Chính phủ thúc giải pháp giữ nhịp xuất khẩu

Thủ tướng chỉ đạo loạt giải pháp thúc đẩy đa dạng thị trường, mở rộng chuỗi cung ứng, đồng thời nâng cấp hạ tầng giao thông, logistics thúc đẩy xuất nhập khẩu bền vững.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký Công điện số 23/CĐ-TTg về một số nhiệm vụ, giải pháp để tiếp tục thúc đẩy xuất khẩu năm 2026.

Trong 2 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của cả nước đạt 155,7 tỷ USD, tăng 22,3% so với cùng kỳ năm trước, trong đó xuất khẩu đạt 76,4 tỷ USD

Đa dạng hoá thị trường và sản phẩm

Theo đó, trong 2 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của cả nước đạt 155,7 tỷ USD, tăng 22,3% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó xuất khẩu đạt 76,4 tỷ USD, tăng 18,3% và nhập khẩu đạt 79,3 tỷ USD, tăng 26,3%.

Ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương đánh giá, kết quả trên cho thấy hoạt động xuất khẩu có tín hiệu tăng trưởng tích cực.

"Xuất nhập khẩu 2 tháng đầu năm, chúng ta đã đạt được kết quả rất tích cực đạt 18,31%, tức là vượt mức 15-16% đã đặt ra. Cụ thể, nhóm thị trường tăng trưởng cao (trên 10%) gồm có Hoa Kỳ, Mexico, Canada, Chile... Khu vực châu Á có Trung Quốc, Hồng Kông, Ấn Độ, Thái Lan, Malaysia, Hàn Quốc. Khu vực châu Âu bao gồm Ba Lan, Bỉ, Bulgaria, Séc, Đan Mạch, Hungary, Na Uy, Thụy Điển, Slovenia… Khu vực Trung Đông có cả Israel trong 2 tháng đầu năm vẫn ghi nhận tăng trưởng. Tuy nhiên, bên cạnh những thị trường tăng trưởng tích cực, một số thị trường khác lại ghi nhận mức tăng trưởng thấp hoặc giảm. Trong đó, có những thị trường quen thuộc của doanh nghiệp Việt Nam như Indonesia, Bangladesh, Nigeria hay Australia", Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại nhận định.

Theo đó, từ đầu tháng 3/2026, bối cảnh thế giới biến động phức tạp, khó lường, với nhiều rủi ro, thách thức; xung đột tại Trung Đông tạo cú sốc mới đối với thương mại toàn cầu, giá năng lượng, chi phí logistics leo thang, giá thành sản xuất hàng hóa xuất nhập khẩu tăng lên; chính sách thuế quan của các nước vẫn diễn biến phức tạp.

Để chủ động thích ứng linh hoạt, kịp thời, phù hợp, hiệu quả với tình hình thế giới, khu vực, thúc đẩy hơn nữa hoạt động xuất khẩu, góp phần thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng kinh tế năm 2026 đạt từ 10% trở lên.

Nói như ông Vũ Bá Phú, cần tiếp tục phát huy vai trò của các hoạt động xúc tiến thương mại tại các thị trường trọng điểm. Trong các giải pháp thúc đẩy xuất khẩu, việc duy trì sự hiện diện của doanh nghiệp Việt Nam tại các hội chợ, triển lãm chuyên ngành lớn trên thế giới tiếp tục được xem là kênh xúc tiến thương mại quan trọng.

"Cụ thể, đối với các hoạt động trọng tâm, chúng ta sẽ tiếp tục triển khai các hoạt động xúc tiến thương mại nhằm duy trì hình ảnh và thương hiệu quốc gia tại các thị trường lớn”, ông Vũ Bá Phú nhấn mạnh.

Bên cạnh việc củng cố các thị trường truyền thống, ông Phú nhấn mạnh việc chủ động phát hiện các cơ hội thị trường, đa dạng hóa sản phẩm xuất khẩu và tăng cường kết nối giao thương sẽ góp phần tạo thêm dư địa tăng trưởng cho xuất khẩu trong thời gian tới.

Đặc biệt, với sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý, hệ thống thương vụ và cộng đồng doanh nghiệp, hoạt động xúc tiến thương mại được kỳ vọng sẽ tiếp tục đóng góp quan trọng vào việc mở rộng thị trường xuất khẩu, qua đó hỗ trợ thực hiện mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu của năm 2026.

Tại Công điện số 23/CĐ-TTg, Thủ tướng cũng yêu cầu các Bộ, cơ quan, địa phương thực hiện nhất quán mục tiêu giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, thúc đẩy tăng trưởng, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế; kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp trong hoạt động xuất nhập khẩu, nhằm đa dạng hóa thị trường, đa dạng hóa sản phẩm, đa dạng hóa chuỗi cung ứng.

Theo chức năng, nhiệm vụ được giao chủ động chuẩn bị các nội dung để trao đổi, làm việc với phía Hoa Kỳ thúc đẩy ký kết Hiệp định thuế đối ứng cân bằng, công bằng.

