Tăng giá điện vẫn chưa đủ để thu hút đầu tư

Từ ngày 1/3/2011, giá điện tại VN đã chính thức tăng 15,3%, tuy nhiên, ông Hoàng Quốc Vượng, Thứ trưởng Bộ Công Thương VN lại cho rằng mức tăng hiện tại vẫn chưa đủ để đẩy mạnh các nhà đầu tư tham gia vào ngành điện. Giá bán vẫn thấp hơn giá thành nên các nhà đầu tư sẽ gặp khó khăn.

Vẫn khó thu hút đầu tư

Theo tính toán của Bộ Công Thương VN, việc điều chỉnh giá điện lần này chủ yếu là để bù đắp các chi phí đầu vào được chuyển vào giá điện (như tăng giá than và giá khí cho phát điện) và chỉ để giảm một phần lỗ đã phát sinh cho doanh nghiệp, chứ không phải là tăng giá để đầu tư cho hệ thống.

Cụ thể, giá điện mới được tính trên cơ sở hài hoà giữa các yếu tố giá than cho sản xuất điện tăng 5% so với hiện hành; tỷ giá ngoại tệ mà doanh nghiệp phải chịu chênh lệch tỷ giá là 1.400 đ/USD khi thanh toán theo tỷ giá liên ngân hàng và xấp xỉ 3.000 đ/USD khi thanh toán theo tỷ giá của thị trường tự do; Lợi nhuận của Tập đoàn Điện lực Việt Nam EVN được tính bằng 0%.

Thêm vào đó, chi phí phát sinh của EVN từ các năm trước vẫn chưa được tính vào giá điện năm 2011 để thu hồi, cụ thể các chi phí còn treo lại như: Chi phí vận hành bảo dưỡng (O&M) và chi phí công suất của nhà máy điện Cà Mau các năm 2008-2009; Chi phí tiếp nhận lưới điện hạ áp nông thôn từ 2010 trở về trước còn lại; Phí dịch vụ môi trường rừng đối với các nhà máy thủy điện năm 2011; Chi phí lãi vay vốn lưu động cho mua dầu phát điện trong mùa khô năm 2011; Chi phí tăng thêm do phát điện giá cao năm 2010; Chi phí chênh lệch tỷ giá đến 31/12/2010; Chi phí hỗ trợ giá điện cho hộ nghèo năm 2011. Tổng cộng các khoản chi phí chưa được tính vào giá điện trong năm 2011 lên đến hàng chục nghìn tỷ đồng.

Như vậy, khi quyết định tăng giá điện, Chính phủ đã cân nhắc chỉ bù đắp một phần chi phí phát sinh cho ngành điện nói chung và cho EVN nói riêng, doanh nghiệp sản xuất kinh doanh điện vẫn chịu lỗ khi giá điện được điều chỉnh ở mức thấp nhằm giảm thiểu ảnh hưởng của tăng giá điện tới tốc độ tăng trưởng kinh tế và đời sống xã hội.

Các chuyên gia kinh tế cho rằng, để đảm bảo khả năng cung cấp điện ổn định lâu dài của hệ thống điện, cần thiết phải có cơ chế điều chỉnh giá điện để doanh nghiệp thu hồi một phần các chi phí này khi điều kiện cho phép.

Ông Hoàng Quốc Vượng, Thứ trưởng Bộ Công Thương nhận định: giá điện năm nay vẫn chưa đủ để đẩy mạnh các nhà đầu tư tham gia vào sản xuất điện. Nguyên nhân là giá điện vẫn thấp hơn giá thành nên các nhà đầu tư nếu vào sản xuất điện vẫn sẽ gặp khó khăn.

Đánh giá ảnh hưởng của tăng giá điện

Với mức tăng giá điện so với giá thực hiện năm 2010 là 165 đồng/kWh (15,3%), ảnh hưởng đến sản xuất, đời sống nhân dân và phát triển kinh tế đã được xem xét để giữ ở mức thấp nhất. Do tăng giá điện, ước tính sẽ trực tiếp làm tăng CPI khoảng 0,46%.

Về tác động đến các ngành sản xuất, dự kiến giá điện cho sản xuất tăng bình quân khoảng 12%, làm tăng giá thành sản xuất của các ngành sản xuất từ 0,01 – 1,33%. Đối với các ngành cán thép, xi măng, sản xuất sợi, tỷ lệ tăng giá thành sản phẩm do điều chỉnh giá điện khoảng từ 0,38-1,33%; Đối với các ngành thuốc lá, bia, sản xuất bao bì, tỷ lệ tăng giá thành sản phẩm do điều chỉnh giá điện khoảng từ 0,01-0,46%.

