Chính sách tài chính - ngân sách: Công cụ kiến tạo môi trường đầu tư minh bạch, ổn định

Bắc Ninh đang tái định hình chiến lược thu hút đầu tư theo hướng chọn lọc, lấy chính sách tài chính - ngân sách làm công cụ kiến tạo môi trường minh bạch, cạnh tranh, đồng thời phát huy vai trò đồng hành xuyên suốt vòng đời dự án. Theo bà Vũ Thị Phương Thảo - Phó Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Bắc Ninh, định hướng này không chỉ nâng cao hiệu quả thu hút vốn mà còn tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững, lan tỏa.

Bà có thể cho biết chính sách tài chính - ngân sách của Bắc Ninh sẽ được thiết kế như thế nào nhằm hỗ trợ thu hút đầu tư và góp phần định hình dòng vốn FDI theo hướng giá trị gia tăng cao, có tính lan tỏa?

Trong giai đoạn tới, Bắc Ninh xác định chính sách tài chính - ngân sách nhà nước không chỉ dừng lại ở vai trò điều tiết thu - chi, mà phải thực sự trở thành công cụ kiến tạo môi trường đầu tư minh bạch, ổn định, có tính cạnh tranh cao. Trên tinh thần đó, tỉnh triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm vừa thu hút hiệu quả dòng vốn, vừa chủ động sàng lọc, lựa chọn các dự án có chất lượng, giá trị gia tăng cao và khả năng lan tỏa đối với nền kinh tế.

Trước hết, tỉnh tiếp tục thực hiện đầy đủ, kịp thời các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp (DN), đặc biệt là các giải pháp gia hạn, miễn, giảm thuế, tiền thuê đất. Đồng thời, chủ động rà soát toàn bộ hệ thống cơ chế, chính sách ưu đãi đầu tư trên địa bàn để kịp thời điều chỉnh, bổ sung theo hướng minh bạch, dễ tiếp cận và có tính cạnh tranh cao hơn so với các địa phương trong khu vực.

Quan điểm của tỉnh là không thu hút đầu tư bằng mọi giá, mà hướng tới chọn lọc, ưu tiên các dự án quy mô lớn, công nghệ cao, quản trị hiện đại, có đóng góp thực chất cho ngân sách, tạo nhiều việc làm chất lượng và có khả năng tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Song song với đó, cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực tài chính tiếp tục được xác định là khâu đột phá. Tỉnh tập trung cắt giảm, đơn giản hóa các thủ tục liên quan đến thuế, hải quan, đất đai, tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho DN. Các nhiệm vụ này được triển khai nhất quán theo tinh thần cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh cấp tỉnh, bám sát các định hướng của Chính phủ. Việc rút ngắn thời gian xử lý thủ tục, giảm chi phí tuân thủ không chỉ giúp DN tiết kiệm nguồn lực mà còn góp phần nâng cao sức hấp dẫn của môi trường đầu tư.

Một điểm nhấn quan trọng là đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý tài chính - ngân sách và quản lý thuế. Bắc Ninh đang triển khai đồng bộ các giải pháp như kê khai, nộp thuế điện tử, hoàn thuế điện tử, sử dụng hóa đơn điện tử, đăng ký kinh doanh trực tuyến,… Qua đó, từng bước hình thành môi trường quản lý hiện đại, công khai, minh bạch, giảm thiểu tiếp xúc trực tiếp và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước - yếu tố được nhiều nhà đầu tư nước ngoài đặc biệt quan tâm.

Bắc Ninh khởi đầu năm 2026 với nhiều dự án đầu tư được cấp phép

Bên cạnh các chính sách tài chính trực tiếp, tỉnh đặc biệt chú trọng chuẩn bị nguồn nhân lực - một trong những yếu tố mang tính quyết định đối với chất lượng thu hút đầu tư. Năm 2025, HĐND tỉnh đã ban hành Nghị quyết số 113/2025/NQ-HĐND về hỗ trợ đào tạo nghề và phát triển nguồn nhân lực trong các lĩnh vực bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và công nghệ số giai đoạn 2025 - 2030. Dự toán ngân sách năm 2026 bố trí khoảng 26 tỷ đồng để triển khai các chương trình hợp tác quốc tế và đào tạo nhân lực chất lượng cao. Đây là bước đi mang tính chiến lược, không chỉ đáp ứng nhu cầu của các nhà đầu tư lớn mà còn góp phần nâng cao chất lượng lao động địa phương, tạo nền tảng cho phát triển bền vững.

