Topas Ecolodge và hành trình phát triển du lịch bền vững tại Sa Pa

Từ một vùng núi còn nhiều hạn chế về hạ tầng đến điểm đến được vinh danh toàn cầu, Topas Ecolodge đã góp phần định hình cách tiếp cận du lịch bền vững tại Sa Pa. Trao đổi với ông Trần Ngọc Quân, Giám đốc điều hành Tập đoàn Topas, câu chuyện không chỉ dừng lại ở một khu nghỉ dưỡng sinh thái mà còn mở ra góc nhìn về hành trình cân bằng giữa phát triển kinh doanh, bảo tồn thiên nhiên và tạo sinh kế cho cộng đồng địa phương – những yếu tố đang định hình tương lai du lịch Lào Cai.

Topas không chỉ là nơi lưu trú mà sẽ là một phần của hành lang xanh được bảo tồn

Nhìn lại hành trình đầu tư Topas Ecolodge tại Sa Pa, đâu là dấu mốc quan trọng nhất và bài học lớn nhất khi một doanh nghiệp quốc tế phát triển dự án tại một địa phương miền núi như Lào Cai?

Hành trình của chúng tôi bắt đầu từ năm 1993, khi du lịch bền vững còn là khái niệm khá mới ở Việt Nam. Topas Travel lần đầu khám phá vùng núi phía Bắc cùng một gia đình địa phương và nhanh chóng bị thu hút bởi thiên nhiên hoang sơ, những cung đèo hùng vĩ. Câu hỏi đặt ra là làm sao để tạo một điểm dừng chân tiện nghi, đủ gần các bản làng dân tộc nhưng vẫn đủ tách biệt để trở thành nơi ẩn mình giữa thiên nhiên.

Với định hướng đó, cột mốc quan trọng nhất là sự ra đời của Topas Ecolodge năm 2005 – một trong những mô hình “ecolodge” thực thụ tại Việt Nam, sau đó được National Geographic vinh danh là một trong những Khu nghỉ dưỡng độc đáo nhất thế giới (Unique Lodge of the World).

Bài học lớn nhất là sự kiên nhẫn và tính hòa hợp. Thành công phụ thuộc vào việc thuận theo cảnh quan và gắn kết với cộng đồng dân tộc thiểu số, để họ trở thành đối tác cùng phát triển và cùng hưởng lợi, chứ không chỉ đứng ngoài quan sát.

Ban đầu, chúng tôi dự định xây dựng bằng gỗ, nhưng thực tế cho thấy nhà gỗ khó bền vững trong điều kiện khí hậu khắc nghiệt. Vì vậy, chúng tôi tham khảo lịch sử Sa Pa, đặc biệt là Nhà thờ Đá xây từ năm 1902 bằng đá granite và gắn kết bằng cát, vôi, mật mía – công trình đã đứng vững hơn 100 năm. Từ đó, chúng tôi quyết định sử dụng đá, vận chuyển bằng xe Lada hai cầu và xe rùa, xây dựng những bức tường kiên cố, với kỳ vọng các bungalow sẽ trường tồn như Nhà thờ Đá.

Tầm nhìn này chỉ có thể thực hiện nhờ sự đồng hành của chính quyền, cộng đồng địa phương và sự kết hợp giữa kiến trúc sư Việt Nam cùng chuyên gia Đan Mạch. Chúng tôi học cách để thiên nhiên dẫn lối và trao quyền cho người dân địa phương trở thành “người chủ” của trải nghiệm. Thành công của chúng tôi hôm nay chứng minh kinh doanh chỉ bền vững khi thiên nhiên và con người cùng phát triển hài hòa.

Topas Ecolodge đã góp phần định hình cách tiếp cận du lịch bền vững tại Sa Pa

Theo ông, đâu là lợi thế cạnh tranh then chốt của Lào Cai trong thu hút du lịch – dịch vụ chất lượng cao, nhất là khi tuyến đường sắt cao tốc và sân bay Sa Pa sắp triển khai?

Theo chúng tôi, lợi thế của Lào Cai nằm ở sự hội tụ giữa chiều sâu văn hóa và vẻ đẹp thiên nhiên hùng vĩ, cùng các loại hình lưu trú và hoạt động du lịch ngày càng tinh tế, đa dạng.

