Sớm đón làn sóng đầu tư thứ 3 từ Nhật

Nếu Việt Nam chuẩn bị tốt điều kiện trong nước thì có thể sớm đón làn sóng đầu tư thứ 3 từ Nhật, đó là nhận định của các chuyên gia có mặt tại hội thảo: “Kịch bản phục hồi và tái thiết Nhật Bản – Xu hướng đầu tư ra nước ngoài” diễn ra mới đây tại Hà Nội. Hội thảo do Bộ Kế hoạch và Đầu tư cùng Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam và Thời báo kinh tế Nikkei phối hợp tổ chức

Là đối tác chiến lược của Việt Nam trong nhiều mặt – nhà tài trợ song phương ODA lớn nhất - chiếm tới 30% tổng ODA của Việt Nam, một trong năm nhà đầu tư lớn nhất vào Việt Nam hiện nay với tổng số vốn đầu tư đăng ký chiếm khoảng 11% rổng FDI của cả nước – câu hỏi đặt ra là thiệt hại kinh tế của Nhật Bản sau đợt thảm hoạ vừa qua ảnh hưởng như thế nào đến Việt Nam trong thời gian tới, các dòng vốn đầu tư sẽ chuyển dịch ra sao, và Việt Nam cẫn chuẩn bị những gì đối với việc định hưởng chính sách thu hút đầu tư. Tạp chí Việt Nam Business Forum đăng tải ý kiến của một số chuyên gia kinh tế về vấn đề này.

Ông Bùi Quang Vinh- Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Việt Nam: Nhật Bản – đối tác kinh tế chiến lược của Việt Nam

Tính đến tháng 7/2011, Nhật Bản có 1.560 dự án đầu tư trực tiếp còn hiệu lực tại Việt Nam với tổng vốn đầu tư đăng ký trên 21,6 tỷ USD, đứng thứ 4 trong 92 quốc gia và vùng lãnh thổ có hoạt động đầu tư tại Việt Nam. Nhật Bản luôn là nền kinh tế có số vốn giải ngân đứng đầu. Riêng tháng 7/2011, DN Nhật Bản đầu tư mới vào Việt Nam 5 dự án với số vốn 253 triệu USD.

Đây cũng là thị trường xuất khẩu lớn thứ 4 của Việt Nam, chỉ đứng sau Hoa Kỳ, EU và ASEAN. Theo số liệu của Tổng cục Hải quan, trong 6 tháng đầu năm nay, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Nhật đạt trên 4,4 tỷ USD, chiếm khoảng 10,3% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước.

Tháng 6 vừa qua, Chính phủ Nhật Bản đã ký công hàm trao đổi khoản tín dụng ưu đãi đợt 1 tài khóa 2011 với trị giá 58,18 tỷ Yên dành cho Việt Nam. Nhật Bản cũng là nhà tài trợ song phương lớn nhất, hiện chiếm tới 30% tổng ODA của Việt Nam.

Ông N. Hasegawa – Tổng Biên tập thời báo Kinh tế điện tử Nikkei : Nền kinh tế Nhật Bản sẽ phục hồi nhanh chóng

Thảm họa vừa qua khiến nước Nhật thiệt hại hơn 250 tỷ USD. Tuy nhiên, Nhật Bản kiên định trong tiến trình phục hồi đất nước. Các hoạt động kinh tế của Nhật trong tháng 6 đã từng bước được phục hồi, sản xuất đã bằng 95%, xuất khẩu 94% và tiêu thụ đạt 98% so với thời điểm tháng 2/2011 trước thảm họa. Trong vòng 5 năm từ nay đến 2015, Nhật Bản sẽ dành 240 tỷ USD (khoảng 19.000 tỷ Yên) cho việc tái thiết đất nước. Khó khăn của nước Nhật trong quá trình tái thiết kinh tế ở chỗ dân số Nhật Bản đang già hóa, đồng Yên cao gây khó khăn cho xuất khẩu và sự thiếu hụt điện đã ảnh hưởng đến sự hoạt động ổn định của các nhà máy.

Theo khảo sát của Trang trực tuyến kinh doanh Nikkei, Việt Nam đứng thứ 3 trong số những quốc gia có thị trường tiêu thụ hấp dẫn, đứng thứ nhất trong số những nước có cơ sở sản xuất hấp dẫn, chính vì vậy, Việt Nam sẽ là điểm đến quan trọng cho các doanh nghiệp Nhật Bản. Có khoảng 97 doanh nghiệp sản xuất Nhật Bản chuyển hướng nhập khẩu phụ tùng từ châu Á sau thảm họa vừa qua.

Ông K. Osada- Chủ tịch Hội đồng quản trị, Giám đốc điều hành Thời báo Kinh tế Nikkei: Nhu cầu đầu tư ra nước ngoài của Nhật Bản rất lớn

Sẽ xuất hiện dòng vốn đầu tư ra nước ngoài của các doanh nghiệp Nhật Bản sau thảm họa sóng thần, xuất phát từ nhu cầu tìm kiếm những địa điểm đầu tư an toàn, ổn định hơn như Châu Á, trong đó có Việt Nam. Hiện tại, các doanh nghiệp Nhật tổ chức lại mạng lưới sản xuất toàn cầu sau thảm họa kép động đất - sóng thần.

