Tồn kho tăng, đẩy doanh nghiệp vào thế khó

Nền kinh tế vĩ mô còn gặp nhiều khó khăn, điều này đã ảnh hưởng tới sức chi tiêu của người dân trong quý I/2013. Thống kê của Tổng cục Thống kê cho thấy ở tất cả các lĩnh vực lượng hàng tồn kho đều tăng vọt so với cùng kỳ năm trước. Mặc dù Chính phủ đã có sự chỉ đạo quyết liệt nhằm nâng cao sức cầu trong dân nhưng dường như chính sách vẫn chưa mang lại tác động rõ rệt.

Tồn kho tăng cao

Trước đó, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 02/NQ- CP về một số giải pháp tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, hỗ trợ thị trường, giải quyết nợ xấu nhưng lượng hàng tồn kho ở các doanh nghiệp không vì thế mà giảm đi. Theo con số thống kê của Tổng cục Thống kê về tình hình kinh tế xã hội quý I/2013, chỉ số tồn kho tại thời điểm ngày 1/3 của ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 16,5% so với cùng thời điểm năm trước, nhưng vẫn thấp hơn so với mức tăng của tháng 2/2013 (19,9%). Bên cạnh điểm sáng ở một số ngành có mức tồn kho giảm như dệt may, sản xuất giấy và các sản phẩm từ giấy, sản xuất sản phẩm điện tử, sản xuất đồ uống… thì vẫn còn rất nhiều ngành không giải quyết được bài toán hàng tồn kho, thậm chí mức độ còn tăng lên như sản xuất thuốc, hóa và dược liệu tăng 22%, hóa chất và các sản phẩm hóa chất tăng 27,4%, bê tông và các sản phẩm từ xi măng, thạch cao tăng 28%, sản xuất giường, tủ, bàn ghế tăng 28,4%. Thậm chí tồn kho tăng vọt như sản xuất dây, cáp điện tăng tới 62%.... Tại TP HCM tồn kho của các sản phẩm liên quan đến ngành điện tử tăng tới 93,4%.

Trong lĩnh vực BĐS, theo thông kê của Bộ Xây dựng, hiện trên cả nước đang có khoảng 42.000 căn nhà bị tồn kho trong đó có khoảng 26.444 căn hộ và 15.788 nhà thấp tầng. Riêng trên địa bàn Hà Nội số lượng căn hộ tồn kho đang rất lớn với khoảng 5.789 căn hộ (tương đương với 566.610m2 sàn), biệt thự, nhà liền kề khoảng 3.483 căn (tương đương với 874.825m2 sàn), phân khúc ăn phòng cho thuê cũng tồn khoảng 175.000 m2.

Với mặt hàng thép, tính đến ngày 15/3/2013, lượng hàng tồn kho ở vào khoảng 330.000 tấn, tăng 15% (tương ứng với khoảng 50.000 tấn) so với cùng kỳ năm trước. xi măng tồn khoảng 0,87 triệu tấn, tăng 25% (tương ứng với 17.000 tấn) so với cùng kỳ; Clinker tồn 2,3 triệu tấn, tăng 5% (tương với 10.000 tấn) so với cùng kỳ.

Ở ngành mía đường, thống kê cuả Hiệp hội Mía đường Việt Nam, tính đến cuối quý I/2013, số lượng đường tồn kho đang là khoảng 400.000 tấn. Đây được xem là mức tồn kho lớn nhất từ trước đến nay. Nguyên nhân chính là do mức tiêu thụ giảm mạnh trong khi sản xuất lại tăng.

Đẩy mạnh thực hiện các giải pháp

Tồn kho tăng cao đang tạo ra những áp lực nhất định đối với các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh. Những khó khăn của nền kinh tế vĩ mô đã tác động sâu, rộng tới hoạt động sản xuất, kinh doanh, thị trường BĐS bị đóng băng đã tác động nhiều tới nguồn cầu của thị trường, điều này khiến cho những ngành sản xuất có liên quan như xi măng, sắt, thép, gạch… bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Thực tế, Chính phủ trong thời gian qua cũng đã đưa ra nhiều biện pháp để kích cầu thị trường, trong đó phải kể đến Nghị quyết 02/NQ- CP của Chính phủ ban hành ngày 7/1/2013 nhằm tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, hỗ trợ thị trường và giải quyết nợ xấu. Theo đó, Chính phủ cùng các bộ, ngành sẽ tập trung giải quyết hàng tồn kho, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, thúc đẩy sản xuất kinh doanh phát triển với những biện pháp như giảm các loại thuế, quy định đối tượng cho vay ưu tiên, ưu tiên xử lý tồn kho BĐS ở phân khúc nhà ở xã hội…

Tuy nhiên, tác động của chính sách đối với thị trường vẫn chưa tạo hiệu quả rõ rệt. Theo nhiều chuyên gia kinh tế, Nghị quyết vẫn chưa đạt được kết quả như mong muốn, bởi thời điểm ban hành Nghị quyết trùng với Tết Nguyên đán, chính vì vậy, tính đến nay, thời gian thực hiện chưa được nhiều, độ trễ của chính sách vẫn còn. Trong khi đó, nhiều giải pháp mang tính chất hỗ trợ vẫn còn nằm trên giấy như gói tín dụng 30.000 tỉ đồng với ưu đãi lãi suất thấp cho thị trường BĐS nhằm hỗ trợ người thuê, thuê mua và xây dựng nhà ở xã hội, nhưng cho đến nay vẫn chưa chính thức thực hiện. Việc tiếp cận nguồn vốn của đa số các doanh nghiệp hiện nay cũng còn gặp nhiều khó khăn, trong đó nguyên nhân chủ yếu là từ thủ tục cho vay. Những nguyên nhân trên khiến cho việc xử lý hàng tồn kho càng trở nên khó khăn hơn.

Các chuyên gia kinh tế cũng cho rằng, trong thời điểm khó khăn hiện nay, bản thân các doanh nghiệp cũng cần nâng cao tính chủ động trong việc tiếp cận thị trường, linh hoạt trong việc thực hiện các giải pháp tái cấu trúc doanh nghiệp, nâng cao tính cạnh tranh…

Theo ông Nguyễn Thanh Hòa, Phó vụ trưởng Vụ Kế hoạch (Bộ Công Thương), các doanh nghiệp cũng đã và đang có những biện pháp để khắc phục những khó khăn điều này được thể hiện qua việc một số sản phẩm bị tồn kho lớn đang có xu hướng giảm. Trong thời gian tới, Chính phủ và Bộ Công Thương sẽ tích cực triển khai Nghị quyết 02 nhằm nâng cao tính hiệu quả đồng thời tạo niềm tin cho doanh nghiệp trong thời gian tới.

Sĩ Sơn