Có thể khẳng định, với cách tiếp cận đồng bộ từ hoàn thiện cơ chế chính sách, cải cách thủ tục hành chính đến phát triển nguồn nhân lực, Bắc Ninh đang từng bước chuyển từ tư duy “thu hút đầu tư” sang “lựa chọn và đồng hành cùng nhà đầu tư”.

Tỉnh sẽ xây dựng cơ chế huy động và phân bổ nguồn lực ra sao để bảo đảm các dự án hạ tầng và khu công nghiệp được triển khai đúng tiến độ?

Bắc Ninh xác định rõ quan điểm xuyên suốt: đầu tư công không chỉ là công cụ chi tiêu ngân sách mà phải đóng vai trò “vốn mồi”, dẫn dắt và kích hoạt hiệu quả các dòng vốn đầu tư xã hội, đặc biệt là khu vực tư nhân và FDI.

Năm 2026, với tổng kế hoạch vốn khoảng 16,5 nghìn tỷ đồng, tỉnh đã chủ động phân bổ ngay từ đầu năm theo hướng tập trung, có trọng tâm, trọng điểm, ưu tiên các lĩnh vực then chốt như hạ tầng giao thông, y tế, giáo dục - những nền tảng quan trọng để nâng cao chất lượng môi trường đầu tư.

Đáng chú ý, tỉnh tập trung nguồn lực cho các dự án hạ tầng động lực, liên kết vùng như vành đai 4 - vùng Thủ đô, cầu Kênh Vàng và các tuyến kết nối liên tỉnh. Các dự án này không chỉ mở rộng không gian phát triển mà còn nâng cao năng lực kết nối, giảm chi phí logistics và tăng sức cạnh tranh, qua đó trở thành “lực hút tự nhiên” đối với nhà đầu tư.

Về tổ chức thực hiện, tỉnh đẩy nhanh tiến độ chuẩn bị đầu tư và giải ngân ngay từ đầu năm, gắn trách nhiệm cụ thể cho từng cấp, từng ngành; đồng thời điều hành linh hoạt kế hoạch vốn, kịp thời điều chuyển nguồn lực tới các dự án có khả năng triển khai tốt.

Các điểm nghẽn về giải phóng mặt bằng, thủ tục đầu tư, nguồn vật liệu xây dựng đang được tập trung tháo gỡ quyết liệt. Cùng với đó là đẩy mạnh cải cách hành chính, rút ngắn thời gian thực hiện dự án, nâng cao tính minh bạch và mức độ sẵn sàng của môi trường đầu tư.

Bên cạnh nguồn lực ngân sách, tỉnh tiếp tục đẩy mạnh hợp tác công - tư (PPP), khuyến khích xã hội hóa đầu tư, qua đó phát huy tối đa hiệu quả “vốn mồi”. Quan điểm của Bắc Ninh là đầu tư công phải đi trước một bước để kiến tạo không gian phát triển mới và thu hút dòng vốn chất lượng cao.

Trong giai đoạn hiện nay, Bắc Ninh sẽ đổi mới hoạt động xúc tiến đầu tư như thế nào, thưa bà?

Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư chuyển mạnh từ chiều rộng sang chiều sâu, Bắc Ninh xác định đổi mới xúc tiến đầu tư là yêu cầu tất yếu để nâng cao chất lượng tăng trưởng.

Sau khi sáp nhập, tỉnh Bắc Ninh có quy mô lớn hơn về không gian, dân số và tiềm lực, tạo cơ hội tái cấu trúc chiến lược xúc tiến đầu tư theo hướng bài bản, chuyên sâu, hiệu quả hơn.

