Việt Nam- Australia: 40 năm hợp tác toàn diện và bền vững

Mối quan hệ hợp tác song phương giữa Vietnam - Australia đang ngày càng phát triển tốt đẹp trên tất cả các lĩnh vực, trong đó hoạt động thương mại và đầu tư của Australia tại Việt Nam luôn ổn định và bền vững trong những năm gần đây. Nhân dịp năm 2013 kỷ niệm 40 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước, Phóng viên Tạp chí Vietnam Business Forum đã có cuộc phỏng vấn ông Hugh Borrowman – Đại sứ Australia tại Việt Nam. Doãn Tiến thực hiện.

Ông có thể điểm lại những thành tựu trong mối quan hệ hợp tác song phương giữa Australia và Việt Nam trong thời gian qua và đặc biệt là trong 5 năm trở lại đây khi hai nước đều là thành viên WTO?

Quan hệ giữa Australia và Việt nam đã tiến tới một dấu mốc quan trọng trong năm nay khi 2 nước sẽ kỷ niệm 40 năm quan hệ ngoại giao.

Về thương mại, Australia là đối tác thương mại và đầu tư năng động và sáng tạo của Việt Nam. Australia đã ủng hộ việc gia nhập WTO của Việt Nam và nay đang giúp đỡ Việt Nam hội nhập mạnh mẽ thông qua chương trình hậu WTO.

Thương mại hai chiều có vai trò cốt lõi trong sự phát triển quan hệ thương mại song phương của 2 nước. Việt Nam và Australia nay đã thuộc hàng đối tác thương mại quan trọng nhất của nhau trong khu vực Châu Á - Thái Binh Dương: thương mại hàng hóa và dịch vụ hai chiều hiện đã đạt trên 6 tỷ đô la hàng năm.

Australia và Việt Nam đều là đối tác trong Hiệp định thương mại tự do ASEAN-Australia-New Zealand (AANZFTA) và hiện là đối tác trong đàm phán Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) và Đối tác kinh tế khu vực toàn diện (RCEP).

Australia hiện đứng thứ 21 trong danh sách các nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam, mặc dù xếp hạng này vẫn chưa phản ánh đầy đủ thực tế mở rộng đầu tư rất đáng kể của các công ty Australia đang hiện diện tại Việt Nam. Các nhà đầu tư Australia nổi bật hiện nay có thể kể đến như Ngân hàng ANZ, Ngân hàng Commonwealth, Công ty bảo hiểm QBE, Đại học RMIT, Công ty dầu khí Santos, Hãng hàng không Qantas, BlueScope Steel, Interflour, Strategic Marine…

Về khoa học công nghệ, Australia là một đất nước sáng tạo và có nền giáo dục đẳng cấp quốc tế. Australia hiện cũng đang là địa điểm hàng đầu cho sinh viên Việt Nam sang du học, với khoảng 20.000 sinh viên Việt Nam hiện đang theo học tại Australia và khoảng 16.000 sinh viên đang theo học tại các chương trình giáo dục của Australia tại Việt Nam.

Dịch vụ giáo dục của Australia hiện đang được triển khai mạnh mẽ tại Việt Nam. Đại học RMIT cho đến nay đã đào tạo cho trên 4.000 sinh viên tốt nghiệp với văn bằng Australia. Các chương trình đào tạo của Australia hiện cũng ngày càng được mở rộng trong đối tác với các cơ sở giáo dục của Việt Nam, tạo điều kiện cho nhiều sinh viên Việt Nam hơn hưởng lợi ích từ nền giáo dục Australia. Đại học Queensland, Đại học La Trobe, Đại học Swinburne và Trường dạy nghề Box Hill đều đã thành lập các đối tác giáo dục lâu dài, cùng có lợi tại Việt Nam.

Nền văn hóa xã hội và chính trị cởi mở, hệ thống giáo dục tiên tiến và sự đầu tư cho nghiên cứu khoa học của Australia khuyến khích sự đổi mới và sáng tạo, và chúng tôi muốn phát triển mối hợp tác với Việt Nam trong những lĩnh vực quan trọng này cho tương lai.

Australia là một xã hội đa văn hóa và trân trọng truyền thống, văn hóa và sự đóng góp của tất cả mọi người có nguồn gốc văn hóa khác nhau, trong đó có cả người bản địa và cộng đồng người Việt Nam tại Australia.

Về viện trợ, Australia hỗ trợ mạnh mẽ cho Việt Nam để đạt tới các mục tiêu phát triển quốc gia thông qua chương trình viện trợ của chúng tôi.

Australia là một trong những nhà cung cấp hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) lớn nhất cho Việt Nam. ODA của Australia cho Việt Nam là 150,4 triệu $ Australia trong năm tài khóa 2012-2013.

Ngoài ra, Australia cũng đang hợp tác tích cực để giúp Việt Nam xây dựng cơ sở hạ tầng cần thiết để phát huy tiềm năng phát triển của mình. Tiếp theo tài trợ của chúng tôi cho cây cầu Mỹ Thuận hoàn thành vào năm 2000, chúng tôi đã cam kết cho một dự án viện trợ lớn nhất của chúng tôi tại Việt Nam – đó là khoản đóng góp 160 triệu $ cho việc thiết kế và xây dựng cây cầu Cao Lãnh mà dự kiến sẽ khởi công trong năm 2013. Cây cầu này sẽ kết nối 5 triệu người với các thị trường trong khu vực Đồng bằng Cửu Long và lớn hơn nữa là khu vực Đông Nam Á.

