Việt Nam - Hàn Quốc: Nhiều cơ hội hợp tác phát triển điện hạt nhân

Bộ Kế hoạch và Đầu tư Việt Nam mới đây đã phối hợp cùng Cơ quan hợp tác quốc tế Hàn Quốc (KOICA) tổ chức buổi hội thảo quốc tế về hợp tác phát triển Việt Nam – Hàn Quốc. Hội thảo càng có ý nghĩa hơn khi hai nước đang có nhiều sự hợp tác trao đổi nhân dịp kỷ niệm 20 năm thiết lập quan hệ giữa Việt Nam và các nhà tài trợ.

Bên lề Hội thảo, phóng viên Tạp chí Vietnam Business Forum đã có cuộc trao đổi với TS. Hoàng Viết Khang, Vụ trưởng Vụ Kinh tế đối ngoại, Bộ Kế hoạch và Đầu tư nhằm làm rõ mối quan hệ sâu sắc giữa hai quốc gia. Anh Phương thực hiện.

Xin ông điểm lại những nét chính trong quan hệ hợp tác kinh tế, đầu tư giữa Việt Nam và Hàn Quốc trong hơn 20 năm qua?

Quan hệ đối tác chiến lược giữa Việt Nam và Hàn Quốc đã và đang phát triển trên một tầm cao mới. Theo số liệu thống kê hiện nay, Hàn Quốc là một trong những nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam trong hơn 20 năm qua. Tính đến nay, Hàn Quốc đã có 3.392 dự án FDI tại Việt Nam với tổng vốn đăng ký 25,7 tỉ USD, đứng thứ 4 trong số 100 quốc gia và vùng lãnh thổ đã có đầu tư tại Việt Nam. Tuy nhiên nếu tính cả đầu tư của các tập đoàn Hàn Quốc thông qua nước thứ 3, chẳng hạn như Samsung thì Hàn Quốc là nhà đầu tư thứ hai tại Việt Nam, chỉ sau Nhật Bản. Bên cạnh FDI thì Hàn Quốc cũng là nhà tài trợ ODA lớn thứ hai cho Việt Nam với khoảng 1,2 tỉ USD vốn vay ưu đãi cam kết cho giai đoạn 2012 – 2015. Ngoài ra, hiện Việt Nam đã nhận được tổng giá trị cam kết hỗ trợ là 71 tỷ USD và dự kiến trong năm 2013, Việt Nam nhận được thêm 5-6 tỷ USD. Tuy nhiên, theo các con số thống kê không phải hầu hết các cam kết viện trợ đều được hiện thực hóa. Đến nay, Việt Nam mới nhận 58 tỷ USD, đạt 72% giá trị cam kết và đã giải ngân được 37 tỷ USD trong tổng giá trị nguồn vốn viện trợ.

Về thương mại, kim ngạch hai chiều giữa 2 nước đã tăng từ 0,5 tỷ USD năm 1992 lên 20 tỷ USD năm 2012 và hai nước cũng đã khởi động đàm phán FTA với các mục tiêu chính là tăng trưởng về chất, quy mô trong quan hệ thương mại và cân bằng cán cân xuất nhập khẩu giữa hai nước. Theo xu hướng chung, hiện nay, Việt Nam mong muốn các DN Hàn Quốc đến đầu tư và kinh doanh tại Việt Nam nhiều hơn nữa, đặc biệt là các lĩnh vực Hàn Quốc có thế mạnh như: công nghiệp chế biến, chế tạo, cơ sở hạ tầng, năng lượng và các ngành dịch vụ.

Theo ông các nhà đầu tư Hàn Quốc có nhìn nhận gì về nền kinh tế Việt Nam trong thời gian qua?

