Ngành than đối mặt với nhiều khó khăn

Thuế xuất khẩu tăng, giá than bán cho các hộ sản xuất không đủ bù chi phí, khai thác than khó khăn hơn trong mùa mưa là những trở ngại mà ngành than phải gánh chịu trong nửa cuối năm 2013.

Ông Nguyễn Văn Biên, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Công nghiệp Than – Khoáng sản Việt Nam (Vinacomin) cho biết, 6 tháng đầu năm, sản lượng than tiêu thụ đạt khoảng 21,5 triệu tấn, đạt 50% kế hoạch năm. Tuy nhiên doanh thu chỉ đạt 47,62 nghìn tỷ đồng, đạt hơn 45% kế hoạch năm. Nguyên nhân là do giá than cho điện tăng chậm hơn kế hoạch (dự kiến tăng từ ngày 1/1/2013 nhưng đến 20/4/2013 mới chính thức tăng).

Khó khăn đầu tiên phải kể tới là việc giá bán than cho điện chậm tăng. Ông Nguyễn Văn Biên tính toán, nếu giá bán than cho ngành điện tăng đúng thời hạn, thì ngành than đã không bị hụt mất 1.500 tỷ đồng so với kế hoạch và hụt 1.800 tỷ đồng so với giá thành.

Dự báo 6 tháng cuối năm, tình hình giá và tiêu thụ than và một số loại khoáng sản vẫn tiếp tục khó khăn, do cung hiện lớn hơn cầu. Do đó, Tập đoàn mong muốn giá than sẽ tiến tới thị trường, chấm dứt bù giá cho điện như hiện nay.

Mặt khác, giá than xuất khẩu hiện nay cũng đang ở mức thấp, sau khi trừ thuế chỉ đủ bù đắp chi phí và không có lãi. Theo Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam, sau ngày 7/7, thuế xuất khẩu than sẽ được điều chỉnh lên mức mới là 13% thay vì 10% như hiện nay sẽ khiến nhiều chủng loại than phải dừng xuất khẩu do không có lãi.

Báo cáo sơ kết 6 tháng đầu năm của Vinacomin cho biết, nếu giữ thuế suất 10% thì lượng xuất khẩu mỗi tháng có thể đạt từ 1,2 - 1,3 triệu tấn nhưng sau khi nâng lên mức thuế suất mới là 13% thì dự kiến chỉ xuất khẩu được 400 - 500 nghìn tấn/tháng.

Cùng với gánh nặng về thuế thì chi phí để sản xuất than cũng ảnh hưởng rất lớn đến các chỉ tiêu về doanh thu của Tập đoàn. Theo tính toán của Vinacomin, trong vòng 15 năm qua, mỗi năm chi phí giá thành sản xuất than tăng khoảng 4 - 5% do khai thác ngày càng xuống sâu, đi xa; cộng với các yếu tố đầu vào khác như thuế, phí môi trường, tăng chi phí đầu tư, nguyên liệu… khả năng cân đối tài chính hiện nay và đầu tư tăng sản lượng để đáp ứng nhu cầu than sau năm 2015 (đạt 55 triệu tấn) là rất khó khăn.

Chi phí tăng, doanh thu giảm dẫn đến việc đảm bảo thu nhập cho người lao động của Vinacomin gặp nhiều áp lực. Theo ước tính của Tập đoàn, 6 tháng đầu năm thu nhập của người lao động ngành Than giảm 5% so với năm 2012. Lãnh đạo Tập đoàn cho biết, sẽ tiếp tục thực hiện các giải pháp thắt chặt chi phí, điều hành sản lượng than sản xuất và tiêu thụ giữa các đơn vị một cách hợp lý, đồng thời kiểm soát chặt chẽ chất lượng giao than và tiến độ giao hàng để ổn định sản xuất...

Tháng 6 và quý III là thời gian cao điểm của mùa mưa bão, ảnh hưởng lớn đến việc tổ chức, điều hành hoạt động khai thác, sản xuất than - khoáng sản của các đơn vị trong toàn Tập đoàn. Nguy cơ lớn nhất với ngành Than - Khoáng sản trong mùa mưa bão, đó là áp lực lò với khai thác hầm lò và nguy cơ sụt lở bãi thải với khai thác lộ thiên. Mùa mưa địa chất thay đổi, lò chợ thường xuyên xuất lộ nước, bị lún, nén thấp dẫn đến tình trạng không đẩy được tiến độ khấu lò. Tựu chung, năng suất khai thác Toàn tập đoàn sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi tỷ lệ khai thác hầm lò hiện tại đã chiếm trên 50%,.

Để hạn chế thấp nhất thiệt hại do mưa bão gây ra, ngay từ đầu năm, Tập đoàn đã thành lập Ban chỉ đạo và chỉ đạo các đơn vị thành lập Ban Chỉ huy phòng chống lụt bão đơn vị, phân công nhiệm vụ cụ thể các thành viên, chủ động thực hiện các công trình phòng chống lụt bão…

Hương Giang