Năng lực cạnh tranh quốc gia phụ thuộc vào nhiều yếu tố trong đó liên quan mật thiết tới môi trường kinh doanh quốc gia. Bà Victoria Kwakwa, Giám đốc Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam cho rằng,Việt Nam đã và đang tiến bộ vượt bậc trong cải thiện môi trường kinh doanh để nâng cao năng lực cạnh tranh của mình.

Việt Nam đã đạt được những tiến bộ rất đáng kể. Nếu như trong báo cáo về môi trường kinh doanh toàn cầu “Best Countries for Business” vào tháng 9/2010 của Tạp chí Forbes thì Việt Nam tụt 5 bậc, xuống vị trí 118 trong số 128 quốc gia và vùng lãnh thổ được xếp hạng thì cuối tháng 11, Việt Nam nằm trong số mười nền kinh tế cải cách tốt nhất theo báo cáo Môi trường Kinh doanh 2011 do IFC và WB công bố.

Báo cáo vào tháng 9/2010 của Forbes đánh giá cao nền kinh tế Việt Nam cũng như những nỗ lực của Chính phủ trong phát triển kinh tế theo hướng thị trường và hội nhập quốc tế. Tỷ lệ đóng góp của nông nghiệp vào GDP giảm từ 25% năm 2000 xuống còn 21% năm 2009; tỷ lệ đói nghèo cũng giảm song hành với các biện pháp kích thích tăng trưởng kinh tế được áp dụng đối phó với suy thoái kinh tế toàn cầu. ... Còn theo đánh giá của IFC và WB, những cải thiện trong đơn giản hóa thủ tục thành lập doanh nghiệp, cấp phép xây dựng, cung cấp thông tin tín dụng... giúp VN dành được vị trí là 1 trong số 10 nền kinh tế cài cách tốt nhất khi tạo điều kiện kinh doanh thuận lợi trong năm 2010.

“Các nỗ lực cải cách thể chế và hành chính công của Chính phủ Việt Nam,đã được báo cáo Môi trường Kinh doanh 2011 ghi nhận và thể hiện ở sự tăng bậc xếp hạng chung của Việt Nam,” ông Simon Andrews, Giám đốc Khu vực IFC phụ trách Việt Nam, Cam-pu-chia, Lào và Thái Lan cho biết. “Trước mắt, điều quan trọng là Việt nam phải tiếp tục tập trung vào việc triển khai các cải cách trên thực tế và duy trì động lực cải cách”, ông Simon Andrews cho biết thêm.

Việc tích cực đơn giản hóa thủ tục hành chính, thủ tục thành lập doanh nghiệp, cấp phép đăng ký tài sản và cải thiện cung cấp thông tin tín dụng giúp Việt Nam giảm được thời gian, chi phí chuyển nhượng bất động sản và tăng khả năng cạnh tranh quốc gia cũng như cải thiện môi trường đầu tư.

Đặc biệt, với cơ chế một cửa, Việt Nam đã tạo thuận lợi cho các DN thành lập mới kết hợp với thủ tục chứng nhận đăng ký kinh doanh, mã số thúê và bỏ quy định xin phép khắc dấu khiến số lượng DN thành lập tại VN tăng nhanh và làm cho nền kinh tế sôi động hơn. Bên cạnh đó, việc giảm 50% lệ phí trước bạ đối với nhà và chuyển thẩm quyền chứng nhận quyền sở hữu nhà từ cơ quan chính quyền địa phương sang Sở Tài nguyên và Môi trường đã làm cho việc cấp phép xây dựng thuận lợi hơn nữa. Ngoài ra, hệ thống thông tin tín dụng cũng được cải thiện, cho phép người đi vay được kiểm tra báo cáo tín dụng về họ và được quyền sửa chữa các thông tin sai lệch.

Mặc dù môi trường kinh doanh không đề cập tới tất cả mọi lĩnh vực mà chỉ những lĩnh vực quan trọng đối với doanh nghiệp và nhà đầu tư song nó đã thể hiện phần nào bức tranh “gọt giũa” tích cực của Việt Nam trong cải cách kinh tế. Để duy trì và phát triển nhanh sự năng động về lâu dài, Việt Nam cần có những thay đổi căn bản trong quá trình phát triển của mình. Theo bà Victoria Kwakwa, những khía cạnh Việt Nam cần tập trung là xây dựng các nguồn lợi thế mạnh cạnh tranh mới, dựa vào tăng năng suất, đổi mới, sử dụng đầu tư và thương mại hiệu quả hơn. VN cũng cần tái xác định vai trò của Chính phủ phù hợp với nhu cầu nền kinh tế thị trường năng động mới nổi - một vai trò giúp cho thị trường hoạt động tốt. Nhờ vậy, cung cấp một môi trường có sự kết hợp cân bằng hơn giữa các công ty nhà nước và tư nhân cùng cạnh tranh trong nền kinh tế.

“Lựa chọn một con đường phát triển bền vững về môi trường và có tính đến những thách thức về biến đổi khí hậu, xác định và thực hiện phương pháp xoá đói giảm nghèo mạnh hơn và hội nhập xã hội rộng hơn…”, đây là ưu tiên mà bà Victorria khuyến cáo VN nên áp dụng để có thể tạo môi trường kinh doanh thuận lợi và phát triển bền vững.