Tập trung vào cấu trúc lại nền kinh tế và tăng trưởng cho mọi người

Hội nghị giữa kỳ nhóm tư vấn các đối tác phát triển cho Việt Nam đã diễn ra ngày 9/6 tại Rạch Giá, Kiên Giang. Tại hội nghị, các đối tác phát triển đã đóng góp ý kiến cho Chiến lược Phát triển kinh tế xã hội 2011-2020 (SEDS) và Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội 2011-2015 (SEDP) của Việt Nam.

Các đối tác phát triển cam kết tiếp tục ủng hộ Việt Nam và hy vọng Việt Nam sẽ tiếp tục cải cách sâu rộng để hoàn thành chương trình cải tổ của một nước phát triển thấp và trở thành một quốc gia thu nhập trung bình một cách vững chắc.

Chiến lược phát triển KTXH 10 năm và Kế hoạch phát triển 5 năm

Thủ tướng CP Nguyễn Tấn Dũng cho biết, những nguyên tắc định hướng cho Chiến lược phát triển KTXH và Kế hoạch phát triển 5 năm của Việt Nam bao gồm “Phát triển nhanh gắn liền với phát triển bền vững, đây là yêu cầu xuyên suốt trong chiến lược; đổi mới đồng bộ, phù hợp về kinh tế và chính trị vì mục tiêu xây dựng nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh; thực hành dân chủ, phát huy tối đa nhân tố con người, coi con người là chủ thể, nguồn lực chủ yếu và là mục tiêu của sự phát triển; phát triển mạnh mẽ lực lượng sản xuất với trình độ khoa học công nghệ ngày càng cao đồng thời hoàn thiện quan hệ sản xuất và thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; và xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ ngày càng cao trong điều kiện hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng.”

Thủ tướng cũng nêu bật ba đột phá chiến lược chính mà Chính phủ sẽ tập trung trong thời gian tới là: cải thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa nhằm tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, và phát triển hệ thống cơ sở hạ tầng đồng bộ.

Theo ông Ben Bingham, Đại diện thường trú cao cấp của IMF cho biết “IMF đánh giá cao phục hồi gần đây của các điều kiện kinh tế vĩ mô ổn định hơn, nhưng cũng lưu ý rằng tình hình vẫn còn rủi ro và khuyến khích Chính phủ cần tập trung vào củng cố ổn định kinh tế vĩ mô để đảm bảo phục hồi tiếp tục của nền kinh tế.”

Nhận xét về các phát triển kinh tế vĩ mô gần đây, Ông Ayumi Konishi, Giám đốc Quốc gia ADB cho rằng, Việt Nam cần lưu ý rằng, trong một nền kinh tế thị trường, “nhận thức” cũng quan trọng như thực tế của nền kinh tế. Chính phủ cũng cần cung cấp thông tin kinh tế và giải thích chính sách nhiều hơn.

Cơ cấu lại nền kinh tế

Các đối tác phát triển và Chính phủ đã thảo luận 3 vấn đề chủ chốt liên quan tới dự định cơ cấu lại nền kinh tế khi Việt Nam tiến tới nhóm các nước có mức thu nhập trung bình. Theo ông Monotori Tsuno, Trưởng đại diện của JICA tại Việt Nam, vấn đề đầu tiên đối với Việt Nam hiện nay là“nâng cao vai trò của khu vực tư nhân, với sự tham gia nhiều hơn vào chuỗi giá trị tòan cầu, sự phát triển của các ngành công nghiệp hỗ trợ, và một sân chơi bình đẳng cho tất cả các doanh nghiệp. “Việt Nam cần phải đổi mới hơn nữa các doanh nghiệp thuộc sở hữu nhà nước nói chung và các Tập đoàn kinh tế nói riêng. Cần tách bạch rõ quyền sở hữu và các chức năng kiểm soát của nhà nước cũng như củng cố quản trị doanh nghiệp trong những thể chế này”, ông Tsuno nói thêm. Vấn đề thứ ba mà các đối tác phát triển muốn nhấn mạnh là nhu cầu phải có nguồn tài chính ổn định cho cơ sở hạ tầng. Các cơ chế huy động nguồn lực phù hợp bao gồm một lĩnh vực ngân hàng hiệu quả hơn, phát triển các thị trường tài chính và áp dụng một khuôn khổ cho Hợp tác Nhà nước – Tư nhân (PPPs).

Việt Nam đã được các đối tác phát triển đánh giá cao trong việc đưa ra đảm bảo rằng tăng trưởng của Việt Nam vẫn phục vụ tất cả mọi người. Ông John Hendra, Điều phối viên thường trú của Liên Hợp Quốc nhận xét, Việt nam đã có một lịch sử dài trong xóa đói giảm nghèo ấn tượng.Tuy nhiên, cần phải có các tiếp cận khác và sáng tạo hơn để tới được 15% dân số vẫn còn trong nghèo khổ. Hơn thế nữa, chính sách kinh tế và xã hội cần phải được nhìn nhận như hai mặt của một đồng xu, đặc biệt là để đảm bảo rằng sự không bất bình đẳng trong cơ hội không làm giảm đi tiến bộ của Việt Nam.

Xử lý những rủi ro

Theo bà Victoria Kwakwa, Giám đốc Quốc gia Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam, Việt Nam cần quan tâm tới việc xử lý những rủi ro trong thành công phát triển của Việt Nam, đặc biệt là khu vực doanh nghiệp nhà nước và các tập đoàn kinh tế đang ngày càng lớn.

“Trong thời gian này, Việt Nam vẫn còn nhiều thách thức. Từ chương trình nước có thu nhập thấp chưa hoàn thành – bao gồm lĩnh vực nghèo đói ở khu vực dân tộc thiểu số, chất lượng phổ cập giáo dục và dịch vụ y tế, và cơ hội sử dụng nước sạch và vệ sinh, đặc biệt ở khu vực nông thôn và các trung tâm đô thị đang được mở rộng nhanh chóng; chương trình hoạt động của nước có thu nhập trung bình mới nổi đặc biệt ở lĩnh vực giáo dục đại học và nền tảng tay nghề cao, tăng khả năng và chất lượng cũng như tìm kiếm các giải pháp sáng tạo để tạo nguồn tài chính cho cơ sở hạ tầng”, bà Victoria nói.

Bên cạnh đó, theo bà Victoria, Việt Nam còn có những thách thức dài lâu như biến đổi khí hậu, tăng cường quản trị nhà nước bao gồm cả cuộc chiến chống tham nhũng và xây dựng một xã hội cởi mở hơn. Ngoài ra, thách thức từ biến đổi môi trường đặc biệt nghiêm trọng đối với khu vực đồng bằng châu thổ sông MêKông.

“Giải quyết được tất cả các vấn đề trên là nhu cầu để quá trình chuyển đổi ở Việt Nam sang nền kinh tế thị trường theo hướng xã hội chủ nghĩa và đạt được mục tiêu của nền kinh tế hiện đại cạnh tranh và hiệu quả. Việc tăng cường thể chế nhà nước và thực hiện cải cách khu vực doanh nghiệp nhà nước là vấn đề cốt lõi đối với Việt Nam”, bà Victoria nói.

Quỳnh Chi