MB: Tăng trưởng bằng nền tảng số và quản trị rủi ro

Với tổng tài sản vượt 1,1 triệu tỷ đồng, lợi nhuận gần 29.000 tỷ đồng, hơn 30 triệu khách hàng và 6,2 tỷ giao dịch số mỗi năm, Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) đang định hình mô hình tăng trưởng mới: dựa trên nền tảng công nghệ, quản trị rủi ro chặt chẽ và hệ sinh thái tài chính đa tầng, thay vì phụ thuộc vào tín dụng truyền thống.

Chiến lược nền tảng: Từ ngân hàng sang doanh nghiệp số

Báo cáo thường niên 2025 cho thấy một điểm xuyên suốt trong định hướng phát triển của MB: chuyển đổi từ mô hình ngân hàng truyền thống sang doanh nghiệp nền tảng (platform-based financial group). Đây không đơn thuần là câu chuyện số hóa dịch vụ, mà là sự tái cấu trúc toàn diện cách ngân hàng tạo ra giá trị.

Ở góc độ tài chính, MB tiếp tục duy trì vị thế trong nhóm dẫn đầu với lợi nhuận trước thuế xấp xỉ 28.800–29.000 tỷ đồng, đồng thời kiểm soát tốt các chỉ số an toàn. Tuy nhiên, điểm đáng chú ý nằm ở chất lượng tăng trưởng. Tỷ lệ CASA duy trì quanh mức 39-40% thuộc nhóm cao nhất thị trường giúp ngân hàng có chi phí vốn thấp, qua đó tối ưu biên lãi ròng và nâng cao khả năng cạnh tranh.

Song song với đó, quy mô khách hàng vượt mốc 30 triệu người - lớn nhất hệ thống tạo ra lợi thế đặc biệt về dữ liệu và khả năng mở rộng dịch vụ. Khi kết hợp với nền tảng công nghệ, tập khách hàng lớn này trở thành “tài sản chiến lược”, cho phép MB phát triển các sản phẩm tài chính cá nhân hóa với chi phí thấp hơn đáng kể so với mô hình truyền thống.

Đáng chú ý, hoạt động số của MB đã đạt quy mô tương đương một nền tảng công nghệ lớn, với hơn 6,2 tỷ giao dịch mỗi năm và tỷ lệ xử lý thành công gần như tuyệt đối. Điều này phản ánh sự chuyển dịch từ “ngân hàng cung cấp dịch vụ” sang “hạ tầng tài chính số”, nơi ngân hàng vận hành phía sau các hoạt động tài chính hàng ngày của khách hàng.

Ở góc độ chiến lược, mô hình này giúp MB giảm dần sự phụ thuộc vào tăng trưởng tín dụng thuần túy - vốn chịu nhiều rủi ro chu kỳ và chuyển sang khai thác giá trị từ hệ sinh thái, dữ liệu và trải nghiệm người dùng. Đây cũng là hướng đi phù hợp trong bối cảnh ngành ngân hàng đang chịu áp lực từ fintech và các mô hình tài chính mới.

Quản trị rủi ro và hệ sinh thái: Trụ đỡ cho tăng trưởng bền vững

Nếu chiến lược nền tảng là “động cơ tăng trưởng”, thì quản trị rủi ro và hệ sinh thái chính là “khung gầm” giúp MB vận hành ổn định trong dài hạn.

Trước hết, về quản trị rủi ro, MB duy trì tỷ lệ nợ xấu quanh mức 1,3–1,6%, thấp hơn mặt bằng chung của hệ thống. Tuy nhiên, điểm quan trọng không chỉ nằm ở con số, mà ở cách ngân hàng tiếp cận rủi ro theo hướng chủ động và tích hợp.

MB đã triển khai các chuẩn mực quản trị theo Basel II, tiến tới Basel III, đồng thời ứng dụng mạnh mẽ dữ liệu lớn (big data) và trí tuệ nhân tạo (AI) trong thẩm định tín dụng và giám sát danh mục. Khi quy mô khách hàng đạt hàng chục triệu, việc khai thác dữ liệu giúp ngân hàng nâng cao khả năng dự báo và kiểm soát rủi ro ngay từ đầu, thay vì xử lý khi vấn đề đã phát sinh.