Đối với các hộ sử dụng điện sinh hoạt, ảnh hưởng của điều chỉnh giá điện tăng khoảng từ 32-52 nghìn đồng. Đối với các hàng hoá thiết yếu cho sinh hoạt hàng ngày như thực phẩm, hàng may mặc, nhiên liệu xăng dầu…, thực tế, tỷ trọng chi phí tiền điện trong giá thành các mặt hàng này là rất nhỏ do đó tỷ lệ tăng giá các mặt hàng này do điều chỉnh giá điện là không đáng kể.

Ông Hoàng Quốc Vượng, Thứ trưởng Bộ Công Thương cho biết, việc điều chỉnh giá điện năm 2011 là một bước đi trong lộ trình để thực hiện thị trường hoá giá điện và để giá điện thực sự trở thành tín hiệu thu hút đầu tư vào các công trình điện, đảm bảo cho hệ thống điện có đủ nguồn cung cấp, đủ năng lực truyền tải và phân phối điện, vận hành ổn định. Đồng thời, cơ chế giá điện áp dụng đảm bảo bù giá hợp lý giữa các nhóm khách hàng, thực hiện được chính sách bù giá điện của Chính phủ đối với người nghèo, người có thu nhập thấp.

Biểu giá điện năm 2011 được điều chỉnh trên nguyên tắc không gây ra sự biến động lớn về giá; bảo đảm an sinh xã hội, đặc biệt đối với các hộ nghèo và các hộ thu nhập thấp, tức là nhà nước vẫn có cơ chế hỗ trợ giá điện cho các hộ này; giá điện cho các thành phần được xây dựng minh bạch, không có bù chéo trong giá giữa các đối tượng khách hàng; giá điện được tính toán để tách bạch chức năng kinh doanh và bảo trợ xã hội của ngành điện.

Tình hình thiếu điện 2011 sẽ bớt căng thẳng

Hiện nay, cung ứng điện của hệ thống điện quốc gia đang phải đối mặt với những khó khăn như các nhà máy nhiệt điện than mới đưa vào vận hành ở miền Bắc vẫn đang trong giai đoạn vận hành chưa ổn định. Sự cố máy biến áp tổ máy tuabin hơi 240MW của nhà máy điện khí BOT Phú Mỹ 3 vào ngày 23 tháng 01 năm 2011 và các hồ chứa thủy điện phải xả nước cho sản xuất vụ Đông Xuân 2010 - 2011 với tổng lượng nước xả 2 đợt đạt gần 3 tỷ m3 cũng ảnh hưởng đến sản xuất điện.

Với những vấn đề khó khăn ảnh hưởng đến cung ứng điện nêu trên, dự kiến kế hoạch cung ứng điện từ tháng 3 cho đến hết tháng 6 năm 2011: Tổng sản lượng điện năng phát và nhập khẩu có thể cung ứng được của hệ thống điện quốc gia trong 4 tháng tới là 38,04 tỷ kWh và đáp ứng được cơ bản nhu cầu điện với tăng trưởng trung bình dưới mức 15%.

Theo dự báo của EVN, tổng nhu cầu điện sản xuất toàn quốc năm 2011 là 117,63 tỷ kWh, tăng 17,63% so với tổng sản lượng điện thực hiện năm 2010 (100,1 tỷ kWh), trong đó tổng nhu cầu điện sản xuất 6 tháng mùa khô 2011 là 56,14 tỷ kWh tăng 18,3% so với thực hiện 6 tháng mùa khô 2010, tổng nhu cầu điện sản xuất 6 tháng cuối năm 2011 là 61,49 tỷ kWh tăng 16,8% so với thực hiện 6 tháng cuối năm 2010.

Trong thời gian tới, để nâng cao khả năng cung ứng điện trong các tháng còn lại của mùa khô năm 2011 ở mức cao nhất có thể nhằm đáp ứng nhu cầu điện cho sản xuất và sinh hoạt của nhân dân, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục chỉ đạo EVN theo dõi sát khả năng phát điện của các nguồn điện trong hệ thống, đảm bảo cung cấp điện tối đa trong khả năng có thể và vận hành hệ thống điện an toàn trong thời gian tơi.