Đối với Bộ Công Thương, Thủ tướng yêu cầu đảm bảo tuyệt đối không để đứt gãy nguồn cung xăng dầu cho sản xuất và tiêu dùng. Tập trung hỗ trợ các địa phương, hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp khai thác có hiệu quả các Hiệp định thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam là thành viên, đặc biệt là các FTA với Liên minh châu Âu, Vương quốc Anh và Bắc Ai-len, Liên minh Kinh tế Á-Âu và Hiệp định Đối tác toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP); đẩy nhanh tiến độ đàm phán, ký kết các FTA mới, nhất là với Mỹ La tinh, Trung đông và Pakistan; mở rộng, khai thác hiệu quả thị trường mới, đặc biệt là thị trường Halal, Trung Đông, Mỹ, La-tinh, Châu Phi…

Hệ thống Thương vụ Việt Nam tại nước ngoài tăng cường cung cấp thông tin về tình hình an ninh chính trị của khu vực Trung Đông và tình hình lưu chuyển hàng hóa qua eo biển Hormuz để các doanh nghiệp chủ động kế hoạch sản xuất, giao hàng.

Trong lĩnh vực nông nghiệp, Bộ Nông nghiệp và Môi trường có trách nhiệm triển khai quyết liệt các giải pháp chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU) để gỡ “thẻ vàng”; đồng thời đàm phán mở cửa thị trường cho các loại trái cây, rau quả thế mạnh của Việt Nam. Phối hợp với các hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp tập trung liên kết chặt chẽ các vùng nguyên liệu, đẩy mạnh bảo quản, chế biến, nhất là chế biến sâu để nâng cao giá trị gia tăng xuất khẩu.

Từ đầu tháng 3/2026, bối cảnh thế giới biến động phức tạp, khó lường, với nhiều rủi ro, thách thức ảnh hưởng tới hoạt động xuất khẩu

Nâng cấp hạ tầng logistics

Để tạo điều kiện đẩy mạnh xuất khẩu, phát triển sản xuất trong nước, Bộ Tài chính được giao nhiệm vụ theo dõi sát tình hình thị trường, phối hợp chặt chẽ với Bộ Công Thương trong điều hành giá xăng dầu, trích lập, quản lý và sử dụng Quỹ Bình ổn giá xăng dầu theo quy định pháp luật hiện hành; rà soát, xây dựng các mức thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu phù hợp với lộ trình hội nhập quốc tế và khu vực; đồng thời chỉ đạo lực lượng hải quan đẩy mạnh việc quản lý, kiểm soát chất lượng hàng hóa trong quá trình làm thủ tục hải quan, ngăn chặn hàng vi phạm quyền sở hữu trí tuệ, gian lận xuất xứ...

Đối với Ngân hàng Nhà nước, Thủ tướng yêu cầu điều hành tỷ giá linh hoạt, hài hòa, cân bằng hợp lý với lãi suất với lãi suất; tăng cường khả năng tiếp cận vốn tín dụng cho hoạt động sản xuất, xuất khẩu.

Về phía Bộ Xây dựng, chủ trì nâng cấp hạ tầng giao thông, hệ thống kho bãi, cảng biển nước sâu và các trung tâm logistics. Đặc biệt chú trọng phát triển giao thông đường thủy tại Đồng bằng sông Cửu Long nhằm giảm chi phí vận chuyển.

Bộ Ngoại giao chủ trì thúc đẩy các biện pháp chính trị - ngoại giao để mở rộng thị trường, hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư kinh doanh hiệu quả tại nước ngoài. Các Bộ: Khoa học và Công nghệ; Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng tham gia vào việc hoàn thiện tiêu chuẩn chất lượng và quảng bá sản phẩm Việt Nam thông qua du lịch và công nghiệp văn hóa.

Thủ tướng cũng yêu cầu Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố chủ động nắm bắt, tháo gỡ thực chất khó khăn, vướng mắc đối với từng doanh nghiệp, từng dự án đầu tư theo quy định. Các tỉnh biên giới cập nhật thông tin thường xuyên về tình hình thông quan để khuyến cáo doanh nghiệp chủ động kế hoạch sản xuất, đóng gói, giao nhận, xuất khẩu hàng hóa, tránh để phát sinh ùn ứ và các tác động bất lợi khác.

Đối với các Tập đoàn, Tổng Công ty nhà nước, doanh nghiệp xuất khẩu, Thủ tướng yêu cầu tổ chức kế hoạch sản xuất, kinh doanh linh hoạt, hiệu quả; kịp thời báo cáo, đề xuất, kiến nghị với các cơ quan có thẩm quyền xử lý các khó khăn, vướng mắc trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, xuất nhập khẩu của doanh nghiệp. Chú trọng đầu tư máy móc, thiết bị, ứng dụng các tiến bộ khoa học công nghệ... để nâng cao chất lượng sản phẩm, tạo ra các sản phẩm mới, sản phẩm xanh, thân thiện môi trường và đạt được các chứng nhận chuẩn quốc tế. Tiếp tục linh hoạt trong sản xuất, xuất khẩu; đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu chính ngạch gắn với xây dựng thương hiệu sản phẩm, chú trọng phát triển các thị trường ngách để đa dạng hóa thị trường xuất khẩu.

Nguồn: Diễn đàn Doanh nghiệp