Hợp tác phát triển cảng biển: Mới nhưng nhiều tiềm năng

14:30:46 | 20/4/2011

Đáp lại lời khẳng định của Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải “Việt Nam cần sự hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm của các cường quốc hàng hải trên thế giới” tại Hội thảo “Mô hình chủ cảng Rotterdam - Cơ sở cho hợp tác tiềm năng với cảng biển Việt Nam”, ông Henk Bleker - Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Thương mại Quốc tế Hà Lan cho biết Hà Lan sẵn sàng hỗ trợ, hợp tác với Việt Nam phát triển cảng biển và nâng cao năng lực quản lý trong lĩnh vực này.

Cảng biển Vũng Tàu

Có thể thấy Việt Nam là nước có tiềm năng, thế mạnh phát triển kinh tế biển và cảng biển. Thời gian qua với nỗ lực phát huy mạnh mẽ lợi thế đặc thù này, kinh tế biển ngày càng đóng vai trò trọng yếu đối với nền kinh tế Việt Nam, trở thành một trong những lĩnh vực mũi nhọn của quốc gia với tốc độ tăng trưởng bình quân 25%/năm; trong đó dịch vụ cảng biển và giao thông biển giữ một vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế biển của Việt Nam.

Tuy nhiên, thời gian gần đây hệ thống cảng biển Việt Nam đang có sự tụt hậu nghiệm trọng mà nguyên nhân chính được kể đến là thiếu tầm nhìn, yếu kém về quy hoạch cũng như xây dựng cơ sở hạ tầng. Bên cạnh đó do xuất phát điểm của nền kinh tế còn ở mức thấp, Việt Nam đang đối mặt với rất nhiều thách thức về số lượng và chất lượng kết cấu hạ tầng hàng hải cũng như chất lượng và hiệu quả quản lý, khai thác kết cấu hạ tầng hàng hải. Trong khi đó nhu cầu xây dựng, phát triển kinh doanh cảng ở Việt Nam còn rất lớn do yêu cầu phát triển của nền kinh tế cũng như sự quá tải về hạ tầng giao thông trong thời gian qua. Đặc biệt trong bối cảnh kinh tế thế giới đang có những chuyển biến, hệ thống thương mại thông thương quốc tế cũng có những thay đổi quan trọng thì việc triển khai mô hình quản lý, xây dựng hệ thống dịch vụ cảng của Việt Nam phù hợp là yêu cầu tất yếu trong thời gian tới.

Nhận thức được tầm quan trọng đó, Chính phủ Việt Nam đã thông qua Quy hoạch phát triển hệ thống cảng biển Việt Nam đến năm 2020, định hướng đến năm 2030 nhằm phát triển toàn diện hệ thống cảng biển, nhanh chóng hội nhập với các nước tiên tiến về lĩnh vực cảng biển, góp phần thực hiện mục tiêu Chiến lược biển Việt Nam đến năm 2020, từng bước đưa kinh tế hàng hải trở thành mũi nhọn hàng đầu trong các lĩnh vực biển.

Để đạt được mục tiêu này, Việt Nam rất cần sự hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm của các cường quốc hàng hải trên thế giới, đặc biệt là Hà Lan và các thành phố cảng biển hàng đầu trên thế giới như Rotterdam. Hà Lan là quốc gia hàng đầu thế giới về phát triển cảng và dịch vụ logistics đi kèm. Cảng Rotterdam không chỉ là cảng biển lớn nhất Hà Lan mà còn là cảng biển quy mô và hiện đại nhất ở châu Âu, lớn thứ hai trên thế giới với hệ thống giao thông, logicstic kết nối nội địa hiện đại, công nghệ cao nhất châu Âu.

Theo Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải, với hệ thống cảng biển hiện đại, cảng Rotterdam có nhiều lợi thế và điều kiện thuận lợi để phát triển đầu tư, liên doanh với thị trường còn nhiều tiềm năng của Việt Nam. Việt Nam và Hà Lan sẽ tìm thấy những điểm chung để xây dựng mô hình hợp tác phù hợp giữa cảng Rotterdam với các cảng lớn của Việt Nam.

