Tiếp tục tăng cường hợp tác DN Việt Nam-Nhật Bản

Đại diện của gần 100 công ty, tập đoàn hàng đầu Nhật Bản hoạt động trong nhiều lĩnh vực khác nhau, trong đó chủ yếu là các doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs) đã có buổi gặp gỡ trực tiếp với các DN Việt Nam tại Buổi tọa đàm doanh nghiệp Việt Nam-Nhật Bản. Chương trình do VCCI phối hợp với Phòng Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (JCCI) tổ chức vừa qua tại Hà Nội.

Bước phát triển mới của 2 nước

Theo Tiến sĩ Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch VCCI, năm 2013 là năm đánh dấu bước phát triển mới trong lịch sử quan hệ hai nước. Trong suốt chặng đường gần 40 năm qua, với bao biến cố và sự kiện trong nước và quốc tế, quan hệ hữu nghị giữa hai quốc gia đã vượt lên tất cả, đơm hoa kết trái, đóng góp vào hòa bình, ổn định và phát triển vì lợi ích của hai quốc gia, hai dân tộc Việt Nam và Nhật Bản.

Ông Lộc cho biết, mặc dù tình hình chính trị, kinh tế thế giới có nhiều biến động phức tạp, quan hệ đối tác chiến lược Việt-Nhật vẫn tiếp tục phát triển hết sức tốt đẹp, đặc biệt trong hợp tác kinh tế. Nhật Bản là bạn hàng thương mại, đầu tư hàng đầu của Việt Nam. Quan hệ thương mại Việt Nam - Nhật Bản ngày càng phát triển trên nền tảng quan hệ hữu nghị giữa hai nước phát triển tốt đẹp, bền vững. Quan hệ đó được tiếp sung lực mới từ khi Hiệp định đối tác toàn diện Nhật Bản -ASEAN (AJCP) có hiệu lực và đặc biệt là sau khi hai bên đã ký kết Hiệp định đối tác kinh tế song phương (VJEPA).

Nhật Bản là nền kinh tế lớn thứ 3 thế giới, kim ngạch mậu dịch hai chiều của quốc gia này năm 2011 lên tới 1.660 tỷ USD. Tuy hai nền kinh tế có độ chênh, song do đặc thù kinh tế, tập quán sinh hoạt, cấu thành tiêu dùng của người dân, hai nền kinh tế Việt Nam - Nhật Bản có tính bổ sung lẫn nhau, nên doanh nghiệp Việt Nam vẫn tìm thấy và tiếp cận được những “ngách thị trường” của Nhật Bản. Với những tiền đề đó, việc Nhật Bản trở thành một trong những đối tác kinh tế, thương mại và đầu tư hàng đầu, đầy tiềm năng và tương đối ổn định kể cả trong thời khắc có nhiều biến động, là điều dễ hiểu.

Năm 2011, mặc dù Nhật Bản phải chịu đại thảm họa động đất, sóng thần và khủng hoảng hạt nhân trầm trọng, nhưng quan hệ hợp tác kinh tế, thương mại, công nghiệp và đầu tư giữa hai nước vẫn phát triển mạnh mẽ. Kim ngạch thương mại song phương Việt Nam – Nhật Bản đã đạt 21,1 tỷ USD năm 2011, tăng 26% so với năm 2010. Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam sang Nhật Bản đạt 10,7 tỷ USD, tăng 39% so với năm 2010. Riêng 6 tháng đầu năm 2012, kim ngạch thương mại 2 chiều Việt Nam - Nhật Bản đạt gần 12 tỷ USD. Việt Nam - Nhật Bản đặt mục tiêu kim ngạch thương mại đạt 30 tỷ USD vào năm 2015.

Nhiều mặt hàng Việt Nam từ lâu đã thâm nhập và ngày càng có chỗ đứng tại thị trường Nhật Bản như dệt may, thủy sản, dây cáp điện.v.v. Việt Nam nhập khẩu từ Nhật các thiết bị, máy móc, nguyên vật liệu phục vụ sản xuất trong nước, với mức kim ngạch tương thích với kim ngạch Việt Nam xuất khẩu sang Nhật. Điều đó càng phản ảnh tính bổ sung lẫn nhau của hai nền kinh tế. Đó cũng là nét khác biệt so với quan hệ thương mại của Việt Nam với các nước trong khu vực Đông Nam Á và Đông Bắc Á, là những đối tác mà Việt Nam luôn nhập siêu khá nặng.

