Tăng năng lực cạnh tranh: Cần đẩy mạnh cải cách

Đây là nhận định của Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) tại cuộc họp báo công bố Báo cáo Triển vọng Phát triển Châu Á 2013 (ADO) tại HN vừa qua. Theo báo cáo này, nền kinh tế Việt Nam ổn định trong năm 2012 nhờ việc thắt chặt chính sách trước đó đã kiềm chế lạm phát và cải thiện cán cân thanh toán, tăng trưởng kinh tế chậm lại dẫn đến việc nới lỏng chính sách tiền tệ vào năm ngoái, song hoạt động tín dụng vẫn bị hạn chế do sự không rõ ràng về tình hình tài chính của các ngân hàng.

Tăng trưởng GDP trong năm 2012 đạt mức thấp nhất trong 13 năm qua. Mặc dù tốc độ tăng trưởng kinh tế thấp buộc các cơ quan chức năng áp dụng nới lỏng chính sách tiền tệ, song tăng trưởng tín dụng vẫn bị hạn chế bởi sự không chắc chắn trong về tình hình tài chính của hệ thống ngân hàng. Sự phục hồi kinh tế phụ thuộc vào việc đẩy mạnh các chương trình cải cách hệ thống ngân hàng và doanh nghiệp nhà nước, cụ thể là việc giải quyết nợ xấu, lành mạnh hóa hệ thống ngân hàng và đẩy mạnh cổ phần hóa DNNN.

Theo báo cáo, dự báo tăng trưởng GDP của Việt Nam sẽ đạt 5,2% trong năm 2013 và 5,6% trong năm 2014 nếu đạt được tiến bộ trong việc củng cố lĩnh vực ngân hàng và sự phục hồi của các nền kinh tế công nghiệp lớn tạo động lực trong năm 2014. Lạm phát trung bình năm dự kiến sẽ vào khoảng 7,5% tại thời điểm cuối năm 2013, thấp hơn so với dự báo trước đây do cầu nội địa thấp hơn dự báo. Lạm phát sẽ ở mức trung bình 7,5% trong năm nay trước khi tăng lên 8,2% trong năm 2014. Mức dự báo này được đưa ra với giả định rằng các điều kiện thời tiết thuận lợi cho sản xuất lương thực, tỷ giá tiền đồng tương đối ổn định và các kích thích chính sách được kiểm soát.

Thặng dư thương mại dự kiến sẽ đạt kỷ lục ở mức 12,5 tỷ USD trong năm 2013 và thặng dư cán cân tài khoản vãng lai tiếp tục tăng trong năm nay trước khi giảm nhẹ trong năm 2014 do nhập khẩu tăng tốc song song với tăng trưởng GDP.

Mặc dù có những quan ngại như vậy, Việt Nam vẫn là một điểm đến hấp dẫn thu hút đầu tư nước ngoài nhờ có qui mô dân số trong độ tuổi lao động dồi dào đang trên đà gia tăng và chi phí lao động thấp. Điều này được minh chứng bởi xu hướng gia tăng nói chung của FDI trong 10 năm qua.

Ông Tomoyuki Kimura, Giám đốc Quốc gia của ADB tại Việt Nam cho rằng, “Chính phủ cần có một cách tiếp cận có tính chiến lược và có lựa chọn đối với việc tái cơ cấu các doanh nghiệp nhà nước vì không thể thực hiện tất cả cùng một lúc. Một số thành công và tiến bộ bước đầu có thể tạo động lực cho việc cải cách hơn nữa.”

Tuy nhiên, ông Kimura cũng lưu ý, trong bối cảnh hội nhập ASEAN vào năm 2015 đang đến gần, Việt Nam phải đối mặt với sự cạnh tranh về FDI ngày càng tăng ở khu vực Đông Nam Á. Việc duy trì nguồn vốn FDI và đảm bảo năng lực cạnh tranh sẽ phụ thuộc vào việc thực hiện thành công các cải cách cơ cấu và cải thiện môi trường kinh doanh một cách toàn diện hơn.”

Theo báo cáo, dự báo mức tăng trưởng của toàn khu vực châu Á năm nay là 6,6% và năm 2014 sẽ là 6,7%. Trong năm 2012, khu vực Châu Á đã tăng trưởng 6,1%, trong đó Đông Nam Á là khu vực duy nhất có tốc độ tăng trưởng năm 2012 cao hơn năm trước, do được thúc đẩy bởi sự phục hồi tại Thái Lan và chi tiêu công tăng mạnh ở Philippines. ADB cho rằng lực đẩy này sẽ còn tiếp tục trong năm nay với tốc độ tăng trưởng GDP năm 2013 của Đông Nam Á dự kiến là 5,4% và năm 2014 là 5,7%.

Quỳnh Anh