Phát triển thương hiệu cá ngừ đại dương Phú Yên lên tầm quốc tế

Tiên phong trong khai thác cá ngừ đại dương với sản lượng đánh bắt hàng năm nhiều nhất cả nước, Phú Yên được tôn vinh là “thủ phủ” của nghề đánh bắt, chế biến và xuất khẩu cá ngừ với thương hiệu đã nổi tiếng cả trong và ngoài nước.

Hiện nay đội tàu đánh bắt xa bờ của tỉnh đã tăng lên gần 1.000 chiếc. Số tàu cá chuyên nghề câu cá ngừ đại dương tập trung nhiều nhất là các phường ven biển Tp. Tuy Hòa với trên 500 chiếc. Với đội tàu hùng hậu, mỗi năm ngư dân tỉnh đánh bắt trên 5.000 tấn cá ngừ xuất khẩu, riêng năm 2011 đánh bắt được hơn 5.600 tấn, năm 2012 khả năng đánh bắt trên 6.000 tấn. Hiện nay cá ngừ đại dương là mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Phú Yên qua các thị trường Mỹ, Nhật Bản, EU, chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu hàng xuất khẩu của tỉnh. Hằng năm có khoảng 24 - 30% sản lượng cá được xuất khẩu, mang về kim ngạch trên 10 triệu USD/năm.

Ngoài việc nâng cao chất lượng, chú trọng gia tăng sản lượng khai thác và chế biến để đáp ứng nhu cầu xuất khẩu, Phú Yên còn chú trọng phát triển thương hiệu riêng của cá ngừ Phú Yên. Năm 2009, Hiệp hội Cá ngừ Phú Yên đã chính thức đi vào hoạt động. Thể hiện vai trò cầu nối, Hiệp hội thường xuyên tổ chức những buổi trao đổi kinh nghiệm, phổ biến kỹ thuật mới, khuyến khích ngư dân đoàn kết giúp đỡ nhau phát triển sản xuất, …

Đầu tháng 10/2011, Cục Sở hữu Trí tuệ, Bộ Khoa học - Công nghệ cũng đã cấp giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu tập thể cá ngừ đại dương Phú Yên với nhãn hiệu “Phu Yen Tuna” cho 64 doanh nghiệp đăng ký tham gia nhãn hiệu này. Theo đó Phu Yen Tuna là nhãn hiệu cá ngừ đại dương đầu tiên ở Việt Nam. Việc cấp chứng nhận nhãn hiệu tập thể có ý nghĩa rất quan trọng, giúp giữ vững thương hiệu cá ngừ đại dương Phú Yên, tránh tình trạng bị đánh cắp thương hiệu như đã từng xảy ra ở một số sản phẩm nông thuỷ sản của Việt Nam, đồng thời góp phần đẩy mạnh xuất khẩu mặt hàng này tới các thị trường Mỹ, Nhật Bản, EU...

Tuy nhiên một hạn chế hiện nay là chất lượng cá ngừ đại dương của Phú Yên còn thấp do khâu bảo quản chất lượng cá sau khai thác chưa đảm bảo. Hiện nay giá bán sản phẩm của tỉnh thấp hơn của Bình Định, Khánh Hòa từ 10-20%. Tỉ lệ cá ngừ đại dương Phú Yên xuất khẩu qua đường hàng không chỉ đạt 40-50%, có lô hàng chỉ đạt 20-30% sản lượng cá khai thác (số còn lại chủ yếu phi lê đưa vào cấp đông), trong khi tỉ lệ này ở Bình Định, Khánh Hòa là 60-70%. Bên cạnh đó mặc dù sản lượng cá ngừ hằng năm tăng cao song giá cá ngừ không ổn định; tình trạng ép cấp, ép giá từ các đầu nậu thường xuyên xảy ra khiến ngư dân chịu nhiều thiệt thòi.

Để giải quyết tình trạng này, vừa qua Hội đồng Khoa học Công nghệ Phú Yên đã chính thức xét duyệt và cho triển khai dự án “Nguyên cứu áp dụng các kỹ thuật và quy trình quản lý sản phẩm nâng cao giá trị tài sản trí tuệ và phát triển nhãn hiệu tập thể cá Ngừ Phú Yên” với tổng kinh phí trên 1,44 tỷ đồng. Theo đó, từ nay đến tháng 5/2014 Phú Yên sẽ đầu tư để phát triển thương hiệu cá ngừ Phú Yên đến các thị trường trong nước và quốc tế; phát triển nghề đánh bắt cá ngừ của Phú Yên theo hướng ổn định, bền vững, nâng cao chất lượng sản phẩm cá ngừ.

Nội dung chính của dự án sẽ tập trung nghiên cứu thử nghiệm cải thiện công nghệ bảo quản cá sau thu hoạch. Ngoài ra dự án còn hướng tới xác lập quyền nhãn hiệu tập thể cho sản phẩm cá ngừ đại dương của Phú Yên ở Việt Nam và nước ngoài; xây dựng hệ thống quản lý, khai thác và phát triển nhãn hiệu tập thể cá ngừ Phú Yên tại 10 nước có nhập khẩu cá ngừ của tỉnh, từ đó nâng cao giá trị tài sản, trí tuệ cho thương hiệu cá ngừ đại dương Phú Yên. Đây thật sự là tin vui cho Hiệp hội Cá Ngừ Phú Yên và các cơ sở kinh doanh, ngư dân trực tiếp đánh bắt cá ngừ bởi họ sẽ là đối tượng trực tiếp hưởng lợi từ dự án.

Anh Thư