DEEP C trong “bài toán thực thi” Khu thương mại tự do Hải Phòng

Khi Khu thương mại tự do (FTZ) Hải Phòng được kỳ vọng trở thành cực tăng trưởng mới của miền Bắc, câu chuyện không chỉ dừng ở thiết kế chính sách, mà nằm ở năng lực triển khai trên thực tế. Trong cấu trúc đó, DEEP C đang nổi lên như một mắt xích vận hành quan trọng, góp phần chuyển hóa lợi thế hạ tầng thành sức hút đầu tư trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu tái cấu trúc mạnh mẽ.

FTZ Hải Phòng: Dư địa lớn trong làn sóng tái cấu trúc chuỗi cung ứng

Sự dịch chuyển của chuỗi cung ứng toàn cầu trong những năm gần đây đang làm thay đổi cách các doanh nghiệp lựa chọn điểm đến đầu tư. Thay vì chỉ tập trung vào chi phí, các tập đoàn đa quốc gia ngày càng ưu tiên những thị trường có khả năng đảm bảo tính ổn định, minh bạch và duy trì hoạt động sản xuất liên tục trong dài hạn.

Trong bối cảnh đó, Hải Phòng đang nổi lên như một cực tăng trưởng mới tại phía Bắc. Lợi thế không chỉ đến từ vị trí địa lý, mà còn nằm ở hệ thống hạ tầng đang được đầu tư mạnh mẽ, đặc biệt là cảng nước sâu, mạng lưới cao tốc và sự phát triển nhanh của các khu công nghiệp quy mô lớn.

Việc xây dựng Khu thương mại tự do Hải Phòng được xem là bước đi mang tính chiến lược nhằm nâng cấp môi trường đầu tư, tạo ra cơ chế thông thoáng hơn trong lĩnh vực hải quan, logistics và ưu đãi doanh nghiệp. Đây cũng là xu hướng đã được nhiều quốc gia áp dụng nhằm thu hút dòng vốn sản xuất và thương mại quốc tế.

Tuy nhiên, theo đánh giá của các nhà đầu tư, lợi thế chính sách chỉ là điều kiện cần. Điều kiện đủ nằm ở khả năng triển khai đồng bộ và nhất quán trên thực tế. Những yếu tố như thủ tục thông quan nhanh, khả năng kết nối logistics đa phương thức, cũng như mức độ số hóa và xanh hóa trong vận hành đang trở thành tiêu chí then chốt.

Thực tế khảo sát cho thấy, các doanh nghiệp khi tìm hiểu cơ hội tại Hải Phòng thường đặt ra bốn yêu cầu cốt lõi: tính ổn định của môi trường đầu tư; thủ tục hành chính đơn giản, minh bạch; hệ thống logistics hiệu quả; và hạ tầng đáp ứng tiêu chuẩn xanh, phù hợp với các yêu cầu ESG ngày càng khắt khe.

Đây cũng chính là những tiêu chí đang định hình lại cạnh tranh giữa các khu thương mại tự do trên toàn cầu. Nếu đáp ứng được các yêu cầu này, FTZ Hải Phòng không chỉ là một mô hình thí điểm, mà có thể trở thành nền tảng để Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, đặc biệt trong các lĩnh vực sản xuất công nghệ cao và công nghiệp xanh.

DEEP C: Từ lợi thế hạ tầng đến “cánh tay vận hành” của FTZ

Trong cấu trúc phát triển FTZ Hải Phòng, một yếu tố đáng chú ý là sự hiện diện của DEEP C – tổ hợp khu công nghiệp có toàn bộ diện tích nằm trong phạm vi khu thương mại tự do. Đây không chỉ là lợi thế về vị trí, mà còn mở ra vai trò mới cho DEEP C trong việc kết nối chính sách với thực tiễn.

