Thị trường vàng: Độc quyền nhiều lợi ích

Thị trường vàng miếng đang trải qua những chuyển biến quan trọng trước khi đi vào một giai đoạn mới.

Dù có hàng chục thương hiệu vàng nhưng thị trường chỉ giao dịch vàng SJC. Kể cả doanh nghiệp có thương hiệu được người dân biết đến như PNJ, SBJ, AAA... cũng phải mang vàng nguyên liệu xếp hàng chờ Công ty SJC dập ra vàng SJC để bán trong hệ thống của mình. Người dân nắm giữ vàng các thương hiệu khác từ nhiều năm trước, giờ đang chịu thiệt thòi về giá bán, mặc dù NHNN đã khẳng định các loại vàng miếng khác vẫn có giá trị lưu thông bình thường sau khi Nghị định 24 về quản lý kinh doanh vàng có hiệu lực.

Nghị định 24 về quản lý thị trường vàng, được Chính phủ ban hành hôm 3/4, xác định lộ trình để rà soát lại việc đăng ký kinh doanh và xem xét đơn vị nào có đủ điều kiện kinh doanh.

Tuần qua ghi nhận sự hỗn loạn về giá và những lo ngại của người dân đang nắm giữ vàng miếng không phải của SJC. Nhiều người chọn cách bán ra vàng “phi SJC” để yên tâm hơn trước những thay đổi chính sách và biến động thị trường. Mức giá bán ra thấp hơn nhiều nếu so với vàng SJC, vàng rồng Thăng Long của Bảo Tín Minh Châu hiện tại vẫn thấp hơn vàng SJC trên 1,1 triệu đồng/lượng, trước đó, có lúc còn thấp hơn tới 2 triệu đồng/lượng. Đó chưa kể những thương hiệu vàng nhỏ lẻ khác, mức chênh lệch vẫn thấp hơn SJC đến hơn 2 triệu đồng/lượng. Đó cũng là mức chênh mà vàng các thương hiệu nhỏ hơn đang phải chấp nhận.

Thực ra, các DN kinh doanh vàng cũng như các hiệu vàng kinh doanh nhỏ vẫn có nhu cầu lớn mua vàng làm nguyên liệu chế tác vàng trang sức. Nhưng giá vàng trang sức bao giờ cũng thấp hơn vàng miếng, nên việc mua vàng các thương hiệu ngoài SJC bị dìm giá thấp hơn, thậm chí bị từ chối mua vào.

Chính vì thị trường bị xáo trộn do người dân bán vàng các thương hiệu khác SJC, thị trường cho thấy các mức giá không thống nhất. Giá vàng trong nước vẫn cao hơn giá thế giới. So sánh giá trong ngày 10/4 cho thấy, vàng vàng miếng SJC tại Hà Nội niêm yết giao dịch ở mức 43,42 triệu đồng/lượng - 43,52 triệu đồng/lượng. Giá vàng miếng của Bảo Tín Minh Châu 42,05 triệu đồng/lượng - 42,35 triệu đồng/lượng. Giá vàng thế giới giao ngay tại New York là 1.645,5 USD/ounce, tính theo tỷ giá niêm yết của Vietcombank niêm yết ở mức 20.870 VND/USD, giá vàng thế giới quy đổi là khoảng 41,86 triệu đồng/lượng sau khi đã trừ các chi phí. Mức giá này thấp hơn tới 1,68 triệu đồng mỗi lượng so với giá vàng SJC.

Trước phản ứng của thị trường và lo ngại của người dân đang sở hữu vàng miếng không phải thương hiệu SJC, NHNN đã có thông tin công khai về vấn đề này. Ông Nguyễn Quang Huy - Vụ trưởng Vụ Quản lý ngoại hối (NHNN) khẳng định các loại vàng miếng, bao gồm cả vàng miếng SJC và vàng miếng khác được mua bán, trao đổi tại các tổ chức tín dụng và DN được NHNN cấp giấy phép kinh doanh mua bán vàng miếng sau thời hạn chuyển tiếp do NHNN quy định. Do đó, người dân cần bình tĩnh, thận trọng trước các thông tin thất thiệt.

Dự kiến thông tư hướng dẫn thực hiện nghị định 24 sẽ được đưa ra trong thời gian tới, sẽ có 6 tháng để các DN kinh doanh vàng miếng chuẩn bị hoàn tất thủ tục xin cấp phép kinh doanh mua bán vàng miếng hoặc chuẩn bị chuyển hẳn sang sản xuất, kinh doanh mua bán vàng trang sức, mỹ nghệ.

Trước đó, sau những cơn sốt vàng năm 2011, NHNN đã có những bước đi thận trọng nhưng kiên quyết để lập lại trật tự trên thị trường vàng, chống các cơn sốt giá vàng và tình trạng buôn lậu vàng, nhằm ổn định thị trường ngoại hối. Thống đốc NHNN đã tuyên bố trước Quốc hội việc Nhà nước độc quyền kinh doanh vàng miếng, và việc này đã được thực hiện từ hơn 6 tháng nay qua việc quản lý thương hiệu SJC. NHNN đã thành công khi chặn đứng việc buôn lậu vàng, các đầu nậu không thể đưa vàng nhập lậu đến SJC để gia công vàng miếng rồi buôn bán tự do trên thị trường như trước. Đó là thành công đáng kể trong quản lý thị trường vàng của NHNN.

Vấn đề giá vàng trong nước luôn cao hơn giá thế giới, do thị trường trong nước bị hạn chế liên thông với thị trường thế giới bằng các hạn ngạch nhập khẩu của NHNN. Người dân trong nước phải mua vàng với giá cao hơn giá thế giới, và thị trường cũng tạo ra các nguồn lợi không minh bạch của giới kinh doanh vàng. Vì thế, sau độc quyền, người dân mong muốn NHNN sẽ điều hành giá vàng sát giá thế giới. Đây là một bài toán mà NHNN buộc phải giải để tạo tâm lý an tâm cho người dân khi gửi vàng vào NH theo dự tính của NHNN.

Một điều có thể chờ đợi trong thời gian tới là giá vàng có thể giảm do không còn chịu thuế nhập khẩu vàng như hiện nay. Theo nghị định của Chính phủ, vàng nguyên liệu do NHNN nhập khẩu không còn chịu thuế nhập khẩu.

Lê Minh