Sữa có dấu hiệu chuyển giá

Ông Nguyễn Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Giá, Bộ Tài chính cho biết, qua phối hợp, xác minh “chéo” giữa cơ quan quản lý giá, cơ quan hải quan và cơ quan thuế, có hiện tượng cho thấy mặt hàng sữa có dấu hiệu bị chuyển giá.

Một trong những dấu hiệu rõ ràng nhất là giá sữa nguyên liệu trên thị trường thế giới đều tăng giảm trong từng tháng một của các quý, tuy nhiên mặt bằng giá sữa nhập khẩu tại Việt Nam vẫn luôn ổn định ở mức cao.

Từ đầu tháng 4/2012 đến nay, thị trường xuất hiện nhiều thông tin về việc một số hãng sữa “âm thầm” tăng giá bán lẻ trong nước. Đặc biệt sau khi giá xăng dầu được điều chỉnh tăng, Hiệp hội Siêu thị cho biết, một số hãng sữa đang đề nghị tăng giá thêm từ 5 - 7%. Các doanh nghiệp tăng giá như vậy có đúng với quy định?

Theo một báo cáo của Bộ Công thương, giá nguyên liệu sữa trên thị trường thế giới trong quý I/2012 nhìn chung giảm so với cuối năm 2011, nhưng thị trường trong nước chưa thấy tín hiệu giảm giá.

Nhận xét vấn đề này, ông Nguyễn Anh Tuấn cho rằng, giá nguyên liệu sữa giảm trong thời gian qua đã có tác động đến mặt bằng giá. Chính từ xu hướng giảm giá này nên từ sau Tết Nguyên đán đến nay chưa có DN nào đăng ký điều chỉnh tăng giá sữa. Còn việc tăng giá hồi đầu năm là các DN đã đăng ký điều chỉnh từ cuối năm 2011.

Ông Nguyễn Anh Tuấn cho biết thêm: “Việc định giá sữa hoàn toàn do DN tự quyết định, cơ quan quản lý Nhà nước không thể can thiệp, bắt tăng hay giảm bằng các mệnh lệnh hành chính. Tuy nhiên trên thực tế, mặt bằng giá không hạ nhưng thực chất đã hạ rồi dưới các hình thức khuyến mại, tặng quà của các hãng sữa. Hình thức này, theo tôi là tương đối mới và tinh vi, đáng để cơ quan quản lý phải suy nghĩ để có hướng xử lý cho phù hợp”.

Mặt hàng sữa có dấu hiệu bị chuyển giá, tức là sữa tăng giá trước khi được nhập khẩu vào Việt Nam? Theo ông Nguyễn Anh Tuấn, chuyện sữa nhập khẩu bán tại thị trường Việt Nam luôn cao hơn so với các nước trong khu vực đã được báo chí nói đến nhiều năm nay. Đặc biệt lo ngại hiện tượng mặt hàng sữa có dấu hiệu bị chuyển giá, tức là sữa tăng giá trước khi được nhập khẩu vào Việt Nam.

Đây là một vấn đề lớn và sau khi nắm bắt thông tin so sánh giữa giá sữa của Việt Nam và các nước tương đương trong khu vực, Bộ Tài chính cũng đã chỉ đạo cơ quan hải quan, cơ quan thuế, quản lý giá phối hợp xác minh cụ thể việc có chuyển giá hay không. Kết quả, với những thông tin ban đầu chúng tôi nắm được, cho thấy mặt hàng sữa có dấu hiệu bị chuyển giá.

Một trong những dấu hiệu rõ ràng nhất là giá sữa nguyên liệu trên thị trường thế giới đều tăng giảm trong từng tháng một của các quý, tuy nhiên mặt bằng giá sữa nhập khẩu tại Việt Nam vẫn luôn ổn định ở mức cao. Như vậy giá sữa trong nước chưa phản ánh được sự biến động của thị trường thế giới mà dường như, các nhà nhập khẩu đã tự cố định ở một mức giá nào đó. Song, chúng tôi cũng chưa thể khẳng định chắc chắn điều này mà chỉ dừng ở mức nghi vấn, bởi cơ quan quản lý giá chỉ nắm bắt được thông tin dựa trên tờ khai hải quan, DN khai bao nhiêu chúng tôi biết bấy nhiêu.

Vừa qua, Tổng cục Hải quan đã yêu cầu cục hải quan các tỉnh, thành phố đưa ngay mặt hàng sữa nhập khẩu vào danh mục quản lý rủi ro hàng hóa nhập khẩu về giá, đặc biệt là mặt hàng sữa bột cho trẻ em dưới 6 tuổi. Qua đó, có thể quản lý được giá sữa nhập khẩu ngay từ khâu thông quan, tránh thất thu thuế, đồng thời có cơ sở dữ liệu giá để kiểm tra, xác minh và xử lý nếu phát hiện vi phạm. Mặt khác, cơ quan quản lý giá cũng cung cấp thông tin cho cơ quan hải quan và cơ quan thuế mức giá đăng ký của các DN, trên cơ sở đó các cơ quan này đối chiếu giá bán thực tế với giá đăng ký và xác minh cả mức độ giao dịch giữa các đơn vị liên kết với nhau. Đây là những việc làm rất kịp thời.

Tất nhiên đây là vấn đề khó, nên đòi hỏi cần có sự phối hợp công tác của nhiều cơ quan ban ngành như các Thương vụ ở nước ngoài, Bộ Công thương, Tổng cục Thuế, Tổng cục Hải quan cùng cung cấp thông tin, qua đó mới có thể tiến hành khảo sát và đánh giá tình hình cụ thể để có biện pháp chống chuyển giá qua biên giới, chuyển giá do liên kết, độc quyền…

Hương Giang