Kết quả khảo sát do Thời báo Kinh tế Nikkei thực hiện mới đây tại 133 doanh nghiệp lớn, mang tính đại diện của Nhật Bản cho biết có tới 40% số doanh nghiệp Nhật được hỏi đang có ý định mở rộng đầu tư sang các nước khác. Điểm đến của hầu hết số doanh nghiệp này là châu Á, và Việt Nam cũng nằm trong vùng được kỳ vọng sẽ được quan tâm hơn trước.

DN Nhật Bản đang phải tính toán rất kỹ việc đầu tư ra nước ngoài như thế nào cho hiệu quả, vì vậy, để tạo ra sức cạnh tranh trong thu hút nhà đầu tư Nhật Bản so với các đối thủ trong khu vực, đây là thời điểm Việt Nam cần chứng tỏ rõ nét hơn về sức hấp dẫn của môi trường đầu tư trong mắt nhà đầu tư Nhật Bản.

Ông Hideo Naito – Trưởng ban Tài chính phụ trách đầu tư về năng lượng, nguồn nước và cơ sở hạ tầng, Ngân hàng hợp tác quốc tế Nhật Bản: Việt Nam có nhiều lợi thế đầu tư đối với doanh nghiệp Nhật

Theo kết quả khảo sát của JBIC trong năm tài chính 2010, trong tổng đầu tư ra nước ngoài của Nhật, Việt Nam đứng thứ 3 trong trung hạn như một quốc gia tiềm năng về ngoại thương. Nếu so sánh theo ngành, thì Việt Nam là nhà nhập khẩu đứng thứ 3 của Nhật về hóa chất, đồ điện điện tử, đứng thứ 6 về nhập khẩu ô tô… Theo khảo sát với 165 doanh nghiệp Nhật Bản, Việt Nam có lợi thế lớn về nhân công giá rẻ, triển vọng phát triển của thị trường nội địa, giảm thiểu rủi ro.

Tuy nhiên, Việt Nam còn một số vấn đề tồn đọng như khó khăn trong tuyển dụng nhân lực quản lý, hệ thống quản lý phức tạp, chi phí nhân công tăng nhanh và cạnh tranh cao, hạ tầng cơ sở không phát triển.

Ông Nguyễn Xuân Thắng – Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện khoa học xã hội Việt Nam: Thế mạnh của Việt Nam là công nghiệp phụ trợ, xuất khẩu nông sản và du lịch

Việt Nam là một mắt xích trong chuỗi giá trị và mạng sản xuất ở Châu Á của các công ty Nhật Bản, trở thành nơi cung cấp sản phẩm trở lại Nhật Bản quan trọng và có hiệu quả, nơi Nhật Bản đang tích cực hỗ trợ phát triển hạ tầng, phát triển các ngành công nghiệp phụ trợ công nghệ cao. Việt Nam muốn trở thành địa chỉ cung cấp hàng thực phẩm và rau quả tươi cho các vùng ảnh hưởng phóng xạ, địa chỉ du lịch và nghỉ dưỡng chữa bệnh cho Nhật Bản và thế giới.

Vị trí địa–kinh tế và địa-chính trị và do đó, là địa-chiến lược của Việt Nam đang được Nhật Bản coi là điểm cầu nối trong việc phát huy vai trò của Nhật Bản trong cục diện chính trị và trật tự kinh tế khu vực.

Ông Tạ Ngọc Tấn – Giám đốc Học viện Chính trị Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh: Những giải pháp để thu hút đầu tư từ Nhật

Việt Nam phải có những chính sách phù hợp để tiếp cận được với các cơ hội đầu tư lớn từ Nhật. Đó là phải tổ chức thực hiện một cách quyết liệt và đồng bộ ba khâu đột phá mà Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2011 – 2020 của Việt Nam đã xác định để giải phóng một cách triệt để sức sản xuất, tạo điều kiện để phát triển đất nước một cách nhanh, bền vững.

Bên cạnh đó, cần thực hiện tốt Sáng kiến chung Việt – Nhật về cải thiện môi trường đầu tư, thúc đẩy và hỗ trợ các dự án lớn của Nhật Bản đang đàm phán hoặc hình thành dự án. Việt Nam nên giải quyết tốt các vướng mắc cho các doanh nghiệp NB hoạt động tại Việt Nam nhằm tạo thêm lòng tin cho các nhà đầu tư tiềm năng (giải quyết các vấn đề về cắt điện, đình công bất hợp pháp, cơ sở hạ tầng đường bộ).

Một hình thức thu hút vốn đầu tư có hiệu quả là tiến hành vận động đầu tư tại Nhật Bản theo hình thức mới như Hợp tác công – tư về cơ sở hạ tầng (PPP), chọn các dự án trọng điểm để vận động các tập đoàn cụ thể của Nhật Bản đầu tư. Hình thành các khi công nghiệp chuyên sâu về sản xuất chế tạo. Tổ chức cho các đoàn doanh nghiệp hai nước thăm và tìm hiểu cơ hội đầu tư lẫn nhau.

Chính phủ VN nên nghiên cứu các chính sách ưu đãi riêng, cơ chế đặc thù để thu hút nguồn vốn đầu tư từ Nhật Bản.

Hương Ly