Chống buôn lậu GLTM từ nhiều hướng

Trong 6 tháng đầu năm 2010, ngành hải quan đã quán triệt đến các đơn vị nhiệm vụ công tác kiểm soát hải quan với trọng tâm là tăng cường công tác chống buôn lậu, góp phần bảo vệ sản xuất trong nước, đảm bảo an ninh quốc gia, an toàn xã hội.

Bên cạnh một số kết quả đáng ghi nhận, qua đánh giá của lực lượng kiểm soát hải quan cho thấy tình hình buôn lậu, gian lận thương mại (GLTM) diễn biến rất phức tạp, khó lường, xuất hiện nhiều hình thức tinh vi...

Xuất hiện nhiều thủ đoạn lách luật

Theo đánh giá của Cục Điều tra chống buôn lậu (Tổng cục Hải quan), buôn lậu, GLTM diễn biến phức tạp trên tất cả các tuyến đường bộ, hàng không, đường biển. Trên tuyến biên giới khu vực đường bộ trọng điểm buôn lậu vẫn là các địa bàn khu vực cửa khẩu thuộc tỉnh Quảng Ninh, Lạng Sơn, Cao Bằng, Lào Cai, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị, An Giang, Tây Ninh...

Đối tượng buôn lậu lợi dụng địa hình đường biên hiểm trở, nhiều đường mòn, lối mở, đường tắt hai bên cánh gà cửa khẩu để vận chuyển hàng lậu. Phần lớn hàng hoá trước khi nhập lậu vào Việt Nam đều được chia nhỏ lẻ để “cửu vạn” tiện mang vác qua biên giới, chúng thường sử dụng xe máy, ghe xuồng chở hàng lậu vào các địa điểm tập kết trong nội địa… Hàng hóa vi phạm đã bị phát hiện, bắt giữ chủ yếu là rượu ngoại, thuốc lá, thuốc tân dược, gỗ, pháo nổ, đường cát Thái Lan, đồ điện tử, điện lạnh, điện thoại di động, phụ tùng ôtô, xe máy, vật liệu xây dựng, vải, quần áo, gia súc, gia cầm và các sản phẩm gia súc, gia cầm,... có cả ma túy tổng hợp các loại và tiền Việt Nam giả. Đáng chú ý là vụ lợi dụng hình thức tạm nhập, tái xuất để buôn lậu 120 tấn hàng đã qua sử dụng, trong đó có 92,8 tấn ắc quy, số còn lại hầu hết là vi mạch điện tử, màn hình vi tính cũ, cục sạc điện thoại... bị phát hiện, bắt giữ tại Chi cục Hải quan cửa khẩu Móng Cái (Quảng Ninh).

Trên tuyến biển, cảng biển quốc tế, hoạt động buôn lậu trên tuyến biển trong thời gian những tháng đầu năm cũng diễn biến hết sức phức tạp tại một số địa bàn trọng điểm như: vùng biển Đông Bắc, miền Trung, các cảng thuộc Quảng Ninh, Hải Phòng, TP. Hồ Chí Minh. Các mặt hàng trọng điểm gồm: xe ô tô, xe máy, phụ tùng ôtô, xe máy, sắt thép, nguyên liệu thực phẩm, hàng tiêu dùng, gỗ, vải, quần áo, rượu, thuốc lá, điện tử, điện lạnh,... Các loại hàng này có nguồn gốc chủ yếu từ Trung Quốc, Hong Kong, Đài Loan, Hàn Quốc, Nhật Bản. Hàng xuất lậu, chủ yếu là khoáng sản như: than; quặng các loại (ti tan, sắt...).

Tại địa bàn cửa khẩu hàng không quốc tế, bưu điện quốc tế, các đối tượng vi phạm vẫn lợi dụng chính sách miễn thuế về định mức hàng hóa cá nhân, quà biếu, quà tặng... để buôn lậu, GLTM. Bên cạnh đó, hiện tượng vận chuyển trái phép vàng, ngoại tệ cũng diễn ra phức tạp. Tính từ đầu năm, các đơn vị hải quan tại các Cửa khẩu cảng Hàng không đã phát hiện 286.000 USD và 58.650 EURO nhập không khai báo, được hành khách vận chuyển trái phép theo người hoặc trong hành lý cá nhân.

