Kinh doanh giúp người phụ nữ khẳng định vai trò trong xã hội

Hiện nay, Việt Nam có khoảng hơn 100.000 doanh nghiệp do phụ nữ lãnh đạo. Theo đánh giá của VCCI, đội ngũ doanh nhân nữ đã không ngừng lớn mạnh và ngày càng khẳng định được vai trò của mình trong sự phát triển chung của đất nước. Không chỉ đảm việc nước, giỏi việc nhà, các nữ doanh nhân còn rất nỗ lực thực hiện trách nhiệm xã hội DN thông qua nhiều hoạt động ý nghĩa cho cộng đồng. Doanh nhân nữ Việt Nam đã và đang phấn đấu không ngừng để xứng đáng với 8 chữ vàng Bác Hồ trao tặng “Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang”.

Theo Bà Nguyễn Thị Tuyết Minh, Chủ tịch Hội đồng doanh nhân nữ Việt Nam, phụ nữ đóng vai trò rất quan trọng trong gia đình cũng như trong phát triển kinh tế xã hội của đất nước. Theo truyền thống của người VN thì vai trò của người phụ nữ là đảm bảo cân đối thu chi, lo cho chất lượng cuộc sống của các thành viên và cũng là người “giữ lửa” hạnh phúc của tổ ấm gia đình. Với trách nhiệm chăm lo tốt cho chồng, cho con cũng đã đòi hỏi người phụ nữ phải biết cân đối về mặt tài chính. Đây chính là xuất phát điểm để nhiều chị em phụ nữ dấn thân vào con đường kinh doanh, lập nghiệp.

Theo bà Minh, kinh doanh chính là cách để các chị em có thêm thu nhập trang trải cho cuộc sống và chăm lo tốt hơn cho gia đình, sau đó là sự sẻ chia với cộng đồng và toàn xã hội. Như một hệ quả tất yếu, việc làm đó đã góp phần khẳng định vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế xã hội của đất nước.

Vượt qua những rào cản vô hình

Các nữ doanh nhân VN giỏi giang, xuất sắc nhưng vẫn bị một rào cản không nhìn thấy được, ngăn chặn họ đạt đến những thành công, mà theo cách gọi của bà Tôn Nữ Thị Ninh, Viện trưởng Viện Liên kết và Trao đổi Quốc tế Trí Việt trong một cuộc hội thảo, là “bức trần” vô hình. Theo bà Ninh, ở Việt Nam, việc thúc đẩy vai trò của phụ nữ đã được tiến hành mạnh mẽ từ giữa thế kỷ 20, tuy nhiên, vai trò lãnh đạo của phụ nữ trong các cơ quan nhà nước nói chung, trong các doanh nghiệp nhà nước hàng đầu nói riêng vẫn còn tương đối hạn chế.

Thực tế cho thấy, tại nhiệm kỳ hiện nay ở Quốc hội, tỷ lệ nữ đại biểu ở mức thấp nhất kể từ năm 1997 khi chỉ có 24% và chưa đạt được mục tiêu 30% như đã đề ra từ trước bầu cử năm 2011. Đối với Chính phủ, các vị trí chủ chốt vẫn chủ yếu do nam giới đảm nhiệm, cụ thể trong số 4 phó thủ tướng và 22 bộ trưởng, chỉ có 2 bộ trưởng là nữ. Nữ giới giữ vị trí lãnh đạo cấp cao trong các doanh nghiệp VN chỉ chiếm dưới 25% và chỉ có duy nhất một nữ lãnh đạo trong Hội đồng quản trị của 12 tập đoàn nhà nước lớn nhất.

Bà Ninh cho rằng, một số yếu tố quan trọng khiến rào cản này tồn tại, đó là xuất phát từ chính chủ quan của một số chị em phụ nữ. Họ có năng lực, có tố chất, nhưng lại chưa có đủ sự quyết tâm, ý chí để vượt qua tư tưởng cho rằng phẩm chất bẩm sinh của người phụ nữ là để trở thành vợ của những người chồng, mẹ của những đứa con chứ không phải là những người ra ngoài tham gia làm kinh tế.

Bên cạnh đó, lực cản đến từ những yếu tố khách quan của định kiến xã hội vẫn còn nặng nề. Theo truyền thống, quyền năng lãnh đạo thuộc về nam giới, và dù nữ giới cũng thành công trong mọi lĩnh vực, quan niệm xã hội vẫn thể hiện tư tưởng lỗi thời đó.

Ngoài ra, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước cũng là một yếu tố quan trọng. Từ những tồn tại của định kiến xã hội sẽ dẫn tới những chính sách được ban hành. Khi những người làm luật vẫn còn những định kiến về bình đẳng giới thì việc đưa ra những chính sách sẽ chưa sát với thực tiễn, vẫn còn là sự phân biệt nam – nữ.

“Xã hội càng tân tiến, phụ nữ càng có vẻ như gánh vác trên vai thêm nhiều trách nhiệm, chứ không hề được giảm bớt. Nhưng không phải vì thế mà họ muốn chối bỏ trách nhiệm của mình mà ngược lại, họ càng khao khát chu toàn mọi thứ”, bà Ninh nói.

Hóa giải những thử thách

Ảnh hưởng của những khó khăn của nền kinh tế trong nước và thế giới đã tác động lớn đến các DN nữ. Bên cạnh đó, bản thân doanh nhân nữ còn phải đối mặt với một số thách thức riêng như thiếu cơ hội được đào tạo về quản trị, điều hành DN và quản lý tài chính, thiếu cơ hội tham gia các hoạt động xã hội và luôn phải “gồng mình” cân bằng giữa công việc và trách nhiệm gia đình... Đây là những thách thức lớn khiến nhiều DN nữ phải vất vả đối mặt và “hóa giải”. Tuy nhiên, làm thế nào để thực hiện được? Theo bà Minh, một khi định kiến giới đang còn tồn tại thì vai trò của người phụ nữ trong lãnh đạo chưa được thực thi. Vì thế, theo bà Minh, VN nên mở những lớp cung cấp kiến thức bình đẳng giới cho những người làm chính sách để có thể đưa ra những chính sách sát với thực tiễn, giảm những rào cản bất cập từ yếu tố khách quan trong việc vươn lên giữa các vị trí then chốt của doanh nghiệp, tổ chức của phụ nữ.

Đầu tư cho phụ nữ là đầu tư cho phát triển. Thông điệp này đối với nhiều nước trên thế giới không có gì mới mẻ, nhưng với VN thì đây lại là điều hết sức quan trọng để biến nó trở thành một chính sách phát huy được những ưu thế, khả năng của người phụ nữ.

Quan trọng hơn, theo bà Phạm Thị Loan, Chủ tịch tập đoàn Việt Á, bản thân người phụ nữ phải tự nhận thức, tự vươn lên, tự tin khẳng định chính mình. Không ít người đã ví phụ nữ làm lãnh đạo như một diễn viên xiếc đi thăng bằng trên dây. Việc giữ cân bằng sao cho hài hòa giữa một bên là vai trò truyền thống của phụ nữ trong gia đình, với một bên là các công việc ngoài xã hội gắn với nhu cầu học tập, phấn đấu, cũng là một bài toán khó.

Mai Anh