Sa Pa sở hữu dãy Hoàng Liên Sơn hùng vĩ và bản sắc văn hóa đích thực của nhiều dân tộc thiểu số. Bên cạnh Topas Ecolodge, Lào Cai hiện có nhiều lựa chọn lưu trú cao cấp, đáp ứng nhu cầu ngày càng khắt khe của du khách. Khí hậu mát mẻ, với các mùa thay đổi rõ rệt, cũng là lợi thế cạnh tranh đáng kể.

Hơn nữa, vị trí cửa ngõ sang Trung Quốc tạo lợi thế trong thu hút thị trường quốc tế. Tuyến đường sắt cao tốc và sân bay Sa Pa sẽ giúp điểm đến này dễ tiếp cận hơn, đưa Sa Pa vào nhiều chương trình tour, bên cạnh các điểm đến như Hội An hay Vịnh Hạ Long.

Sân bay cũng mở ra cơ hội cho phân khúc khách nội địa cao cấp, đặc biệt từ TP.Hồ Chí Minh. Đây là nhóm khách sẵn sàng chi trả cao để rút ngắn thời gian di chuyển, đổi lấy không gian trong lành, cảnh quan hùng vĩ, sự riêng tư và trải nghiệm văn hóa bản địa.

Với tiêu chuẩn vận hành toàn cầu, ông đánh giá môi trường đầu tư – kinh doanh của Lào Cai đã thay đổi ra sao?

Chúng tôi đánh giá cao sự chuyển đổi từ tư duy “quản lý” sang “đối tác” của chính quyền tỉnh. Môi trường đầu tư đã trở nên minh bạch và hiệu quả hơn đáng kể.

Điều ấn tượng là cam kết đối với “tăng trưởng xanh”, tập trung bảo tồn di sản thiên nhiên – đây là bảo chứng giá trị quan trọng với các nhà đầu tư dài hạn. Topas cũng tích cực chia sẻ kinh nghiệm phát triển bền vững tại các diễn đàn, góp phần xây dựng hệ sinh thái kinh doanh bền vững và có trách nhiệm hơn cho Lào Cai.

Topas làm thế nào để dung hòa giữa tăng trưởng kinh doanh, bảo tồn thiên nhiên và tạo sinh kế bền vững cho cộng đồng địa phương?

Tại Topas, bền vững là giá trị cốt lõi, không phải khẩu hiệu.

Về môi trường, chúng tôi triển khai các sáng kiến giảm rác thải nhựa như eco-tokens, sáng kiến lá xanh, cùng hệ thống xử lý nước thải, tái chế thủy tinh và các giải pháp tiết kiệm năng lượng, giảm lãng phí thực phẩm.

Về cộng đồng, hơn 90% nhân sự đến từ các bản làng địa phương. Câu chuyện của Mẩy Pham – từ người bán vải đến nhân viên xuất sắc – là minh chứng cho cơ hội phát triển.

Về kinh tế, chúng tôi ưu tiên chuỗi cung ứng địa phương, tạo việc làm và mang lại cơ hội đào tạo nghề khách sạn cho người dân.

Khi hạ tầng giao thông được nâng cấp, ông kỳ vọng Topas và hệ sinh thái du lịch Sa Pa – Lào Cai sẽ chuyển biến như thế nào?

Chúng tôi dự đoán một “cuộc cách mạng chất lượng”. Sa Pa sẽ chuyển từ điểm đến cuối tuần đông đúc thành “thiên đường nghỉ dưỡng” quanh năm, thu hút khách cao cấp và phân khúc MICE.

Các phân khúc khách vẫn đóng vai trò quan trọng, đặc biệt là khách homestay đóng góp vào phát triển bản làng. Tuy nhiên, hạ tầng mới sẽ giúp mở rộng mạnh phân khúc cao cấp, nâng chuẩn dịch vụ toàn khu vực.

Tầm nhìn đến 2035 – 2050 của Topas tại Lào Cai?

Hướng tới năm 2050, Topas Ecolodge đặt mục tiêu tiếp tục là biểu tượng của du lịch bền vững tại Đông Nam Á.

Trong không gian kinh tế – đô thị mới, Topas không chỉ là nơi lưu trú mà sẽ là một phần của hành lang xanh được bảo tồn. Chúng tôi tiếp tục dẫn đầu du lịch bền vững – không chỉ giảm tác động tiêu cực mà còn chủ động cải thiện môi trường và cấu trúc xã hội khi Sa Pa phát triển và vươn tầm trên bản đồ du lịch thế giới.

Trân trọng cảm ơn ông!

Nguồn: Vietnam Business Forum