Bên cạnh đó, tỷ lệ CASA cao không chỉ mang lại lợi thế về chi phí vốn, mà còn đóng vai trò như một “đệm thanh khoản” quan trọng. Trong bối cảnh thị trường tài chính biến động, khả năng duy trì nguồn vốn ổn định với chi phí thấp là yếu tố then chốt giúp ngân hàng bảo vệ biên lợi nhuận. Song hành với quản trị rủi ro là chiến lược xây dựng hệ sinh thái tài chính đa tầng. MB không hoạt động như một ngân hàng đơn lẻ, mà phát triển mạng lưới các công ty thành viên trong các lĩnh vực như chứng khoán, bảo hiểm, quản lý quỹ… tạo thành một chuỗi giá trị khép kín.

Mô hình này cho phép ngân hàng cung cấp các giải pháp tài chính toàn diện, từ tín dụng, đầu tư đến bảo hiểm, thay vì chỉ cung cấp sản phẩm đơn lẻ. Với nền tảng hơn 30 triệu khách hàng, mỗi dịch vụ mới có thể nhanh chóng tiếp cận thị trường mà không cần chi phí phân phối quá lớn.

Quan trọng hơn, hệ sinh thái giúp MB đa dạng hóa nguồn thu, giảm phụ thuộc vào tín dụng - lĩnh vực dễ chịu tác động bởi chu kỳ kinh tế. Đồng thời, việc chia sẻ dữ liệu giữa các đơn vị trong hệ sinh thái tạo ra hiệu ứng cộng hưởng, nâng cao hiệu quả khai thác khách hàng.

Ở góc độ dài hạn, sự kết hợp giữa quản trị rủi ro chặt chẽ và hệ sinh thái mở rộng giúp MB xây dựng mô hình tăng trưởng “có kiểm soát”, trong đó lợi nhuận không đánh đổi bằng rủi ro, và quy mô không làm suy giảm chất lượng.

ESG và tầm nhìn dài hạn

Một điểm đáng chú ý trong định hướng phát triển của MB là việc tích hợp các yếu tố ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị) vào chiến lược kinh doanh.

Về môi trường, ngân hàng từng bước triển khai các tiêu chí tín dụng xanh, ưu tiên các dự án thân thiện với môi trường và kiểm soát rủi ro liên quan đến biến đổi khí hậu. Đây không chỉ là yêu cầu tuân thủ, mà còn là điều kiện để tiếp cận các nguồn vốn quốc tế trong tương lai.

Ở khía cạnh xã hội, việc đẩy mạnh ngân hàng số giúp mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính đến nhiều nhóm khách hàng hơn, đặc biệt là những khu vực chưa được phục vụ đầy đủ. Điều này góp phần thúc đẩy tài chính toàn diện, đồng thời tạo ra dư địa tăng trưởng mới.

Về quản trị, MB duy trì các chuẩn mực minh bạch, kiểm soát nội bộ và quản trị doanh nghiệp theo thông lệ quốc tế. Đây là nền tảng quan trọng để nâng cao niềm tin của nhà đầu tư và thị trường, đặc biệt trong bối cảnh yêu cầu về minh bạch ngày càng cao.

Điểm đáng chú ý là ESG tại MB không tách rời khỏi hoạt động kinh doanh, mà được tích hợp vào các quyết định chiến lược. Điều này giúp ngân hàng không chỉ đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế, mà còn tận dụng ESG như một lợi thế cạnh tranh trong dài hạn.

Từ các chỉ số tài chính đến định hướng chiến lược, có thể thấy MB đang bước vào giai đoạn chuyển đổi quan trọng. Thay vì dựa vào tăng trưởng tín dụng truyền thống, ngân hàng đang xây dựng nền tảng tăng trưởng mới dựa trên công nghệ, dữ liệu, quản trị rủi ro và hệ sinh thái. Trong bối cảnh ngành ngân hàng đối mặt với nhiều áp lực cạnh tranh và yêu cầu tái cấu trúc, mô hình của MB cho thấy một hướng đi đáng chú ý: tăng trưởng dựa trên nền tảng số và quản trị hiện đại, hướng tới sự bền vững thay vì mở rộng bằng mọi giá.

Hiền Lê (Vietnam Business Forum)