Nhật Bản đầu tư vào Việt Nam từ rất sớm, luôn nằm trong danh sách các nhà đầu tư dẫn đầu tại Việt Nam. Tính đến năm 2011, Nhật Bản có trên 1.600 dự án đầu tư trực tiếp còn hiệu lực, đứng thứ 4 về vốn đăng ký trong 92 quốc gia và vùng lãnh thổ có hoạt động đầu tư tại Việt Nam, nhưng luôn dẫn đầu về vốn thực hiện. Nhiều tập đoàn lớn của Nhật Bản đã có mặt tại Việt Nam với các sản phẩm có uy tín, có sức cạnh tranh và hàm lượng kỹ thuật cao, trong đó, các tên tuổi lớn trong nhiều lĩnh vực như Sumitomo, Toyota, Mitsubishi, Hitachi, Toshiba... đã dần trở nên quen thuộc với người dân Việt Nam. Các tập đoàn nói trên đã đầu tư vào các lĩnh vực xây dựng hạ tầng, công nghiệp phụ trợ, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Việt Nam mong muốn trong tương lai, không chỉ các tập đoàn lớn mà cả những doanh nghiệp vừa và nhỏ, đặc biệt là các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp phụ trợ, tiếp tục đẩy mạnh đầu tư sang Việt Nam.

Trong 3 tháng đầu năm 2012, Nhật Bản cũng dẫn đầu trong số 26 quốc gia và vùng lãnh thổ có dự án đầu tư tại Việt Nam, với tổng vốn đầu tư đăng ký cấp mới và tăng thêm là 2,3 tỷ USD, chiếm 88,8% tổng vốn đầu tư vào Việt Nam. Nhật Bản luôn duy trì ODA cho Việt Nam ở mức cao và tiếp tục là nhà tài trợ song phương lớn nhất của Việt Nam.

Tiếp tục tạo thuận lợi cho nhà đầu tư Nhật Bản

Ông Lộc khẳng định, VN rất coi trọng việc tăng cường và thúc đẩy hơn nữa hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư với Nhật Bản. VN đánh giá cao vai trò của các tổ chức, hiệp hội Nhật Bản và Việt Nam như Hiệp hội Việt Nam tại Nhật Bản, JETRO, KEIDANREN… trong việc tăng cường, thúc đẩy quan hệ thương mại đầu tư và giao lưu kinh tế văn hóa, giáo dục …giữa hai nước.

“Việt Nam hoan nghênh và sẽ tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp Nhật Bản kinh doanh, đầu tư thành công tại Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực cơ sở hạ tầng, cảng biển, công nghiệp hỗ trợ, năng lượng, giáo dục…”, ông Lộc nói.

Bên cạnh hợp tác song phương, Việt Nam và Nhật Bản cũng đang tiếp tục phối hợp chặt chẽ, hiệu quả trong các khuôn khổ hợp tác quốc tế và khu vực. Xuất phát từ quan hệ đối tác chiến lược giữa hai nước và đánh giá việc Nhật Bản tham gia Hiệp định TPP sẽ góp phần nâng cao tiềm năng hợp tác và tính hấp dẫn của liên kết kinh tế này, tăng cường hợp tác cùng có lợi giữa các nước Châu Á- Thái Bình Dương, Việt Nam sẽ sớm ủng hộ Nhật Bản tham gia đàm phán Hiệp định đối tác Châu Á-Thái Bình Dương (TPP).

Theo ông Tadashi Okamura, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (JCCI), Việt Nam nhận được nhiều sự quan tâm của doanh nghiệp Nhật Bản, đặc biệt là các SMEs. Mục đích của chuyến thăm và làm việc lần này của các DN Nhật Bản đến Việt Nam là mong muốn trao đổi thông tin với các DN Việt Nam, tìm đối tác, tìm hiểu môi trường đầu tư tại Việt Nam để giúp DNVVN Việt Nam phát triển, góp phần cho sự phát triển chung của Việt Nam, đặc biệt là góp phần cải thiện môi trường đầu tư tại Việt Nam.

Ông Tadashi Okamura cũng mong muốn Chính phủ hai nước sẽ tiếp tục trao đổi nhiều hơn nữa về ý tưởng hợp tác giữa hai bên nhằm cải thiện môi trường đầu tư tại Việt Nam trong thời gian tới.

Theo bà Aki Kojima, Phó trưởng Văn phòng đại diện của JCCI tại Việt Nam, mặc dù nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã có chiến lược quảng bá của mình, nhưng doanh nghiệp Nhật Bản vẫn chưa tiếp cận được những thông tin này. Ví dụ như VN có nhiều khu công nghiệp nhưng DN Nhật bản biết rất ít về những thông tin này một cách đầy đủ, họ thường bị động khi tìm hiểu thông tin. Do đó, theo bà Aki Kojima, các doanh nghiệp Việt Nam cũng nên tổ chức cung cấp thông tin một cách đầy đủ và có hệ thống, chứ không nên làm đơn lẻ.

Quỳnh Chi