Phát triển kinh tế Việt Nam: Có cải thiện nhưng vẫn chưa hiệu quả

Phòng Thương mại châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) vừa công bố Sách Trắng 2014 về các vấn đề thương mại, đầu tư và kiến nghị. Nghiên cứu này ghi nhận những thành tựu của Chính phủ Việt Nam nhưng cũng chỉ ra một số vấn đề còn tồn tại, như việc thực thi pháp luật và các yêu cầu về thủ tục hành chính; bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ; tiếp cận thị trường và Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – EU...

Nhiều lĩnh vực được cải thiện

Xuyên suốt ấn phẩm, Sách trắng 2014 ghi nhận những thành tựu của Chính phủ Việt Nam, đánh giá cao mối quan hệ và sự hợp tác chặt chẽ giữa Chính phủ Việt Nam với EuroCham, thực hiện một số cải tiến so với Sách Trắng 2013.

Theo đó, mặc dù nền kinh tế tiếp tục phải đối mặt với một số thách thức nhưng Chính phủ Việt Nam đã nỗ lực trong việc thực thi các chính sách nhằm tái lập ổn định kinh tế vĩ mô. Lạm phát được giữ ở mức vừa phải, tỷ giá hối đoái ổn định, dự trữ ngoại hối tăng hơn gấp đôi trong hơn 2 năm qua và rủi ro quốc gia (được đo bằng chênh lệch lãi suất trái phiếu Chính phủ và hợp đồng hoán đổi rủi ro tín dụng) đang ở mức thấp nhất kể từ khi bắt đầu cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu. Trong 2 năm tới, thặng dư tài khoản vãng lai được dự đoán sẽ vẫn duy trì ở mức khá cao và đầu tư trực tiếp nước ngoài vẫn có sức hút mạnh.

Sách Trắng 2014 ghi nhận các cơ quan chức năng của Việt Nam đã có những thay đổi tích cực một số lĩnh vực như ưu đãi thuế, nhân lực hay việc thông qua Luật Giá được xem là những bước đi đáng hoan nghênh.

Việt Nam cũng đã đạt được một số tiến bộ trong các lĩnh vực như hạ tầng, cảng biển, cảng hàng không.

Sách Trắng năm nay cũng phản ánh mong muốn của EuroCham đồng hành với Chính phủ Việt Nam nhằm đạt được những mục tiêu chung như: Thúc đẩy và tăng cường đầu tư nước ngoài vào Việt Nam; đẩy mạnh tốc độ tăng trưởng kinh tế, tạo ra nhiều cơ hội việc làm mới cho người dân Việt Nam và ban hành những thay đổi tích cực về mặt xã hội và môi trường.

Sẽ có tọa đàm với đại diện cấp cao các bộ, ngành

Tuy nhiên, Sách Trắng 2014 đã chỉ ra một số vấn đề còn tồn tại, trong đó bao gồm: việc thực thi pháp luật và các yêu cầu về thủ tục hành chính; bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ; tiếp cận thị trường và Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – EU; giáo dục và đào tạo; thuế; phù hợp với tiêu chuẩn và quy định quốc tế; định giá công bằng.

Theo ông Preben Hjortlund – Chủ tịch EuroCham, mặc dù một số ngành ở VN đã có khuôn khổ pháp lý đầy đủ nhưng do sự chậm trễ trong việc ban hành các văn bản hướng dẫn thực thi luật và chính quyền địa phương các cấp có nhiều cách hiểu và áp dụng các quy định của pháp luật khác nhau nên đây là một trong những nguyên nhân chính khiến môi trường kinh doanh của VN kém hấp dẫn.

Đối với việc thu hút vốn đầu tư nước ngoài (FDI) trong khuôn khổ thực hiện các cam kết WTO của Việt Nam, Sách Trắng 2014 cho rằng việc thực hiện các biện pháp bảo hộ sau khi Việt Nam gia nhập WTO đã làm giảm nguồn vốn FDI. Trước thực tế các quốc gia khác đang cạnh tranh với Việt Nam trong việc thu hút vốn FDI, theo Sách Trắng, Chính phủ VN cần soạn thảo các quy định cụ thể về việc mua cổ phần của các nhà đầu tư nước ngoài tại các doanh nghiệp Việt Nam.

Cụ thể, khi nhà đầu tư nước ngoài mua 49% vốn hoặc ít hơn của một doanh nghiệp Việt Nam, doanh nghiệp này vẫn cần được coi là doanh nghiệp Việt Nam và chỉ cần cấp đăng ký kinh doanh theo Luật Doanh nghiệp mà không cần phải cấp giấy chứng nhận đầu tư. Ngược lại, nếu nhà đầu tư nước ngoài mua trên 49% vốn, doanh nghiệp đó cần xin cấp Giấy chứng nhận đầu tư để thay thế Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp đang có.

Bên cạnh đó, Sách Trắng cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải đảm bảo cơ chế thực thi quyền sở hữu trí tuệ một cách hiệu quả và có sự phối hợp thông qua việc khởi tố kiên quyết hơn các hành vi vi phạm.

Được biết, tới đây EuroCham sẽ tổ chức một cuộc tọa đàm bàn tròn với đại diện cấp cao của các Bộ và cơ quan liên quan để trình bày các kiến nghị trong Sách trắng, nhằm đưa ra cho Chính phủ Việt Nam một cái nhìn khái quát rõ ràng hơn về tác động của nhiều vấn đề khác nhau đối với cộng đồng DN châu Âu; cũng như liệu nếu được giải quyết thì các vấn đề này sẽ ảnh hưởng như thế nào đến sự tăng trưởng của nền kinh tế Việt Nam.

Minh Phan