu tư và Diễn đàn doanh nhân nữ dự kiến 100- 120 đại biểu. Tổng số đại biểu dự họp và các hội nghị khoảng 300 người.

Việc đăng cai tổ chức kỳ họp ABAC 3 và các hội nghị bên lề sẽ góp phần nâng cao uy tín của Việt Nam trong khu vực, đồng thời cũng sẽ tạo cơ hội tốt để các doanh nghiệp quảng bá hình ảnh và sản phẩm của mình với các doanh nhân của APEC, tiếp cận các tập đoàn và nhà đầu tư lớn của APEC, mở rộng cơ hội hợp tác với các đối tác khu vực.

ABAC Việt Nam dự kiến mời Chủ tịch nước tới phát biểu khai mạc kỳ họp, lãnh đạo Bộ Công thương tham dự và phát biểu về tiến trình đàm phán tham gia TPP của Việt Nam, lãnh đạo Bộ Kế hoạch và đầu tư phát biểu khai mạc Hội nghị đầu tư và môi trường đầu tư tại Việt Nam; lãnh đạo Sở kế hoạch đầu tư trình bày về cơ hội đầu tư tại TP.HCM. Hội đồng doanh nhân nữ VN sẽ tham gia cùng với nhóm doanh nhân nữ ABAC tổ chức Diễn đàn doanh nhân nữ APEC giao lưu với DN VN và đi thăm 1 số cơ sở doanh nhân nữ tại TP.HCM.

Việc tiếp cận nguồn vốn của các DNNVV Việt Nam đang rất khó khăn. ABAC Việt Nam có đề xuất gì để hỗ trợ các DNNVV trong vấn đề này không, thưa ông?

DNNVV khu vực APEC cũng có những khó khăn giống như DN Việt Nam, đặc biệt trong việc tiếp cận nguồn vốn. Bên cạnh việc sử dụng nguồn vốn của ngân hàng, chúng ta còn sử dụng nguồn vốn đầu tư của các đối tác bên ngoài. Khi các DNVN có dự án tốt, khả thi thì có thể chắp mối cho các DNNVV khu vực APEC cùng tham gia góp vốn đầu tư.

Vừa qua, tôi có gặp ông trưởng đại diện JICA- Nhật Bản, họ đề nghị cùng phối hợp chọn ra những DNNVV có tiềm năng phối hợp với các DNNVV của Nhật sử dụng nguồn vốn tài trợ của Chính phủ Nhật, lãi suất 3%/năm, được gia hạn 2 năm không phải trả, có thể kéo dài 10 năm. Phía Nhật đã thông qua 1 số ngân hàng VN để thực hiện chương trình. Tuy nhiên có 1 số vấn đề không minh bạch, rõ ràng là có thể họ cho ngân hàng VN vay với lãi suất thấp để các ngân hàng cho DNNVV vay lại, như vậy lại triệt tiêu mục đích của họ. Tại kỳ họp lần này, chúng ta sẽ xây dựng cơ chế làm sao kết nối DNNVV APEC cùng với DN VN sử dụng nguồn vốn của Chính phủ cho hiệu quả.

Nội dung của kỳ họp ABAC 3 nổi bật là thúc đẩy thương mại và đầu tư, hỗ trợ DNNVV. Tuy nhiên, sự chênh lệch về kinh tế giữa các nước và DN lớn, cực lớn với các DNNVV là rất lớn, sự cạnh tranh sẽ rất khó. Vậy theo ông, cần có giải pháp gì để nâng trình độ cho khu vực DNNVV các nước kém phát triển hơn?

Các nước đã họp và có ý tưởng xây dựng một khu vực mậu dịch tự do trên toàn thế giới. VN gia nhập WTO vào năm 2007, nhưng vì các nước “lớn” và các nước “nhỏ” có nhiều quyền lợi mâu thuẫn nhau nên chưa đi đến nhiều thỏa thuận.

Trong khối APEC, mục tiêu là thành lập khu vực mậu dịch tự do Châu Á- Thái Bình Dương – FTAAT vào năm 2020. Để 21 thành viên APEC thực hiện mục tiêu đó, các nước đã xây dựng TPP- Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương. Hiện nay 1 số nước lớn chưa tham gia TPP như Nga và TQ. TPP là tiền đề để đi đến khu vực mậu dịch tư do. Khi tham gia TPP, VN sẽ có thể tận dụng tốt hơn cơ hội do quá trình tái cấu trúc quốc tế và khu vực mang lại; giúp VN tranh thủ hợp tác quốc tế để phát triển kinh tế, thúc đẩy xuất khẩu, kiềm chế nhập siêu. VN tham gia trước TQ và nhiều nước khác trong khu vực như Thái Lan, Indonexia sẽ có điều kiện đặt chân trước vào thị trường các nước này, đặc biệt là về xuất khẩu.

Hiện VN chưa tham gia thì sẽ bị họ sử dụng các hàng rào kỹ thuật như chống bán phá giá như tôm, cá basa… Khi tham gia, các DN sẽ được hưởng những thuận lợi hơn khi các thành viên dành cho nhau. Hy vọng Hiệp định này tiến triển càng sớm thì sẽ càng có lợi cho DNVN.

Trong các kỳ họp ABAC, chúng tôi thường xuyên có những kiến nghị liên quan đến DNNVV như cơ chế về vốn, tài chính, thương mại điện tử, đào tạo nguồn nhân lực … những vấn đề mà Chính phủ phải đầu tư để DNNVV tồn tại và phát triển, từ đó DN nộp thuế, tạo công ăn việc làm, Chính phủ không phải chịu gánh nặng thất nghiệp…