Thuốc tân dược độc quyền giá: Câu hỏi bỏ ngỏ

ảnh minh họa (nguồn Internet)

Độc quyền, tăng giá là tình trạng của giá thuốc tân dược hiện nay. Tuy nhiên, cho đến nay, cơ quan quản lý vẫn chưa tìm ra “bài thuốc” hữu hiện để quản lý.

Doanh nghiệp đặc quyền định giá thuốc

Vừa qua, Cục Quản lý Giá (Bộ Tài chính) cho biết, giá một số loại thuốc tân dược (cả nội và ngoại) biến động mạnh, trong đó mức tăng của thuốc nội mạnh hơn. Một số loại thuốc nội như glucose 200g tăng từ 7.500 đồng/gói lên 10.000 đồng/gói; thuốc alerin 100 viên/hộp từ 11.000 lên 12.000/hộp. Bên cạnh đó, mức biến động của thuốc nhập khẩu chiếm khoảng 15% số hàng được nhập. Các mặt hàng tăng giá chủ yếu tập trung vào các thuốc xuất xứ từ Pháp, mức tăng từ 3%-5%.

Theo kết quả kiểm tra giá thuốc của Hiệp hội Sản xuất kinh doanh Dược Việt Nam, thuốc nhập khẩu tiếp tục tăng giá với mức tăng 4-8%; hơn 6% loại thuốc tăng giá từ 3 đến 15%. Điển hình là thuốc kháng sinh chuyên khoa, giảm đau, chống viêm, tuần hoàn não… Hiệp hội cũng dự báo, do điều chỉnh tỉ giá ngoại tệ nên trong tháng tới, giá thuốc sản xuất trong nước, nhập khẩu cũng sẽ tiếp tục điều chỉnh, chủ yếu là tăng giá với mức tăng phổ biến dưới 10%.

Tuy giá thuốc liên tục tăng, nhưng ông Nguyễn Việt Cường, Chánh thanh tra Sở Y tế Hà Nội, cho rằng, không thể xử phạt được các doanh nghiệp. Thực tế hiện nay, giá thuốc tân dược trên thị trường ngay từ gốc đã rất khó kiểm soát. Theo quy định, Nhà nước quản lý giá thuốc trên nguyên tắc các cơ sở sản xuất, nhập khẩu buôn bán thuốc tự định giá, cạnh tranh về giá và chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật. Chính vì vậy, khi kê khai giá, các doanh nghiệp đã kê khai giá bán thuốc rất cao so với giá thực, để khi họ tăng giá thì vẫn nằm trong “giới hạn cho phép”.

Các nhà quản lý thị trường cho rằng, việc tự định giá thuốc của các doanh nghiệp đã tạo ra một đặc quyền làm khó cho công tác quản lý. Trong khi đó, thuốc là loại hàng hóa đặc biệt, thiết yếu liên quan trực tiếp đến sức khoẻ, tính mạng con người nên khi có bệnh người dân ít có sự lựa chọn.

Luẩn quẩn tìm giải pháp

Để góp phần bình ổn thị trường thuốc, hạn chế việc tăng giá bất lợp lý, bảo đảm quyền lợi người bệnh, lãnh đạo ngành y tế đã cho thí điểm quản lý giá thuốc theo giá thành và thặng số được phép thay vì quyền định đoạt giá thuốc trước nay do các doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu dẫn đến giá thuốc bị đẩy lên cao. Cụ thể: thuốc giá 0-1.000 đồng có thặng số tối đa 90%, 1.000- 5.000 đồng thặng số tối đa 80%, 5.000- 20.000 đồng: 70%, 20.000- 50.000 đồng: 60%, 50.000- 100.000 đồng: 50%, 100.000- 250.000 đồng: 40%, 250.000- 500.000 đồng: 35%, 500.000- 1.000.000 đồng: 30%, 1.000.000 - 2.000.000 đồng: 25% và trên 2.000.000 đồng là 20%. Đối với thuốc nhập khẩu, thặng số tính trên giá nhập; thuốc sản xuất trong nước tính trên giá thành cộng 10%.

Tuy nhiên, một số doanh nghiệp dược phẩm trong nước lại cho rằng, quy định này sẽ làm ảnh hưởng xấu đến sản xuất trong nước. Bởi vì các tập đoàn lớn nước ngoài, chiếm ưu thế tại thị trường Việt Nam, sẽ hợp thức hóa quy định này để chuyển lãi ra nước ngoài, bằng cách bán với chênh lệch giá có thể bằng 0, nhưng trước đó đã nâng giá nhập khẩu thuốc…

Trong khi vẫn chưa tìm được phương án kiểm soát, ngành y tế hiện tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động thanh tra, kiểm tra, chấn chỉnh các cơ sở bán lẻ thực hiện nghiêm quy định về giá, niêm yết giá và bán thuốc đúng giá niêm yết. Song, thực tế việc kiểm soát giá bán lẻ, giá nhập khẩu của hàng vạn mặt hàng thuốc rất khó, bởi không đủ nhân lực và thời gian.

Nhiều ý kiến cho rằng, phải chăng đã đến lúc xây dựng thể chế tạo điều kiện cho mọi thành phần xã hội cùng tham gia quản lý. Hiện tại, việc tổ chức đấu thầu thuốc tập trung vẫn là biện pháp cần ưu tiên để bảo đảm đủ nguồn thuốc, thống nhất và ổn định giá thuốc cho hệ thống dự phòng, điều trị công lập. Về lâu dài, để thuốc đến với người bệnh một cách ngắn nhất, cần khuyến khích các công ty dược có năng lực tổ chức cung ứng thuốc trực tiếp đến các nhà thuốc, bệnh viện nhằm hạn chế chi phí trung gian.

Nguồn: Báo Công Thương Điện Tử