Với kinh nghiệm phát triển hạ tầng theo tiêu chuẩn quốc tế, DEEP C đang từng bước chuyển từ vai trò nhà cung cấp mặt bằng sản xuất sang nhà cung cấp giải pháp tổng thể cho nhà đầu tư. Hệ thống hạ tầng kỹ thuật được đầu tư đồng bộ, từ điện, nước đến các tiện ích công nghiệp, tạo nền tảng ổn định cho hoạt động sản xuất.

Đáng chú ý, trong bối cảnh các tiêu chuẩn môi trường ngày càng siết chặt, DEEP C đang đẩy mạnh phát triển các giải pháp năng lượng xanh, hướng tới đáp ứng các yêu cầu về phát thải và bền vững. Đây được xem là yếu tố quan trọng giúp thu hút dòng vốn chất lượng cao, đặc biệt từ các doanh nghiệp châu Âu và các tập đoàn đa quốc gia đang chịu áp lực từ các cơ chế như CBAM.

Bên cạnh đó, việc xây dựng hệ sinh thái dịch vụ hỗ trợ nhà đầu tư theo hướng “một cửa” cũng giúp rút ngắn thời gian triển khai dự án, giảm chi phí vận hành và hạn chế rủi ro trong quá trình hoạt động. Khi các yếu tố này được tích hợp, khu công nghiệp không chỉ là nơi sản xuất, mà trở thành một phần của chuỗi giá trị logistics – thương mại hoàn chỉnh.

Tuy nhiên, để phát huy tối đa tiềm năng, DEEP C cho rằng yếu tố then chốt vẫn nằm ở cơ chế vận hành của FTZ. Cụ thể, cần có hệ thống quy định rõ ràng, thống nhất; chính sách ưu đãi đủ sức cạnh tranh và minh bạch; cùng với sự phối hợp hiệu quả giữa các cơ quan liên quan như hải quan, cảng biển và chính quyền địa phương.

Những điều kiện này không chỉ mang tính kỹ thuật, mà trực tiếp ảnh hưởng đến quyết định đầu tư. Trong môi trường cạnh tranh toàn cầu, tính nhất quán và khả năng dự đoán của chính sách thường được đánh giá cao không kém các ưu đãi về chi phí.

Với nền tảng sẵn có, DEEP C đang có cơ hội trở thành “cánh tay vận hành” của FTZ Hải Phòng - nơi các định hướng chính sách được chuyển hóa thành trải nghiệm đầu tư cụ thể. Đây cũng là yếu tố tạo nên sự khác biệt, khi nhà đầu tư không chỉ nhìn thấy cam kết trên giấy, mà có thể đánh giá hiệu quả vận hành ngay trong thực tế.

Kỳ vọng vào giai đoạn triển khai

Việc xây dựng Khu thương mại tự do Hải Phòng đang bước vào giai đoạn quan trọng, khi trọng tâm chuyển từ thiết kế sang thực thi. Đây sẽ là giai đoạn “kiểm chứng” đối với toàn bộ mô hình, từ chính sách đến năng lực vận hành.

Trong bối cảnh đó, vai trò của các nhà phát triển hạ tầng như DEEP C trở nên đặc biệt quan trọng. Không chỉ cung cấp nền tảng kỹ thuật, những đơn vị này còn góp phần tạo dựng niềm tin cho nhà đầu tư thông qua khả năng triển khai thực tế.

Nếu các yếu tố về thể chế, hạ tầng và vận hành được kết nối hiệu quả, FTZ Hải Phòng có thể trở thành một điểm đến cạnh tranh trong khu vực, thu hút dòng vốn đầu tư chất lượng cao và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Ở góc độ dài hạn, lợi thế của Hải Phòng sẽ không chỉ đến từ vị trí địa lý hay ưu đãi chính sách, mà từ khả năng xây dựng một hệ sinh thái đầu tư ổn định, minh bạch và vận hành hiệu quả. Và trong hệ sinh thái đó, DEEP C đang cho thấy tiềm năng trở thành một trong những mắt xích quan trọng, góp phần hiện thực hóa tham vọng phát triển của thành phố.

Lê Hiền  (Vietnam Business Forum)