Ông Henk Bleker nhấn mạnh để đạt được mục tiêu phát triển kinh tế, nhất là trong lĩnh vực đầu tư và xuất nhập khẩu, Việt Nam cần thúc đẩy phát triển cảng biển. Theo đó cùng với việc xây dựng hệ thống cảng biển mới theo quy hoạch, Việt Nam cũng nên tính toán đến việc sắp xếp lại hệ thống cảng biển theo hướng hiệu quả hơn. Những cảng kinh doanh với hiệu suất không cao, công nghệ lạc hậu, đầu tư manh mún có thể được chuyển đổi công năng sang lĩnh vực khác. Các cơ quan chức năng Việt Nam nên sớm hoàn thiện cơ sở hạ tầng, nâng cao năng lực cảng biển để tăng cường thu hút cũng như tạo thuận lợi hơn cho các nhà đầu tư nước ngoài. Ngoài ra để phát triển và khai thác triệt để tiềm năng của các cảng biển, Việt Nam cũng cần sớm thành lập cơ quan cung cấp và kinh doanh các dịch vụ cảng biển, lập quỹ phát triển và duy tu bảo dưỡng cảng biển, ban hành quy định về chống độc quyền trong kinh doanh cảng biển….Về phía mình, Hà Lan sẵn sàng hỗ trợ Việt Nam trong việc phát triển hệ thống cảng biển và nâng cao năng lực quản lý; đồng thời tạo điều kiện để Việt Nam có thể khảo sát, học hỏi kinh nghiệm từ một số nước đã đạt nhiều thành công trong lĩnh vực này.

Mở đầu cho chương trình hợp tác phát triển cảng biển giữa Việt Nam và Hà Lan, ngày 30/3 vừa qua, Tp.Hồ Chí Minh và Tp.Rotterdam của Hà Lan đã ký kết bản ghi nhớ về hợp tác xây dựng chương trình quy hoạch nguồn nước theo hướng tiến ra biển của Tp.Hồ Chí Minh nhằm thích ứng với biến đổi khí hậu. Theo bản ghi nhớ trên, phía Hà Lan sẽ hỗ trợ khoảng 1,1 triệu euro để Thành phố xây dựng chương trình trên. Ngoài ra, Tp.Hồ Chí Minh cũng sẽ chuẩn bị thêm nguồn kinh phí khác để phối hợp với Tp.Rotterdam xây dựng chương trình quy hoạch nguồn nước theo hướng tiến ra biển, xây dựng hệ thống cảng và xây dựng những công trình lấn biển.

Với diện tích hơn 104km2, cảng Rotterdam của Hà Lan thực sự là một thủ đô giao thương hàng hóa của châu Âu. Sau khi hoàn thành con kênh hàng hải vào năm 1350, cảng Rotterdam trở thành một điểm trung chuyển chính kết nối vùng đồng bằng rộng lớn của Hà Lan với phía Bắc. Với vị trí nằm trên nhánh của sông Meuse và Rhine, lại tiếp giáp với Biển Bắc, đây là cảng lý tưởng để liên kết với nước Anh và nước Đức. Rotterdam là nơi trung chuyển 80% khối lượng hàng hóa tới Hà Lan và các thị trường gần nhất. Đặc biệt trong năm 2010 vừa qua, tổng sản lượng hàng hóa tại cảng này đã đạt mức cao kỷ lục. Lưu thông container tăng 14% đạt 11.1 triệu TEU so với 9.8 triệu TEU trong năm 2009, vượt qua mức kỷ lục 10.8 triệu TEU lập được trong năm 2008. Tổng sản lượng hàng hóa tăng 11.1% đạt 430 triệu m3 tấn so với 387 triệu m3 tấn một năm trước, phá kỷ lục 421 triệu tấn lập được trong năm 2008. Cũng trong năm này, Rotterdam đã mở rộng thị phần trên tuyến thương mại chính Á – Âu khi các hãng tàu ngày càng đưa vào nhiều tàu lớn có thể ghé cảng Rotterdam dễ dàng hơn đến các cảng đối thủ khác.

Hồng Hà