Australia đã và đang hỗ trợ cho nghiên cứu trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản trong suốt 20 năm qua, giúp nâng cao chất lượng thực phẩm và nguồn thu nhập cho hàng triệu người dân Việt Nam.

Australia vẫn tiếp tục là nhà cung cấp học bổng hàng đầu cho Việt Nam thông qua chương trình Học bổng Australia, tạo cơ hội cho sinh viên học tập, nghiên cứu và phát triển chuyên môn. Đến nay đã có khoảng 4,000 học bổng cho Việt Nam đã được cung cấp trong 40 năm qua. Việt Nam có lý do để tự hào vì sinh viên Việt Nam có mức thành công cao trong việc giành được các học bổng uy tín thông qua các kỳ lựa chọn cạnh tranh. Chương trình Học bổng Australia nay cũng cho phép sinh viên Australia tới Việt Nam để học tập, nghiên cứu và phát triển chuyên môn, và Chính phủ Australia mong muốn có nhiều sinh viên Australia tới Việt Nam hơn nữa.

Trong lĩnh vực thực thi pháp luật, Australia và Việt Nam đã có thành tựu to lớn về hợp tác trong việc đối phó với các thách thức xuyên quốc gia như tội phạm xuyên quốc gia, buôn bán các chất ma túy và buôn bán người. Hợp tác này được đánh dấu bởi việc Cảnh sát Liên bang Australia giúp Cảnh sát Việt Nam thành lập Trung tâm Phòng chống Tội phạm Xuyên quốc gia tại thành phố Hồ Chí Minh.

Xin ông cho biết những lĩnh vực hợp tác nào chưa đạt kết quả tốt như mong đợi của Chính phủ và nhân dân hai nước và lý do tại sao?

Sách trắng Australia trong Thế kỷ Châu Á do Chính phủ Australia công bố vào tháng 10/2012 tập trung vào việc Australia sẽ ngày càng thâm nhập sâu rộng hơn vào nền kinh tế châu Á. Chúng tôi muốn nhìn thấy nhiều hơn những sản phẩm và các nhà đầu tư của Việt Nam ở Australia và cũng nhiều hơn nữa sản phẩm và doanh nghiệp của Australia tại Việt Nam. Tuy nhiên sự phát triển trong lĩnh vực này phụ thuộc nhiều vào quyết sách và hành động của Việt Nam. Chúng tôi hy vọng tăng cường hơn nữa hợp tác giáo dục để có nhiều hơn người Việt Nam được học tập tại Australia và cũng có thêm nhiều người Australia sang Việt Nam học tập. Chúng tôi cũng hy vọng rằng những năm tới sẽ chứng kiến sự phát triển đáng kể trong các lĩnh vực hợp tác khác như biến đổi khí hậu, chống tham nhũng,…

Ông đã có một thời gian ở Việt Nam trong nhiệm kỳ này, ông có thể chia sẻ cảm nghĩ của mình về cuộc sống và con người Việt Nam?

Tôi luôn luôn ấn tượng bởi sự lạc quan, tích cực và sự hài hước của người Việt Nam. Việt Nam đã có những thành tựu to lớn trong vòng vài thập kỷ qua, nâng cao cuộc sống của hàng triệu người dân khỏi mức nghèo đói và trở thành một thành viên quan trọng và có ảnh hưởng của khu vực và quốc tế. Dân số Việt Nam trẻ, có học thức và có hoài bão cho một tương lai sáng lạn hơn. Với những chính sách phù hợp, họ hoàn toàn có thể đạt được điều đó.

Kỷ niệm 40 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và Australia trong năm 2013, Chính phủ Australia đã có những kế hoạch gì để kỷ niệm tại Việt Nam và tại Australia, để tăng cường hơn nữa quan hệ hai nước, thưa ông?

Australia và Việt Nam là đối tác 40 năm và được ghi dấu bởi tình hữu nghị và hợp tác trong nhiều lĩnh vực. Mối quan hệ này đang tiếp tục phát triển và ngày một tươi sáng.

Tôi khuyến khích tất cả mọi người tham gia vào chương trình với nhiều sự kiện thú vị mà chúng tôi đang xây dựng và thực hiện. Chương trình sẽ chứng minh cho mọi người thấy sự sáng tạo và đa dạng của Australia và tạo ra một nền tảng cho giao lưu và hợp tác trong tương lai, điều đó hoàn toàn phù hợp với các mục tiêu của Sách trắng là xây dựng các liên kết văn hóa mạnh mẽ hơn và sâu rộng hơn với các quốc gia châu Á.

Chúng tôi đã đưa vào hoạt động trang Facebook “Australia in Việt Nam” để chia sẻ thông tin về chương trình kỷ niệm và rộng hơn là về các hoạt động của Australia tại Việt Nam. Tôi khuyến khích các bạn thăm trang Facebook của chúng tôi và “like” chúng tôi!

Xin cảm ơn ông!