Dệt may được “ưu tiên” trong chuỗi cung ứng toàn cầu

Các thị trường xuất khẩu chủ lực của Việt Nam là Mỹ, châu Âu, Nhật Bản và Hàn Quốc đều co hẹp do nhu cầu tiêu dùng giảm đáng kể, nhưng kim ngạch xuất khẩu năm 2012 đối với hàng dệt may và xơ sợi dệt các loại vẫn đạt 17,2 tỷ USD. Năm 2012 là năm thứ tư liên tiếp dệt may dẫn đầu trong các ngành hàng xuất khẩu của Việt Nam. Phóng viên tạp chí Vietnam Business Forum đã có cuộc trao đổi với ông Lê Tiến Trường – Phó Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex). Hương Ly thực hiện.

Năm 2012, ngành dệt may Việt Nam nằm ở thứ tự ưu tiên cao hơn đối với các nhà cung cấp trong chuỗi cung ứng dệt may toàn cầu. Vì thế khi thị trường có xu hướng thu hẹp, những quốc gia yếu hơn hay nằm ở đáy danh mục dễ bị các nhà cung cấp thu hẹp đơn hàng, còn ngành dệt may Việt Nam đã vươn lên được một vị trí nằm ở nhóm được ưu tiên, vì thế trong bối cảnh này, dệt may Việt Nam vẫn duy trì được tốc độ tăng trưởng - Ông Lê Tiến Trường phân tích.

Thưa ông, ngành dệt may đã làm những gì để quay lại chinh phục thị trường nội địa?

Nội địa hóa không phải là mục tiêu mà chỉ là một giải pháp để hiệu quả sản xuất kinh doanh tăng lên, một giải pháp cho phát triển bền vững của Tập đoàn Dệt may Việt Nam. Doanh thu nội địa đạt khoảng 900 triệu, chiếm 30% trên tổng doanh thu, trước đây tỷ lệ này chỉ là 15%. Về định vị sản phẩm phục vụ thị trường nội địa, Tập đoàn Dệt may gồm hơn 100 doanh nghiệp hàng đầu ở trong nước, đang xác định sản xuất các loại sản phẩm cao cấp, phục vụ đối tượng khách hàng thu nhập khá trở lên, tập trung ở các đô thị lớn, thị xã. Chúng tôi chưa có khả năng ôm đồm các mặt hàng giá trị thấp đến cao, chưa thể vươn khắp thị trường nông thôn, vùng sâu vùng xa được.

Đứng về vai trò của Hiệp hội, cần nhất là thông tin cho các doanh nghiệp những khu vực còn trống nhà sản xuất, những khu vực còn dư địa kinh doanh để các doanh nghiệp tham khảo, qua đó có hướng đầu tư phát triển đúng đắn.

Ngành dệt may đã có nhiều giải pháp quan tâm đến người lao động, ông có nhận xét gì về vấn đề này?

Dệt may là ngành tương đối thành công vì có năng lực cạnh tranh thực sự, sản xuất kinh doanh trên thị trường có thật không phải là thị trường ảo. Đó là điều kiện cần. Còn điều kiện đủ là doanh nghiệp quản trị tốt, có năng lực cạnh tranh. Có lẽ thành công lớn nhất của ngành dệt may là duy trì được công việc và thu nhập cho gần 2 triệu lao động trong cả nước với mức thu nhập gần 5 triệu đồng một người, cải thiện 14% mức lương. Đó là bài toán an sinh lớn nhất mà ngành dệt may đã làm được. Hiện nay với 2,6 tỷ kim ngạch xuất khẩu, tập đoàn Dệt may chỉ sử dụng có 120 nghìn lao động. Nếu theo tiêu chuẩn bình quân của toàn ngành thì để thu được 2,6 tỷ USD sẽ phải cần đến 260 nghìn lao động. Vì năng suất lao động rất cao, đơn giá trên đầu người cao hơn.

Các doanh nghiệp FDI đang chiếm tỷ trọng lớn trong ngành dệt may, liệu họ có thể lấn át các doanh nghiệp dệt may nội hay không, thưa ông?

Khái niệm “lấn át” hoàn toàn sai trong trường hợp này, không ai có thể lấn át được ai nếu họ có năng lực cạnh tranh tốt và có thị trường riêng. Các DN Việt Nam kinh doanh bình đẳng với các doanh nghiệp FDI. Điểm khác là do chính sách hội nhập của Chính phủ rất hấp dẫn, tạo cơ hội dịch chuyển trong chuỗi cung ứng toàn cầu nên đầu tư khối FDI ngành dệt may có tăng trong giai đoạn vừa qua. Trong khi các doanh nghiệp Việt Nam phải tích lũy nguồn vốn, hoặc sử dụng nguồn vốn thặng dư của các doanh nghiệp khác muốn đầu tư vào lĩnh vực này, thì các doanh nghiệp FDI đơn thuần là chuyển vốn từ nước này sang nước khác, nên tốc độ dịch chuyển tư bản của họ nhanh hơn. Vấn đề đối với quản lý nhà nước là thực hiện đầu tư FDI đúng quy hoạch phát triển, đúng lĩnh vực mong muốn kêu gọi đầu tư, đảm bảo bình đẳng trong môi trường kinh doanh, chế độ cho người lao động. Đối với các doanh nghiệp như chúng tôi, sẽ không có khó khăn gì nếu chúng tôi được hưởng những chế độ, chính sách bình đẳng với các doanh nghiệp FDI.

Mục tiêu của ngành dệt may năm 2013 là gì, thưa ông?

Năm 2013, ngành dệt may phấn đấu đạt kim ngạch xuất khẩu 18,5- 19 tỷ USD, tăng 10% so với năm ngoái. Các thị trường xuất khẩu chính của dệt may vẫn là Mỹ, Nhật Bản và EU. Cụ thể, tăng trưởng xuất khẩu vào châu Âu từ 5 - 6%, thị trường Mỹ từ 12 - 14%, thị trường Hàn Quốc có thể không duy trì tăng trưởng 25% nhưng có thể tăng thêm kim ngạch từ 50 - 200 triệu USD. Bên cạnh đó, xuất khẩu dệt may phải tăng được thị phần ở các thị trường mới. Tính đến thời điểm hiện tại, nhiều doanh nghiệp dệt may đã có đơn hàng đến hết quý I.

Thời gian tới, ngành dệt may Việt Nam sẽ tiếp tục thực hiện mục tiêu chiến lược trong suốt 10 năm qua, đó là nâng cao năng suất lao động, sản xuất tập trung vào phân khúc các mặt hàng kỹ thuật cao, tận dụng khả năng linh hoạt trong đáp ứng các đơn hàng quy mô nhỏ và vừa...

Năm 2013 sẽ là một năm nhiều biến động về kinh tế. Toàn thể các cán bộ công nhân viên ngành dệt may ngay từ đầu năm đã xác định, đây là một năm đầy thách thức cần phải nỗ lực từng phút, từng giờ, từng ngày để chinh phục khó khăn, hoàn thành kế hoạch đã đề ra. Những giải pháp thiết thực để đáp ứng thay đổi của thị trường, các yêu cầu ngày một khắt khe của khách hàng, những đơn hàng khó và gấp gáp hơn, kể cả những thay đổi nhanh về công nghệ phải kịp thời nắm bắt và triển khai đồng bộ.

Xin cảm ơn ông!