Đẩy mạnh hợp tác công tư

Các nhà đầu tư Nhật Bản ngày càng có nhiều các dự án kinh doanh tại Việt Nam. Nhằm chia sẻ cũng như học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau, mới đây Cục Quản lý đấu thầu (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) đã tổ chức Hội nghị “Chia sẻ kinh nghiệm của Nhật Bản trong lĩnh vực đầu tư theo hình thức đối tác công – tư (PPP)”. Hội nghị là dịp hai bên cùng nhìn lại, cũng như đưa ra những khuyến nghị mới nhằm đạt hiệu quả cao nhất trong phương thức hợp tác công - tư (PPP).

Thực tế, trong thời gian qua chương trình hợp tác công - tư PPP tại Việt Nam đã đạt những kết quả hết sức tốt đẹp. Theo ông Lê Văn Tăng, Cục trưởng Cục Đấu thầu (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Kế hoạch và Đầu tư là cơ quan được giao nhiệm vụ chính đã khẩn chương phối hợp với nhiều bộ ban ngành, tổ chức quốc tế có liên quan xây dựng Nghị định về đầu tư theo hình thức PPP trên cơ sở hợp nhất Nghị định 108/2009/NĐ-CP và Quyết định 71/2010/QĐ-TTg về đầu tư theo hình thức Hợp đồng và ban hành Quy chế thí điểm đầu tư theo hình thức PPP. Song song với việc này, Bộ Kế hoạc và Đầu tư cũng phối hợp với các Bộ, ngành, địa phương để chuẩn bị các dự án PPP trình Thủ tướng Chính phủ đưa vào danh mục và dự kiến ngân sách đối ứng cho các dự án PPP năm 2014, 2015 và giai đoạn 2016 - 2020.

Theo ông Chong Teck Wei – Phó Chủ tịch Ngân hàng Tokyo Mitsubishi, hầu hết các dự án PPP phần lớn liên quan đến cơ sở hạ tầng nên tiêu tốn một lượng vốn rất lớn trong thời gian dài. Do đó, lượng vốn cung cấp chính thức từ nhà thầu quốc tế, chính phủ.v.v... vẫn chưa đủ mà cần phải huy động được sự đóng góp vốn của khối tư nhân. Ngoài việc san sẻ gánh nặng về quy mô vốn lớn, sự tham gia của nhiều nhà đầu tư cũng phần nào chia sẻ những rủi ro không mong muốn, đóng góp kinh nghiệm để các dự án PPP đạt hiệu quả tối ưu nhất. Ngoài ra, phương án tài trợ dự án cũng là cách để giải quyết những khó khăn của loại dự án này. Trên thực tế, tài trợ dự án là cách để huy động lượng vốn lớn và dài hạn. Có thể huy động các khoản vay không truy đòi hoặc quyền truy đòi hạn chế với nhà đầu tư. Bên cạnh đó, cơ chế tài trợ dự án còn có thể được thiết kế riêng biệt để đáp ứng các yêu cầu và tính chất đặc biệt cho từng dự án PPP đặc thù.

Ở khía cạnh quản lý nhà nước, bà Vũ Quỳnh Lê, Chánh Văn phòng PPP, Phó Cục trưởng, Cục Quản lý Đấu thầu, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đưa ra nhận định: Việc vận dụng mô hình PPP vào đầu tư nâng cao chất lượng các dịch vụ công là hướng nhà nước Việt Nam lựa chọn trong giai đoạn hiện nay. Tuy nhiên, để hình thức đầu tư này thực sự đi vào cuộc sống đem lại lợi ích như mong muốn thì cần có cách tiếp cận phù hợp nhằm đạt được những kết quả về cơ sở hạ tầng tốt hơn và có được giá trị đồng tiền cao hơn so với hình thức mua bán truyền thống của khu vực công cộng.

Cần nhu cầu vốn lớn, thời gian vay dài hạn, có thể gặp phải những rủi ro đáng tiếc trong quá trình triển khai dự án. Những khó khăn này ngoài sự nỗ lực cố gắng của các “nhà thầu chính - nhà thầu phụ” là không đủ, đòi hỏi phải có sự giúp đỡ của Chính phủ. Vì vậy, theo các chuyên gia, các biện pháp như có sự hỗ trợ rõ ràng, chính sách thu hút thống nhất, phát triển khung pháp lý PPP hợp lý là việc Chính phủ Việt Nam cần làm sớm.

Anh Phương