Cuộc cạnh tranh giá thép

Giá xăng, dầu, điện, than tăng từ đầu năm đến nay khiến giá thép trong nước đã tăng thêm 250.000 đồng/tấn đối với thép cuộn và tăng 150.000 đồng/tấn đối với thép cây. VSA cho biết, trong năm 2010, ngành thép sản xuất khoảng 2,8 triệu tấn phôi để phục vụ nhu cầu trong nước, bình quân sản xuất mỗi tấn phôi phải tốn khoảng 600 kWh. Việc tiêu thụ nguồn điện năng lớn như vậy là nguyên nhân đẩy giá thép lên cao.

Điệp khúc tăng giá

Giá điện tăng từ ngày 1-3, không chỉ các mặt hàng thiết yếu phục vụ cuộc sống tăng theo mà ngày cả những mặt hàng thuộc diện bình ổn giá theo “cơ cấu” của nhà nước cũng nhẩy giá. Trong đó điển hình là giá thép, xi măng tăng từ 15-20%. Một số doanh nghiệp giải thích cho hiện tượng này là do mức thuế ở năm 2009 chỉ phải nộp 5%, đến năm 2010, mức thuế suất đã tăng lên 10%. Điều đó khiến các doanh nghiệp phải đẩy giá bán sắt thép lên cao để bù vào chi phí sản xuất.

Qua khảo sát tại một số đại lý, hiện tại, giá sắt thép, xi măng được đẩy giá lên từ 15 - 20%. Theo đó, các sản phẩm thép xây dựng trơn phi 8 của các nhà sản xuất như Việt Úc, Hòa Phát, Nhật, Ý, Malaysia tăng từ 11.800.000 đồng/tấn lên 13.800.000 đống/tấn. Theo một chủ đại lý vật liệu xây dựng ở (Đống Đa – Hà Nội), từ đầu năm đến nay, giá thép tăng hai lần. Lần thứ nhất vào ngày 1 - 1, do nhà nước cắt giảm việc hỗ trợ thuế doanh nghiệp. Lần tăng giá thứ hai là từ ngày 1 - 3, nguyên nhân chính do tăng giá điện.

Trên thị trường vật liệu xây dựng tại Hà Nội cũng có tình trạng có rất nhiều đại lý, doanh nghiệp kinh doanh sắt thép, xi măng không những không thực hiện yêu cầu của Bộ tài chính về việc niêm yết công khai giá cả, mà còn không thống nhất về giá bán. Giới kinh doanh vật liệu xây dựng thường cho rằng, xi măng là mặt hàng ổn định giá nhất so với các mặt hàng vật liệu xây dựng khác. Song, từ đầu năm tới nay, mặt hàng này cũng không tránh khỏi tình trạng tăng giá, bình quân mỗi loại tăng khoảng 40.000 đồng/tấn. Cụ thể, xi măng Hoàng Thạch tăng từ 1.060.000 đồng/tấn lên 1.100.000 đồng/ tấn, xi măng Quốc phòng từ 880.000 đồng/tấn, tăng lên 920.000 đồng/tấn, Chin Fong 980.000 đồng/tấn lên 1.010.000 đồng/tấn...

Giải pháp ổn định thị trường

Theo Chủ tịch Hiệp hội thép Việt Nam, ông Phạm Chí Cường, cho rằng, với tình hình hiện nay giá mặt hàng thép nói riêng và giá vật liệu xây dựng nói chung sẽ cạnh tranh ngày càng gay gắt. Theo tính toán mức giá điện tăng thêm 6,3%, chi phí điện để sản xuất phôi thép sẽ tăng thêm khoảng 50.000 đồng/tấn, toàn ngành thép phải chi thêm khoảng 140 tỷ đồng. Mặc dù ít tiêu hao điện hơn sản xuất phôi, nhưng các nhà máy cán thép thành phẩm cũng phải chi thêm khoảng 60 tỷ đồng cho kế hoạch sản xuất khoảng 5 triệu tấn thép trong năm 2010.

Trước thực trạng này, VSA cũng đã có thông tin yêu cầu các doanh nghiệp sản xuất thép, phôi thép, nhất là các nhà máy sử dụng công nghệ cũ, tính toán lại chi phí sản xuất để có phương án đổi mới công nghệ, cân bằng chi phí, tránh gây tác động lớn lên giá thành sản phẩm. Hiệp hội cũng nhận định, giá thép trong nước sẽ tiếp tục chịu nhiều tác động từ chi phí đầu vào như xăng, điện, than, tỷ giá ngoại tệ... Ngoài ra, thép trong nước vẫn còn phải cạnh tranh với thép nhập khẩu giá rẻ, đặc biệt là từ các nước ASEAN được nhập khẩu miễn thuế. Bên cạnh đó, Bộ công thương và Hiệp hội cũng khuyến cáo, theo lộ trình cam kết với WTO, thời gian tới, một số sản phẩm thép sẽ không được hưởng ưu đãi và bảo hộ cao về thuế nhập khẩu, tính cạnh tranh với sản phẩm thép nhập khẩu sẽ ngày càng trở nên khốc liệt hơn.

Ngoài ra, cần phải thành lập đoàn thanh tra, kiểm tra giá, thuế các mặt hàng trong thời điểm này, trong đó có thép. Phải xử lý nghiêm hành vi đầu cơ, tích trữ, tăng giá bất hợp lý, nhất là trong bối cảnh hàng loạt hàng hóa đua nhau tăng giá “ăn theo” giá điện, giá xăng như vừa qua. Và các doanh nghiệp sản xuất thép cần áp dụng các biện pháp ổn định sản xuất, củng cố hệ thống phân phối, mở rộng thị trường tiêu thụ, điều chỉnh giá bán linh hoạt hơn để nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm ngay trên thị trường trong nước.

Theo đó, Bộ Tài chính vừa có quyết định thành lập đoàn thanh tra và sẽ tiến hành thanh kiểm tra sáu nhóm mặt hàng thiết yếu, gồm xi măng, thức ăn chăn nuôi, thép xây dựng, khí hóa lỏng, phân bón hóa học và đường ăn, nhằm xác định việc tăng giá của các doanh nghiệp có hợp lý hay không. Ông Trần Văn Hiểu, Thứ trưởng Bộ tài chính sẽ trực tiếp chỉ đạo đoàn thanh tra và sẽ xử lý nghiêm các hành vi tăng giá, thuế trái quy định pháp luật, không để doanh nghiệp, cá nhân lợi dụng tăng giá tùy tiện. Nếu phát hiện trường hợp vi phạm, đoàn thanh tra sẽ kiên quyết áp dụng các hình thức xử phạt bổ sung như tước quyền sử dụng giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh; tịch thu hàng hóa và số tiền thu lợi do đầu cơ, tích trữ, tăng giá quá mức; buộc trả lại tiền vượt thu cho khách hàng.

Anh Phương