Điểm thay đổi cốt lõi là chuyển từ “mời gọi đầu tư” sang “chủ động lựa chọn và chuẩn bị sẵn điều kiện đón nhà đầu tư”. Hoạt động xúc tiến tập trung vào các lĩnh vực ưu tiên như công nghệ cao, bán dẫn, điện tử, công nghệ số, logistics hiện đại, hướng tới các tập đoàn lớn, có năng lực tài chính và công nghệ.

Tỉnh chú trọng chuẩn bị đồng bộ các điều kiện nền tảng, đặc biệt là quỹ đất và hạ tầng công nghiệp. Hiện Bắc Ninh có 39 khu công nghiệp, 64 cụm công nghiệp, cùng 99 dự án nhà ở xã hội, tạo điều kiện thuận lợi cho nhà đầu tư và người lao động.

Các dự án hạ tầng trọng điểm như Cảng hàng không quốc tế Gia Bình đang được triển khai, gắn với quy hoạch các khu đô thị, công nghiệp công nghệ cao, trung tâm R&D và logistics.

Bên cạnh đó, tỉnh đổi mới phương thức xúc tiến theo hướng chuyên sâu, có trọng tâm, nghiên cứu xu hướng dòng vốn toàn cầu và coi DN đang hoạt động là kênh quảng bá hiệu quả. Cơ chế đối thoại, đồng hành với DN tiếp tục được duy trì, góp phần tạo dựng niềm tin cũng như sự gắn bó lâu dài của DN.

Sau khi thu hút các dự án đầu tư quy mô lớn, Bắc Ninh sẽ thiết lập cơ chế theo dõi, đánh giá và đồng hành như thế nào để bảo đảm dự án được triển khai đúng tiến độ, phát huy hiệu quả thực chất và tạo tác động lan tỏa tích cực đối với nền kinh tế địa phương?

Bắc Ninh xác định việc theo dõi, đánh giá và đồng hành với nhà đầu tư là quá trình xuyên suốt, nhằm bảo đảm tiến độ, hiệu quả, tác động lan tỏa dự án.

Công tác giám sát được thực hiện thông qua hệ thống báo cáo theo quy định của Bộ Tài chính, kết hợp báo cáo trực tuyến và định kỳ, giúp cập nhật, tổng hợp dữ liệu phục vụ quản lý. Các cơ quan chức năng theo dõi chặt chẽ việc tuân thủ pháp luật, tiến độ, sử dụng đất và môi trường.

Sở Tài chính đang được giao nghiên cứu triển khai phần mềm theo dõi dự án nhằm nâng cao tính liên thông và hiệu quả quản lý từ giai đoạn chấp thuận đến vận hành.

Bên cạnh đó, công tác đánh giá được thực hiện xuyên suốt từ khâu tham mưu đến quyết định đầu tư. Sở Tài chính thẩm định toàn diện về năng lực tài chính, phương án vốn và hiệu quả kinh tế - xã hội, làm cơ sở cho cấp có thẩm quyền xem xét. Trong quá trình triển khai, việc đánh giá tiếp tục được thực hiện định kỳ để kịp thời điều chỉnh hoặc xử lý vi phạm.

Về cơ chế đồng hành, tỉnh thiết lập hệ thống tiếp nhận, xử lý thông tin đa kênh như nền tảng trực tuyến, đường dây nóng, đối thoại định kỳ và hiệp hội DN. Các kiến nghị được phân loại, xử lý kịp thời; những vướng mắc về cơ chế, chính sách được tổng hợp, kiến nghị cấp có thẩm quyền xem xét.

Bên cạnh đó, Bắc Ninh chú trọng phát triển hệ sinh thái DN, hỗ trợ DN trong nước nâng cao năng lực, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của khu vực FDI, qua đó nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và năng lực cạnh tranh.

Với cách tiếp cận đồng bộ từ chính sách đến tổ chức thực hiện, Bắc Ninh đang từng bước bảo đảm các dự án đầu tư không chỉ đúng tiến độ mà còn mang lại hiệu quả thực chất và tác động lan tỏa bền vững.

Trân trọng cảm ơn bà!

Nguồn: Vietnam Business Forum