Có thể nói không riêng gì các nhà đầu tư đến từ Hàn Quốc, mà ngay đến nhiều quốc gia khác cũng có sự nhìn nhận rất thiện cảm đối với sự phát triển của nền kinh tế Việt Nam trong thời gian qua. Bằng chứng là mặc dù đây là một hội thảo chuyên ngành song cũng thu hút được khá nhiều sự quan tâm những người quan tâm. Hội thảo lần này đã nhận được sự có mặt, nghiên cứu trao đổi của không chỉ đại diện của cơ quan nhà nước, các viện nghiên cứu, trường đại học mà sự tham dự của các Đại sứ quán Chi Lê, Venezuela… Sự tham gia thảo luận của đại diện của các nhà tài trợ như JICA, USAID, World Bank, ADB...

Trong hơn 20 năm qua, mặc dù thời gian không quá dài song các nhà tài trợ Hàn Quốc cũng nhìn thấy được Việt Nam đã hoàn thành được hầu hết những mục tiêu phát triển thiên niên kỷ trước thời hạn nhờ sự lãnh đạo sáng suốt của các nhà lãnh đạo Việt Nam. Về phương diện nhà tài trợ, mối quan hệ hợp tác gắn bó Việt Nam – Hàn Quốc đã đến lúc phải được chuyển từ nâng cao hiệu quả viện trợ sang nâng cao hiệu quả hợp tác phát triển. Tuy nhiên, các nhà tài trợ Hàn Quốc cũng lưu ý với Việt Nam rằng, hiện cũng có một số nhà tài trợ đang giảm dần cam kết với Việt Nam. Một số khác thì có sự thay đổi cách thức tài trợ với cơ chế kém ưu đãi hơn. Do đó, đây là thời điểm Việt Nam phải thay đổi phương pháp, quan điểm tiếp cận các hình thức hỗ trợ. Cụ thể hơn, phía bạn còn nhấn mạnh đến vị thế Việt Nam đã là một quốc gia có mức thu nhập trung bình nên bằng cách nào và giải pháp ra sao để hút các nguồn lực đầu tư trên thế giới cũng là việc các nhà lãnh đạo Việt Nam cần thận trọng trong việc tránh “cái bẫy thu nhập trung bình” đang đặt ra.

Hàn Quốc là quốc gia có thế mạnh về phát triển các nguồn năng lượng, vậy Việt Nam và Hàn Quốc sẽ có những hợp tác cụ nào trong lĩnh vực này trong thời gian tới, thưa ông?

Hiện Hàn Quốc là một cường quốc điện hạt nhân thứ 5 thế giới, với công suất 20.716 MW. Ở lĩnh vực thế mạnh này, Hàn Quốc cũng mong muốn có nhiều sự chia sẻ với Việt Nam về những kinh nghiệm trong năng lượng hạt nhân và cung cấp các giải pháp về năng lượng hạt nhân cũng như cách thức quản lý nhà máy điện hạt nhân thành công. Phía Hàn Quốc cũng hy vọng kinh nghiệm và công nghệ của Hàn Quốc trong lĩnh vực năng lượng hạt nhân sẽ góp phần vào sự phát triển lĩnh vực này tại Việt Nam. Cụ thể, hai nước đã nhất trí việc khởi động nghiên cứu tiền khả thi vào tháng 6/2013 để phát triển một nhà máy điện hạt nhân tại Việt Nam theo Đề xuất nghiên cứu chung tổng thể về hợp tác phát triển điện hạt nhân ở Việt Nam vì mục đích hòa bình (OJPP) đã thống nhất vào năm 2011. Ngoài ra, Việt Nam - Hàn Quốc đã nhất trí hợp tác và hỗ trợ để các doanh nghiệp Hàn Quốc tham gia các dự án hạ tầng năng lượng như dự án kho dự trữ dầu Dung Quất, dự án xây dựng nhà máy nhiệt điện tại khu vực phía Nam Việt Nam. Hai bên cũng bày tỏ hoan nghênh việc ký kết Bản ghi nhớ (MOU) thúc đẩy việc thực hiện dự án nhà máy nhiệt điện BOT Nghi Sơn 2 giữa Ủy ban nhân dân tỉnh Thanh Hóa và Tổng Công ty Điện lực Hàn Quốc.