Nếu thời điểm tái lập tỉnh (năm 1992), nền công nghiệp của Sóc Trăng còn rất nhỏ bé, công nghệ lạc hậu, sản xuất chủ yếu bằng thủ công, sức cạnh tranh hàng hóa thấp thì đến nay sau 25 năm phát triển, diện mạo công nghiệp Sóc Trăng đã có những thay đổi mạnh mẽ, tốc độ tăng trưởng luôn cao hơn mức tăng trưởng GDP của tỉnh, đóng góp quan trọng vào phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH) và sự nghiệp công nghiệp hóa-hiện đại hóa của tỉnh nhà.
Những con số biết nói
Nếu như năm 1992, giá trị sản xuất công nghiệp của Sóc Trăng chỉ đạt 478 tỷ đồng thì đến năm 2017 đã tăng lên con số 27.236 tỷ đồng. Tăng trưởng trong giai đoạn 1992 - 2017 có được nhờ vào sự tăng trưởng sản lượng của một số sản phẩm chủ yếu như: tôm đông tăng 20,07%/năm, gạch các loại tăng 11,41%/năm, đường kết tăng 5,3%/năm, gạo và có thêm một số sản phẩm khác như bia, nước uống đóng chai, hàng may mặc, bánh kẹo... Nếu như năm 1992, tỷ trọng khu vực I, II, III của Sóc Trăng lần lượt là 68,30% - 9,68% - 22,02% thì sau 25 năm, tỷ trọng 3 khu vực lần lượt là 40,4% - 17,2% - 42,4%. Như vậy sau 25 năm, tăng trưởng của ngành công nghiệp vừa làm gia tăng giá trị kinh tế cho Sóc Trăng vừa tích cực góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế tỉnh nhà. Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Sóc Trăng – ông Võ Văn Chiêu cho biết theo báo cáo đánh giá thành tựu 25 năm tái lập tỉnh, tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân của Sóc Trăng giai đoạn 1992 - 2017 là 10,41%/năm, trong đó khu vực I tăng 7,50%/năm, khu vực II tăng 13,98%/năm và khu vực III tăng 13,34%/năm. “Rõ ràng tăng trưởng ở khu vực II và khu vực III đã giúp cho tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế Sóc Trăng lên 2 con số” – ông Chiêu khẳng định đầy hồ hởi.
Nổi bật trong giai đoạn này là cơ cấu nội bộ các ngành công nghiệp của tỉnh cũng có sự chuyển biến tích cực. Ngoài công nghiệp chế biến thủy sản giữ vai trò chủ lực, các ngành phụ trợ như: sản xuất vật liệu xây dựng, cơ khí gia công, tiểu thủ công nghiệp (TTCN), ngành nghề truyền thống và dịch vụ ở nông thôn bước đầu đã phát triển. Các doanh nghiệp, cơ sở chế biến trên địa bàn luôn quan tâm đầu tư đổi mới thiết bị, công nghệ, sản xuất theo hướng đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao chất lượng, tạo nhiều sản phẩm mới có giá trị kinh tế và xuất khẩu.
Nếu khi mới tái lập tỉnh, cả tỉnh không có khu – cụm công nghiệp (CCN) tập trung thì hiện nay các khu, CCN đã được hình thành đáp ứng hiệu quả nhu cầu sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp; trong đó: KCN An Nghiệp đạt tỷ lệ lấp đầy 86,88% diện tích quy hoạch cho thuê; KCN Trần Đề đã hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng toàn bộ dự án với diện tích 122,95 ha. UBND tỉnh Sóc Trăng cũng đã phê duyệt thành lập 7 CCN, tạo tiền đề để ngành công nghiệp - TTCN tỉnh nhà phát triển mạnh mẽ trong tương lai.
Ngành Công Thương cũng đã tham mưu UBND tỉnh triển khai nhiều dự án phát triển điện trên địa bàn; nổi bật là dự án Trung tâm nhiệt điện Long Phú quy mô 3 nhà máy, hiện 1 nhà máy đang được xây dựng. Đến nay, toàn bộ lưới điện trung thế là 22 KV và lưới điện phân phối trung hạ thế tương đối hoàn chỉnh, tạo thuận lợi lớn trong cung cấp điện cho sinh hoạt và sản xuất. Sản lượng điện thương phẩm tăng gấp 38 lần năm 1992, tốc độ tăng trưởng 16%/năm; đã hoàn thành mục tiêu 100% xã có điện.
Tiến tới xanh hóa nền công nghiệp
Theo chia sẻ của ông Chiêu, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIII, Kế hoạch số 06/KH-UBND ngày 13/01/2016 của UBND tỉnh về phát triển KT - XH tỉnh Sóc Trăng 5 năm 2016 - 2020 và Chương trình phát triển ngành Công Thương giai đoạn 2017 - 2020 đều nhất quán quan điểm: "Phát triển công nghiệp trên cơ sở tập trung phát triển ngành công nghiệp điện song song với nâng cao hiệu quả ngành công nghiệp chế biến, chế tạo. Tập trung phát triển các ngành hàng có lợi thế cạnh tranh, sản xuất các sản phẩm tạo nguồn thu lớn cho ngân sách nhà nước, giải quyết nhiều việc làm và khai thác nguồn nguyên liệu tại chỗ; tăng dần các ngành công nghiệp cơ bản, ngành công nghiệp có hàm lượng công nghệ cao, chất xám cao".
Ngày 17/01/2018, UBND tỉnh Sóc Trăng đã phê duyệt Kế hoạch hành động tăng trưởng xanh tỉnh Sóc Trăng giai đoạn 2017 - 2020, định hướng đến năm 2025, theo đó nhiệm vụ chủ yếu của ngành Công Thương là thúc đẩy phát triển các nguồn năng lượng sạch, năng lượng tái tạo và khuyến khích, hỗ trợ doanh nghiệp lĩnh vực công thương thực hiện xanh hóa sản xuất, cụ thể gồm: 8 chương trình, dự án ưu tiên về giảm phát thải khí nhà kính trong lĩnh vực công nghiệp, năng lượng; 2 chương trình, dự án ưu tiên về xanh hóa sản xuất. Đây là chủ trương chung của ngành Công Thương về phát triển công nghiệp sạch.
Với định hướng phát triển trên, trước hết ngành Công Thương Sóc Trăng vẫn sẽ tập trung hỗ trợ các doanh nghiệp thực hiện xanh hóa sản xuất đối với các sản phẩm nông, thủy sản xuất khẩu mà tỉnh có thế mạnh (gồm sản phẩm giá trị gia tăng từ tôm, cá, mực, gạo, rau củ quả...) và các đặc sản truyền thống (bánh pía, lạp xưởng, khô...). Song song đó, ngành công nghiệp năng lượng tái tạo đang được các ngành, các cấp tập trung khuyến khích, hỗ trợ các dự án sớm đi vào hoạt động, tạo ra các sản phẩm năng lượng sạch (điện gió, điện mặt trời...). Tính đến nay, cả 13/13 vị trí được quy hoạch xây dựng nhà máy điện gió tại Sóc Trăng giai đoạn đến năm 2020 đều đã có nhà đầu tư đăng ký khảo sát, trong đó: 2 nhà đầu tư đã được cấp chủ trương đầu tư và 1 nhà đầu tư đã khởi công dự án (ngày 30/1/2018); các nhà đầu tư còn lại đã khảo sát, đo gió và đang lập hồ sơ xin chủ trương đầu tư. Về điện mặt trời, đến nay đã có 8 nhà đầu tư được chấp thuận cho nghiên cứu, khảo sát để lập dự án đầu tư. Nguyên Nguyên