Các địa phương, doanh nghiệp cần tập trung đẩy mạnh liên kết các công đoạn của chuỗi giá trị lớn gắn sản xuất với tiêu dùng, chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất, hạn chế rủi ro tối đa trong cung cầu. Đây là khuyến nghị của Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Nguyễn Xuân Cường nhằm thực hiện mục tiêu phát triển ngành nông nghiệp trong thời gian tới.
Nhiều mặt hàng tỷ USD
Tại Diễn đàn “Thúc đẩy sản xuất gắn với tiêu thụ nông sản Việt Nam năm 2019” diễn ra mới đây, Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Nguyễn Xuân Cường cho biết: "Đối với thị trường tiêu thụ trong nước, hạ tầng thương mại đã được đầu tư với hệ thống 8.600 chợ, 1.223 siêu thị, trung tâm thương mại; liên kết tiêu thụ theo chuỗi được đẩy mạnh với 1.096 chuỗi; 3.174 địa điểm bán sản phẩm; 7.000 cơ sở chế biến sản phẩm…". Một tín hiệu vui khác là năm 2018, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt hơn 40 tỷ USD, thặng dư thương mại đạt 8,72 tỷ USD. Thị trường tiêu thụ nông sản Việt Nam ngày càng mở rộng và đã xuất khẩu tới hơn 180 quốc gia trên thế giới. Nhiều mặt hàng mới, cây, con, giống đã vào các thị trường khó tính, với những tiêu chuẩn khắt khe như: Thịt gà xuất khẩu tới Nhật Bản, vú sữa vào Hoa Kỳ, chôm chôm vào New Zealand, chanh leo vào EU...

Khằng định lại những lợi thế tiềm năng của những mặt hàng tỷ USD của ngành, Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường tái khẳng định, trong năm 2019, nông nghiệp nước nhà quyết phấn đấu đạt kim ngạch xuất khẩu 43 tỷ USD.
Vẫn cần những giải pháp căn cơ
Mặc dù được các nhà khoa học, giới chuyên gia đánh giá cao nhưng trên thực tế trong năm 2019 ngành nông nghiệp Việt Nam vẫn gặp phải những khó khăn thách thức từ nội hàm nền kinh tế trong nước cũng như những tác động khách quan từ những thay đổi địa chính trị kinh tế thế giới.
Ngoài ra, theo phân tích của chuyên gia kinh tế TS. Võ Trí Thành, Viện nghiên cứu Chiến lược và Cạnh tranh, việc hút vốn đầu tư vào ngành nông nghiệp rõ ràng ít hấp dẫn hơn so với các ngành nghề khác. Song nếu có chiến lược dẫn vốn dài hơi, bài bản thì đây lại là “vựa thóc” khổng lồ mang lại giá trị kinh tế rất cao. Quan trọng nhất vẫn là tạo niềm tin cho nhà đầu tư, doanh nghiệp, tạo cơ chế thông thoáng minh bạch hơn.
Ông Nguyễn Nam Hải, Chủ tịch Hiệp hội Hồ tiêu Việt Nam chia sẻ câu chuyện của ngành, năm 2018 cũng là thời điểm Việt Nam mất đi mốc xuất khẩu tỷ USD. Bởi theo số liệu thống kê của Cục Xuất nhập khẩu - Bộ Công Thương, sản lượng xuất khẩu hồ tiêu của Việt Nam tăng 8% về lượng, nhưng không bù nổi mức giá sụt tới 37,3% so với năm trước đó. Nguyên nhân bởi sự không điều chỉnh, cạnh tranh về giá của loại gia vị đặc trưng nhiệt đới này. Vì hiện, giá hồ tiêu thế giới trên dưới 43.000 đồng/kg, mà giá thành sản xuất của nông dân Việt Nam thì trên dưới 50.000 đồng/kg, nên việc khó cạnh tranh giành thị phần là điều vô cùng khó khăn, ông Nguyễn Nam Hải, nhấn mạnh.
Tái khẳng định câu chuyện cải tổ ngành nông nghiệp, Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường cho rằng, thời gian tới đây, nông nghiệp Việt phải đối diện và giải quyết ba bài toán lớn bao gồm: Tổ chức lại nền sản xuất với 8,6 triệu hộ nhỏ lẻ thành một nền nông nghiệp tập trung hướng đến hàng hóa có quản trị; Tổ chức sản xuất nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu; và Hội nhập sâu rộng trước sự cạnh tranh quyết liệt của các nền kinh tế toàn cầu. Phải làm sao tạo ra sức mạnh tổng hợp liên kết của hơn 8,6 triệu hộ nông dân liên kết chặt chẽ với 5 vạn hợp tác xã và hơn 10.000 triệu doanh nghiệp Việt. Có sự liên kết chặt chẽ giữa khu vực sản xuất, chế biến đến tổ chức thị trường thì đường đến thành công của nông nghiệp Việt Nam mới có cơ bứt phá thành công được, Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường, khẳng định.
Anh Phương