Đánh giá về tình hình chống buôn lậu, GLTM, ông Nguyễn Phi Hùng, Phó Cục trưởng Cục Điều tra chống buôn lậu cho biết, hiện tượng lợi dụng chính sách ưu đãi tại các khu kinh tế cửa khẩu để buôn lậu, trốn thuế các mặt hàng rượu, bia, nước giải khát, thuốc lá, điện thoại di động, điện tử, điện lạnh... vẫn diễn ra phức tạp. Tình hình xe ôtô biển số Lào, biển số liên doanh, biển số sử dụng tại các khu kinh tế cửa khẩu, tạm nhập nhưng quá thời hạn không tái xuất đang gây khó khăn cho các lực lượng chức năng trong công tác quản lý. Qua rà soát, thống kê sơ bộ, vẫn còn một lượng không nhỏ xe ô tô quá hạn tạm nhập nhưng chưa tái xuất tại các địa bàn tỉnh Nghệ An, Quảng Trị, Hà Tĩnh. Đặc biệt hiện nay nổi lên vấn đề xe tải Van. Hiện tại, ngành Hải quan đang nỗ lực tăng cường kiểm soát, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng để giải quyết dứt điểm tình trạng trên.

Tiếp tục lộ trình tăng cường năng lực nội ngành

Để công tác chống buôn lậu, GLTM đạt được mục tiêu yêu cầu đề ra, ông Nguyễn Phi Hùng cho biết, trong 6 tháng cuối năm lực lượng kiểm soát hải quan sẽ tập trung đẩy mạnh cải cách, hiện đại hóa hải quan với trọng tâm là nâng cao hiệu quả công tác thu thập, xử lý thông tin nghiệp vụ hải quan và quản lý rủi ro nhằm góp phần thực hiện mục tiêu giảm thời gian thông quan và tỉ lệ kiểm tra hàng hóa, triển khai thủ tục hải quan điện tử. Tăng cường công tác kiểm soát hải quan góp phần bảo vệ an ninh quốc gia, an toàn cộng đồng, chống thất thu thuế. Công tác đấu tranh chống buôn lậu, GLTM sẽ chú ý tới các doanh nghiệp thường xuyên vi phạm pháp luật hải quan, các doanh nghiệp gia công, sản xuất hàng xuất khẩu, thường xuyên đăng ký kiểm tra vào giờ cao điểm, thường xuyên hủy tờ khai xuất khẩu đã được phê duyệt hình thức mức độ kiểm tra thực tế hàng hóa. Đặc biệt lưu ý các doanh nghiệp làm dịch vụ chuyển khẩu, tạm nhập - tái xuất...; phát hiện và xử lý các vụ việc liên quan đến vấn đề gian lận thương mại trong nhập khẩu ô tô. Tổng cục hải quan cũng sẽ trình Bộ Tài chính duyệt và triển khai thực hiện Đề án lực lượng chuyên trách về thực thi bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, chống hàng giả trong ngành Hải quan; xây dựng lực lượng kiểm soát hải quan trong sạch, vững mạnh: tổ chức đào tạo, tập huấn chuyên sâu cho cán bộ công chức toàn ngành về nghiệp vụ, thu thập, xử lý thông tin, quản lý rủi ro, các biện pháp nghiệp vụ cơ bản, thực thi sở hữu trí tuệ, chống khủng bố, rửa riền…

Tính đến 15/6/2010, toàn ngành Hải quan đã bắt giữ được 5.650 vụ vi phạm, trị giá hàng hoá vi phạm ước tính hơn 103 tỷ đồng. Một số tang vật điển hình đã thu giữ gồm: 286.045 USD vận chuyển trái phép qua biên giới, 1.800kg vẩy tê tê, 3.859,2 kg ngà voi, 5.041 chai rượu ngoại, 9 kg vàng...

Ngọc Linh